قله‌ای دارای بادهای شیری/بام خراسان اینجاست

به گزارش مشهد فوری ، قله شیرباد در جنوب غربی شهرستان مشهد با ارتفاع 3320 متر است، قله‌ای که بلندترین ارتفاع شمال شرق ایران و به عبارتی دیگر بام خراسان محسوب می‌شود.

معرفی قله شیرباد (3320 متر) بام خراسان

مشهورترین رشته کوه‌های خراسان عبارتند: از بینالود، هزار مسجد، کماس، آلاداغ، کپه داغ، کوهسرخ، جام، ساه کوه، باخرز و جغتای. در خراسان کوه‌های پراکنده نیز وجود دارند. همیشه در رشته کوه‌ها یکی از موارد مهم تعیین بلندترین نقطه آن رشته است که خود می‌تواند تعیین کننده بلندترین نقطه یک منطقه جغرافیایی مثل شهرستان، استان یا کشور است.

مشهورترین رشته کوه در خراسان رشته کوه بینالود است مهم‌ترین علت این معروفیت هم قرارگیری بلندترین نقطه (قله) خراسان در این رشته کوه است.

بینالود رشته کوهی به طول 125 کیلومتر‍ در شمال خراسان، حدفاصل شهرستان‌های مشهد و نیشابور که در امتداد رشته کوه البرز واقع، و از شمال غربی تا جنوب شرقی کشیده شده است. بینالود به معنی کوهی است که بین دو دشت قرار گرفته و آن‌ها را از هم جدا کرده (که یکی دشت مشهد و دیگری دشت نیشابور) افراد محلی به آن بینالوت یا بنلی نیز می‌گویند.

در بسیاری از منابع جغرافیایی ایران از گذشته تاکنون بر این امر که بلندترین نقطه خراسان در رشته کوه بینالود واقع گردیده صحه گذاشته شده است اما در این که کدام قله از قلل بینالود بلندترین نقطه و بام خراسان محسوب می‌شود اختلاف نظر وجود دارد. این رشته کوه دارای قله‌های متعددی است که عبارتند از بینالود، چشم سبز بال کمالی، یال بلوچ، گرده سنگ، کمر زرد، میانه دوزی، ذاوهون، کوه پیلان، سیاه سنگ، قوچگر، فلسکه و آبشار است.

در بیشتر منابع نام قله بینالود که در شمال شهر نیشابور واقع شده به عنوان بام خراسان ذکر شده، در حالی که براساس بررسی‌های انجام شده، قله معروف شیرباد بلندترین قله خراسان و مستحق دریافت لقب بام خراسان است.

در حالی که در کتب و نقشه‌های جغرافیایی ارتفاع قله بینالود در میانه رشته کوه بینالود 3211 متر ذکر شده براساس بررسی‌های دقیق در تصاویر مورد اعتماد گوگل ارث ارتفاع قله شیرباد 3305 متر است این ارتفاع در عرض جغرافیایی 36 درجه و 16 دقیقه 69-51 ثانیه شمالی و در طول جغرافیایی 59 درجه و 02 دقیقه و 36-58 ثانیه شرقی واقع شده است.

با این تفاسیر و براساس بررسی‌های انجام شده در گوگل ارث، قله شیرباد با 3305 متر ارتفاع که حدود 113 متر بلندتر از قله بینالود است بام خراسان محسوب می‌شود، اما آیا تصاویر گوگل ارث قابل اعتماد است؟ برای اثبات این امر ارتفاع چند ایستگاه هواشناسی استان را که ارتفاع دقیق آن‌ها مشخص و در دسترس بود، از طریق گوگل ارث بررسی شده‌اند. در هر صورت اختلاف اندکی بین اطلاعات موجود و اطلاعات گوگل ارث در برخی شهرستان‌ها دیده می‌شود اما این اختلاف به قدری کم است که نمی‌توان اختلاف ارتفاع قله شیرباد و قله بینالود و بالاتر بودن ارتفاع شیرباد را کتمان کرد.

قله شیرباد در سمت جنوب غربی مشهد با ارتفاع 3320 متر قرار دارد و از نوع کوه‌های سنگی ریزشی است و آن هم به علت زمستان‌های بسیار سردش است که سنگ‌ها دچار انقباض و انبساط شدید شده و متلاشی می‌شوند.

علت نام‌گذاری این کوه به این نام آن است که در بین 2 دشت نیشابور و مشهد قرار گرفته است و به علت شرایط جوی در تمام مدت سال دارای بادهای بسیار تند و سرد است به عبارتی دیگر این قله دارای بادهای شیری است که آدم را پرت می‌کنند بدین خاطر به آن شیرباد گفته می‌شود.

البته بارها بیشتر بودن ارتفاع قله شیرباد از قله بینالود از سوی کوهنوردان با سابقه و مجهز به سیستم موقعیت یاب جغرافیای (جی پی اس) در محافل ورزشی و وبلاگ‌ها بیان شده که باز هم مورد توجه قرار نگرفته است. در پایان برخی موارد کوتاه ذکر شده در برخی سایت‌های اینترنتی درباره شیرباد و ارتفاع آن ذکر شده است. به امید اینکه این مطلب در منابع جغرافیای و کتب دری دانش‌آموزان اصلاح شود.

بلندترین نقطه رشته کوه بینالود، قله شیرباد با بلندی 3420 متر است که در شمال روستای بوژان (شمال شرقی شهر نیشابور) قرار گرفته ‌است. ولی قله بینالود با وجود ارتفاع کمتر از آن معروفیت بیشتری دارد. ‌

رشته کوه بینالود در شمال شرق ایران، همانند دیواری بلند، دو دشت وسیع و حاصلخیز مشهد و نیشابور را از یکدیگر جدا کرده است. این رشته کوه با آب و هوای سرد کوهستانی و دره‌های خوش آب و هوا و قله‌های بلند نظیر بینالود (3211 متر)، شیرباد (3320 متر) و فلسکه (3125 متر) تامین کننده آب شهرهای مشهد، نیشابور، چناران و روستاهای کوه پایه‌اش است.

از روستاهای واقع در شمال این رشته کوه می‌توان به مغان، دهبار، جاغرق، کنگ، زشک، دولت‌آباد، فریزی، اخلمد و کلیدر، و از روستاهای واقع در جنوب این رشته کوه می‌توان به دیزباد، دررود، خرو، بوژان، صومعه، طاغان و بار اشاره کرد.

از فراز یال منتهی به قله می‌توان مناطق وسیعی از رشته کوه و قلل متعدد را مشاهده کرد. قله‌های بلند این رشته کوه عبارتند از شیرباد به ارتفاع 3320 متر، زرگران به ارتفاع 3100 متر و بینالود به ارتفاع 3220 متر. بنابراین قله بینالود مرتفع ترین قله رشته کوه نیست، ولی به دلیل موقعیت و شهرتش از سایر قلل معروف‌تر و مورد علاقه کوهنوردان است. سایر قلل عبارتند از حیدری، گودرز، سیاه خوانی، غار کهنه و دیزباد.

مسیرهای صعود به قله شیرباد: مسیرهای متفاوتی برای صعود این قله وجود دارد که می‌توان از بوژان نیشابور، خط راس فلسکه-شیرباد، چشمه سبز گلمکان، روستای کاهو و سپس دولت‌آباد و معروف‌ترین مسیر آن یال سنگی از انتهای روستای زشک نام برد.

برای اجرای برنامه از مسیر زشک باید ابتدا از دوراهی طرقبه عازم زشک شوید. ادامه مسیر با وسیله نقلیه تا چشمه قلقلی حدود 35 کیلومتر است و از آنجا تا باغ حمزه 9 کیلومتر مسافت دارید.

که تمامی مسیر به صورت خاکی نرم و قابل تردد با خودرو شخصی نیز هست. باغ حمزه آخرین استراحتگاه مسیر بوده که با چشمه آب گوارا و استخر پرورش ماهی پذیرای کوهنوردان است.

ادامه مسیر به 2 قسمت تقسیم شده:

1. دره نهل: مسیر اول که متمایل به چپ و پاکوب مشخصی دارد شما را به چشمه نهل هدایت کرده که در کنار چشمه چمن وسیع و مناسبی برای شب ماندن فراهم است.

2. یال سنگی: مسیر دوم سمت راست باغ حمزه یال سنگی و نسبتا طولانی را پی می‌گیرد که با شیبی بین 50 تا 65 درجه و با قدم مناسب حدود 2 ساعت، شما را به جانپناه شهید رضوی در ارتفاع 2750 متری هدایت می‌کند.

ادامه مسیر از جانپناه اکثرا تراورس بوده و در میان راه مسیرهای نهل و دره دولت آباد را در خود یکی کرده و در انتها به قله منتهی می‌شود. مسیر برگشت می‌تواند دره بوژان باشد که با عبور از کنار دره شکرآب و پاکوب بالای آبشارها، به پایان می‌رسد.

345