شاهنامه فاشیستی‌ست یا ما شاهنامه نمی‌دانیم؟


19 بهمن 1396 - 23:52
سوزنی به مهدویان و رشیدپور که شاهنامه را اثری فاشیستی خواندند و جوالدوزی به کسانی که این اثر ملی را به ملت ایران نشناساندند

دوشنبه 16 بهمن ماه 1396 در دقایق پایانی برنامه‌ هفت شبکه سوم سیما با اجرای رشیدپور که ویژه سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر است،  مهدویان کارگردان فیلم «لاتاری» هنگام دفاع از فیلمش آن را با شاهنامه فردوسی مقایسه می‌کند و می‌گوید شاهنامه را هم می‌شود اثری فاشیستی و سرشار از شعار تعبیر کرد.... در ادامه رشیدپورهم تلویحا این تعبیر را تایید می‌کند...

فاشیستی خواندن شاهنامه درست است؟
دکتر خالقی مطلق (مصحح شاهنامه که نیم قرن است بر روی شاهنامه پژوهش می‌کند ) درباره ادعای فاشیستی بودن این اثر توضیح دادند که: « این که ما فکر کنیم امروز هرچه که از نظر ما زشت است، پس باید حتما در زمان فردوسی هم زشت بوده باشد، اشتباه است. خیلی چیزها در آن زمان درست بوده، ولی امروز زشت و نادرست است. عکس این مطلب هم صادق است؛ یعنی خیلی چیزها در زمان فردوسی نادرست بوده که امروز درست است. همین امروز کارهایی هست که در برخی جوامع نادرست هستند و در جوامعی دیگر درست.
در قدیم به نژاد خیلی اهمیت می دادند. بعد از نژادپرستی که در رژیم فاشیستی آلمان به وجود آمد، نژادپرستی در نظر ما خیلی زشت و قبیح شد، ولی در قدیم زشت نبوده. در شاهنامه واژه «نژاد» و «تخمه» (به همان معنی) چند صدبار به کار رفته و در مورد ایرانیان به معنی مثبت به کار رفته. یعنی نژاد ایرانیان ستوده شده. این موضوع بر می‌گردد به اوستا و متون پهلوی....»

چرا عده‌ای به فردوسی و شاهنامه تهمت می‌زنند؟
این مرتبه اول نیست که حکیم طوس و شاهنامه‌اش مورد هجوم قرار می‌گیرد همین چند سال پیش بود که بزرگی مانند احمد شاملو هم در کالیفرنیا به شاهنامه و فردوسی تاخت این بار هم استادان ادب فارسی پاسخ‌هایی به این ادعا دادند. این مرتبه نیز شاهنامه پژوهان که هیچگاه اجازه گفتن از شاهنامه در مقیاس  وسیع را نداشته‌اند به اعتراض پرداختند دکتر ابوالفضل خطیبی شاهنامه‌پژوه در یادداشتی نوشت:
« از نگاه من شاهنامه یک متن مقدس نیست و می‌توان آن را بی‌رحمانه نقد کرد و هیچ اشکالی ندارد که کسی در سیمای ملی با مخاطبان میلیونی به این نتیجه برسد که شاهنامه یک اثر فاشیستی است و آن را در معرض داوری همگان بگذارد، ولی در همین سیمای ملی که خط قرمزهای آن بیداد می‌کند، آیا اجازه می‌دهند که همۀ آثار و تأکید می‌کنم همۀ آثار بدون سانسور در برنامه‌ای زنده نقد شوند؟! جناب مهدویان! از همان قید «احتمالاً قطعاً» در حرفهایت آشکار است که نه تو شاهنامه را خوانده‌ای و نه آن مجری. ....».
درد دقیقا همینجاست اگر در دوران تحصیل به دلیل ضعف آموزش به ما شاهنامه نمی‌آموزند بر همه ما واجب است که یک بار شاهنامه را کامل بخوانیم. اگر مهدویان شاهنامه را درک کرده بود هیچ وقت احساس را بر خرد برتری نمی‌داد. او می‌فهمید که فردوسی هم با اینکه یک ایران دوست بود و ستایشگر و راوی دوران باشکوه ایران در زمانی که مورد هجوم قرار گرفته بود اما هرجا یک ایرانی عملی خلاف عقل و خرد انجام می‌داد آن را محکوم می‌کرد (مانند نکوهش طوس نوذر (شاهزاده ایرانی) در داستان فرود در مقابل ستایش پیران ویسه (وزیر تورانی)).
فردوسی با اینکه رسالت خود را به نظم در آوردن شکوه شاهان ایران زمین می‌دانست و به حق هم به زیباترین شکل ممکن این کار را انجام داده اما به حکم حکیم بودن خود همیشه در ابتدا، انتها و حتی اوج داستان ستایشگری از خرد را بر هر چیز مقدم می‌داند و پند به درست و راست بودن... چیزی که این روزها ایران عزیز او و ما به شدت به آن نیاز دارد.

اما حرف آخر...
پویش‌های گوناگونی برای محکومیت فاشیستی خواندن شاهنامه به راه افتاده است و این مرتبه چند تن از اعضای شورای شهر نیز از آنها حمایت کرده‌اند اما کاش به جای این پویش‌های مقطعی اقدامی همیشگی انجام بشود و پایگاه‌ها و برنامه‌هایی دائمی برای خواندن شاهنامه در میان کودکان و بزرگسالان برپا شود تا همه بدانند حرف حساب حکیم طوس چیست.

سوزنی به مهدویان و رشیدپور که شاهنامه را اثری فاشیستی خواندند و جوالدوزی به کسانی که این اثر ملی را به ملت ایران نشناساندند

پایگاه خبری مشهد فوری (mashhadfori.com)

19 بهمن 1396 - 23:52

دوشنبه 16 بهمن ماه 1396 در دقایق پایانی برنامه‌ هفت شبکه سوم سیما با اجرای رشیدپور که ویژه سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر است،  مهدویان کارگردان فیلم «لاتاری» هنگام دفاع از فیلمش آن را با شاهنامه فردوسی مقایسه می‌کند و می‌گوید شاهنامه را هم می‌شود اثری فاشیستی و سرشار از شعار تعبیر کرد.... در ادامه رشیدپورهم تلویحا این تعبیر را تایید می‌کند...

فاشیستی خواندن شاهنامه درست است؟
دکتر خالقی مطلق (مصحح شاهنامه که نیم قرن است بر روی شاهنامه پژوهش می‌کند ) درباره ادعای فاشیستی بودن این اثر توضیح دادند که: « این که ما فکر کنیم امروز هرچه که از نظر ما زشت است، پس باید حتما در زمان فردوسی هم زشت بوده باشد، اشتباه است. خیلی چیزها در آن زمان درست بوده، ولی امروز زشت و نادرست است. عکس این مطلب هم صادق است؛ یعنی خیلی چیزها در زمان فردوسی نادرست بوده که امروز درست است. همین امروز کارهایی هست که در برخی جوامع نادرست هستند و در جوامعی دیگر درست.
در قدیم به نژاد خیلی اهمیت می دادند. بعد از نژادپرستی که در رژیم فاشیستی آلمان به وجود آمد، نژادپرستی در نظر ما خیلی زشت و قبیح شد، ولی در قدیم زشت نبوده. در شاهنامه واژه «نژاد» و «تخمه» (به همان معنی) چند صدبار به کار رفته و در مورد ایرانیان به معنی مثبت به کار رفته. یعنی نژاد ایرانیان ستوده شده. این موضوع بر می‌گردد به اوستا و متون پهلوی....»

چرا عده‌ای به فردوسی و شاهنامه تهمت می‌زنند؟
این مرتبه اول نیست که حکیم طوس و شاهنامه‌اش مورد هجوم قرار می‌گیرد همین چند سال پیش بود که بزرگی مانند احمد شاملو هم در کالیفرنیا به شاهنامه و فردوسی تاخت این بار هم استادان ادب فارسی پاسخ‌هایی به این ادعا دادند. این مرتبه نیز شاهنامه پژوهان که هیچگاه اجازه گفتن از شاهنامه در مقیاس  وسیع را نداشته‌اند به اعتراض پرداختند دکتر ابوالفضل خطیبی شاهنامه‌پژوه در یادداشتی نوشت:
« از نگاه من شاهنامه یک متن مقدس نیست و می‌توان آن را بی‌رحمانه نقد کرد و هیچ اشکالی ندارد که کسی در سیمای ملی با مخاطبان میلیونی به این نتیجه برسد که شاهنامه یک اثر فاشیستی است و آن را در معرض داوری همگان بگذارد، ولی در همین سیمای ملی که خط قرمزهای آن بیداد می‌کند، آیا اجازه می‌دهند که همۀ آثار و تأکید می‌کنم همۀ آثار بدون سانسور در برنامه‌ای زنده نقد شوند؟! جناب مهدویان! از همان قید «احتمالاً قطعاً» در حرفهایت آشکار است که نه تو شاهنامه را خوانده‌ای و نه آن مجری. ....».
درد دقیقا همینجاست اگر در دوران تحصیل به دلیل ضعف آموزش به ما شاهنامه نمی‌آموزند بر همه ما واجب است که یک بار شاهنامه را کامل بخوانیم. اگر مهدویان شاهنامه را درک کرده بود هیچ وقت احساس را بر خرد برتری نمی‌داد. او می‌فهمید که فردوسی هم با اینکه یک ایران دوست بود و ستایشگر و راوی دوران باشکوه ایران در زمانی که مورد هجوم قرار گرفته بود اما هرجا یک ایرانی عملی خلاف عقل و خرد انجام می‌داد آن را محکوم می‌کرد (مانند نکوهش طوس نوذر (شاهزاده ایرانی) در داستان فرود در مقابل ستایش پیران ویسه (وزیر تورانی)).
فردوسی با اینکه رسالت خود را به نظم در آوردن شکوه شاهان ایران زمین می‌دانست و به حق هم به زیباترین شکل ممکن این کار را انجام داده اما به حکم حکیم بودن خود همیشه در ابتدا، انتها و حتی اوج داستان ستایشگری از خرد را بر هر چیز مقدم می‌داند و پند به درست و راست بودن... چیزی که این روزها ایران عزیز او و ما به شدت به آن نیاز دارد.

اما حرف آخر...
پویش‌های گوناگونی برای محکومیت فاشیستی خواندن شاهنامه به راه افتاده است و این مرتبه چند تن از اعضای شورای شهر نیز از آنها حمایت کرده‌اند اما کاش به جای این پویش‌های مقطعی اقدامی همیشگی انجام بشود و پایگاه‌ها و برنامه‌هایی دائمی برای خواندن شاهنامه در میان کودکان و بزرگسالان برپا شود تا همه بدانند حرف حساب حکیم طوس چیست.

26 /23

نظرات
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما پس از تایید توسط مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت و افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهد شد.