الف

در نخستین همایش «در خودماندگی اقتصاد ایران، علت ها و راهکارها» بررسی شد

قفل‌هایی بر پای توسعه و اقتصاد ایران


13 مهر 1397 - 11:33
5bb721af35359_5bb721af35395
نخستین همایش «در خودماندگی اقتصاد ایران، علت ها و راهکارها» با حضور جمعی از فعالان اقتصادی، اساتید دانشگاه و صاحبنظران اقتصادی در اتاق بازرگانی مشهد برگزارشد.

به گزارش مشهدفوری؛ محمد بحرینیان، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی استان در ابتدای این همایش با اشاره به انگیزه‌‌های برگزاری چنین نشستی گفت: اقتصاد امروز ایران در شرایطی دشوار و خطیر گرفتار آمده که می توان از آن به «درخودماندگی» تعبیر کرد. این وضعیت، سوالی را در خصوص دلایل بروز چنین وضعیتی شکل می دهد. در واقع این همایش و نشست هایی که در آتیه با همین محور برگزار خواهند شد، به دنبال یافتن عوامل عمده بروز شرایط مذکور هستند.

وی به بعضی از شاخص هایی اشاره نمود که تصویری شفاف‌تر از وضعیت موجود را ارائه می کنند و گفت: از سال 1386 تا 1396 ، منابع حاصل از نفت خام و گاز که در اقتصاد ایران تزریق شده، معادل 3هزار و 606میلیارد دلار بوده است، این رقم حدود سه برابر درآمد ارزی صرف شده در کشورهایی مانند کره جنوبی، مالزی یا چین است. جالب اینجاست که این رقم عظیم تحول و رشد اقتصادی که انتظار می رفته را برای ایران منجر نشده است اما سه کشور مذکور جایگاهی درخور در عرصه های مختلف اقتصاد جهان دارند.

وی به سهم سرانه تولید ناخالص داخلی (سرانه به قیمت ثابت 2010) در کشورهای مالزی، چین و کره جنوبی اشاره کرد و گفت: در مقاطعی سرانه تولید ناخالص ما فراتر از این کشورها بود البته به مدد تاثیرات نفت؛ اما بعد از آن افولی را در این شاخص تجربه نمودیم. حالا باید دید چرا ایران به رغم همه منابع ارزشمندی که در اختیار دارد، نتوانسته جایگاه خود را در این شاخص ارتقا ببخشد و فراتر از کشورهایی قرار بگیرد که از داشتن این منابع محرومند.

بحرینیان، نفت را عامل مثبت شدن تراز داخلی ایران  برشمرد و عنوان کرد: اگر نفت را از این مولفه حذف کنیم، ترازمان منفی می شود، حال آنکه کشورهایی که پیش‌تر اشاره کردم، منهای داشتن ظرفیت نفت، به طور مستمر ترازی مثبت دارند.

وی یادآور شد: کشور ما، ذخایر ارزشمندی دارد از نخبگان و نیروی انسانی توانمند تا فرصت همسایگی با 15کشور دنیا در مرزهای زمینی و آبی خود اما با این وجود، فاصله زیادی تا جایگاه شایسته خود در عرصه اقتصاد جهانی داریم. نگاهی به آمارهای جهانی نیز نشان می دهد 15 کشـور همسـایه ایران در سال 2017 بیش از هزار میلیارد دلار انواع کالا وارد کرده‌انـد کـه سـهم ایـران از این بـازار فقط دو درصـد اسـت.این نسبت اندک درخور جایگاه و ظرفیت های کشورمان نیست.

* نفت الزاما ضدتوسعه نیست

علی دینی ترکمانی عضو هیأت علمی موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی دیگر سخنران این همایش بود که به نقد دیدگاه‌هایی پرداخت که صرفا بعضی مولفه های محدود را عامل عدم رشد زیرساخت های اقتصاد پایدار در ایران عنوان می کنند و گفت:بسیاری عمده مشکلات و عدم توسعه گرایی در ایران را متاثر از منابع نفتی ایران می دانند و بر این باورند که مانع اصلی این است وجود منبع نفت است اما تجربه کشورهایی نظیر عربستان، امارات، کویت و... نشان می دهد که می توان با وجود داشتن این منبع مهم، به دیگر ظرفیت های توسعه‌ای نیز اندیشید. برنامه ریزی عربستان برای افق 2030، رسیدن به اقتصاد نفتی و هدایت درآمدهای نفتی در صندوق ذخیره ارزی است. نفت الزاما ضدتوسعه نیست و باید این نکته را در تحلیل ها و رویکردهایمان مدنظر قرار دهیم.

وی برداشت غلط دیگر را «ضدتوسعه بودن دولت» دانست و بیان کرد: تجربه کره، آلمان، آمریکا و... که دولت هایشان در اقتصاد مداخله گری هایی داشته اند نشان می دهد که الزاما نهاد دولت مانع توسعه عمل نمی کند. یک دولت قوی و حمایت گر که با بخش خصوصی رویکردهایی هم‌افزا دارد، می تواند بستر توسعه را فراهم آورد. بسیاری از حوزه ها منهای حضور دولت، برای بخش خصوصی بازدهی اقتصادی ندارند و یک دولت همراه می تواند مسیرها را در چنین عرصه هایی مرتفع کند.

وی ادامه داد: فرو افتادن ایران در مسابقه تسلیحاتی با عربستان، در واقع تکرار تجربه رقابت شوروی و آمریکاست که نهایتا به فروپاشی آن منجر گردید.

دینی ترکمانی در بخش دیگری از صحبت های خود به موانع نهادی ارتقای ظرفیت جذب تولید و صادرات دانش بنیان برای صنعت خودروسازی پرداخت و گفت: صنعت خودروسازی ایران تقریبا همسن و سال همین صنعت در کره جنوبی است اما به واقع در این سال ها بسیار از رشد در این عرصه بازماندیم. آمارهای صادراتی نشان می دهد که ظرفیت صادراتی آلمان در این حوزه 150میلیارد دلار، ژاپن 90میلیارد دلار اما ایران تنها 17میلیون دلار است. جالب اینجاست که تیراژ تولید خودرو در بنگاه های خودروسازی ایران بالا است.

وی یادآور شد: انحصارگرایی، تعرفه بالا، نبود مزیت نسبی، دولتی بودن بنگاه های خودروسازی از دلایل ضعف این صنعت در ایران و شکاف فناوری در خودروسازی کشورمان است.

وی یک حکمرانی قوی را عامل شکل‌گیری یک نظام ملی نوآوری توانمند در سطح کلان و همچنین توانایی در تاسیس حساب ذخیره ارزی و مدیریت قوی آن دانست و گفت: این مولفه ها به ایجاد یک ظرفیت جذب قوی در سطح صنعت و بنگاه منجر می شود که از جمله برکات آن، سرمایه انسانی قوی، مدیریت قوی پروژه های سرمایه گذاری، مدیریت قوی سرمایه خارجی، مدیریت انتقال فناوری، همکاری های علمی و... خواهد بود.

وی «ظرفیت مطلوب جذب» را عامل ارتقای چرخه فناوری دانست و یادآور شد:خروجی چنین چرخه ای اقتصاد و تولید انش بنیان خواهد بود اما فراموش نکنیم تا نظام حکمرانی درست نشود، این چرخه نمی تواند شروع به کار کند

نخستین همایش «در خودماندگی اقتصاد ایران، علت ها و راهکارها» با حضور جمعی از فعالان اقتصادی، اساتید دانشگاه و صاحبنظران اقتصادی در اتاق بازرگانی مشهد برگزارشد.

پایگاه خبری مشهد فوری (mashhadfori.com)

5bb721af35359_5bb721af35395
13 مهر 1397 - 11:33

به گزارش مشهدفوری؛ محمد بحرینیان، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی استان در ابتدای این همایش با اشاره به انگیزه‌‌های برگزاری چنین نشستی گفت: اقتصاد امروز ایران در شرایطی دشوار و خطیر گرفتار آمده که می توان از آن به «درخودماندگی» تعبیر کرد. این وضعیت، سوالی را در خصوص دلایل بروز چنین وضعیتی شکل می دهد. در واقع این همایش و نشست هایی که در آتیه با همین محور برگزار خواهند شد، به دنبال یافتن عوامل عمده بروز شرایط مذکور هستند.

وی به بعضی از شاخص هایی اشاره نمود که تصویری شفاف‌تر از وضعیت موجود را ارائه می کنند و گفت: از سال 1386 تا 1396 ، منابع حاصل از نفت خام و گاز که در اقتصاد ایران تزریق شده، معادل 3هزار و 606میلیارد دلار بوده است، این رقم حدود سه برابر درآمد ارزی صرف شده در کشورهایی مانند کره جنوبی، مالزی یا چین است. جالب اینجاست که این رقم عظیم تحول و رشد اقتصادی که انتظار می رفته را برای ایران منجر نشده است اما سه کشور مذکور جایگاهی درخور در عرصه های مختلف اقتصاد جهان دارند.

وی به سهم سرانه تولید ناخالص داخلی (سرانه به قیمت ثابت 2010) در کشورهای مالزی، چین و کره جنوبی اشاره کرد و گفت: در مقاطعی سرانه تولید ناخالص ما فراتر از این کشورها بود البته به مدد تاثیرات نفت؛ اما بعد از آن افولی را در این شاخص تجربه نمودیم. حالا باید دید چرا ایران به رغم همه منابع ارزشمندی که در اختیار دارد، نتوانسته جایگاه خود را در این شاخص ارتقا ببخشد و فراتر از کشورهایی قرار بگیرد که از داشتن این منابع محرومند.

بحرینیان، نفت را عامل مثبت شدن تراز داخلی ایران  برشمرد و عنوان کرد: اگر نفت را از این مولفه حذف کنیم، ترازمان منفی می شود، حال آنکه کشورهایی که پیش‌تر اشاره کردم، منهای داشتن ظرفیت نفت، به طور مستمر ترازی مثبت دارند.

وی یادآور شد: کشور ما، ذخایر ارزشمندی دارد از نخبگان و نیروی انسانی توانمند تا فرصت همسایگی با 15کشور دنیا در مرزهای زمینی و آبی خود اما با این وجود، فاصله زیادی تا جایگاه شایسته خود در عرصه اقتصاد جهانی داریم. نگاهی به آمارهای جهانی نیز نشان می دهد 15 کشـور همسـایه ایران در سال 2017 بیش از هزار میلیارد دلار انواع کالا وارد کرده‌انـد کـه سـهم ایـران از این بـازار فقط دو درصـد اسـت.این نسبت اندک درخور جایگاه و ظرفیت های کشورمان نیست.

* نفت الزاما ضدتوسعه نیست

علی دینی ترکمانی عضو هیأت علمی موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی دیگر سخنران این همایش بود که به نقد دیدگاه‌هایی پرداخت که صرفا بعضی مولفه های محدود را عامل عدم رشد زیرساخت های اقتصاد پایدار در ایران عنوان می کنند و گفت:بسیاری عمده مشکلات و عدم توسعه گرایی در ایران را متاثر از منابع نفتی ایران می دانند و بر این باورند که مانع اصلی این است وجود منبع نفت است اما تجربه کشورهایی نظیر عربستان، امارات، کویت و... نشان می دهد که می توان با وجود داشتن این منبع مهم، به دیگر ظرفیت های توسعه‌ای نیز اندیشید. برنامه ریزی عربستان برای افق 2030، رسیدن به اقتصاد نفتی و هدایت درآمدهای نفتی در صندوق ذخیره ارزی است. نفت الزاما ضدتوسعه نیست و باید این نکته را در تحلیل ها و رویکردهایمان مدنظر قرار دهیم.

وی برداشت غلط دیگر را «ضدتوسعه بودن دولت» دانست و بیان کرد: تجربه کره، آلمان، آمریکا و... که دولت هایشان در اقتصاد مداخله گری هایی داشته اند نشان می دهد که الزاما نهاد دولت مانع توسعه عمل نمی کند. یک دولت قوی و حمایت گر که با بخش خصوصی رویکردهایی هم‌افزا دارد، می تواند بستر توسعه را فراهم آورد. بسیاری از حوزه ها منهای حضور دولت، برای بخش خصوصی بازدهی اقتصادی ندارند و یک دولت همراه می تواند مسیرها را در چنین عرصه هایی مرتفع کند.

وی ادامه داد: فرو افتادن ایران در مسابقه تسلیحاتی با عربستان، در واقع تکرار تجربه رقابت شوروی و آمریکاست که نهایتا به فروپاشی آن منجر گردید.

دینی ترکمانی در بخش دیگری از صحبت های خود به موانع نهادی ارتقای ظرفیت جذب تولید و صادرات دانش بنیان برای صنعت خودروسازی پرداخت و گفت: صنعت خودروسازی ایران تقریبا همسن و سال همین صنعت در کره جنوبی است اما به واقع در این سال ها بسیار از رشد در این عرصه بازماندیم. آمارهای صادراتی نشان می دهد که ظرفیت صادراتی آلمان در این حوزه 150میلیارد دلار، ژاپن 90میلیارد دلار اما ایران تنها 17میلیون دلار است. جالب اینجاست که تیراژ تولید خودرو در بنگاه های خودروسازی ایران بالا است.

وی یادآور شد: انحصارگرایی، تعرفه بالا، نبود مزیت نسبی، دولتی بودن بنگاه های خودروسازی از دلایل ضعف این صنعت در ایران و شکاف فناوری در خودروسازی کشورمان است.

وی یک حکمرانی قوی را عامل شکل‌گیری یک نظام ملی نوآوری توانمند در سطح کلان و همچنین توانایی در تاسیس حساب ذخیره ارزی و مدیریت قوی آن دانست و گفت: این مولفه ها به ایجاد یک ظرفیت جذب قوی در سطح صنعت و بنگاه منجر می شود که از جمله برکات آن، سرمایه انسانی قوی، مدیریت قوی پروژه های سرمایه گذاری، مدیریت قوی سرمایه خارجی، مدیریت انتقال فناوری، همکاری های علمی و... خواهد بود.

وی «ظرفیت مطلوب جذب» را عامل ارتقای چرخه فناوری دانست و یادآور شد:خروجی چنین چرخه ای اقتصاد و تولید انش بنیان خواهد بود اما فراموش نکنیم تا نظام حکمرانی درست نشود، این چرخه نمی تواند شروع به کار کند

22

نظرات
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما پس از تایید توسط مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت و افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهد شد.

اخبار ایران و جهان