گفتگو با یک فعال فرهنگی و مبلغ درباره کارکردهای مسجد در جامعه
مسجد از خودسازی تا جامعه پردازی
مساجد سلولهای جامعه هستند که سلامتی و اثرگذاری آنها در گرو سه چیز است؛ تربیت و جهاد با نفس که در محراب صورت میگیرد، تعمیق معرفت اصیل که با منبر اتفاق میافتد و ایجاد ساختار تربیتی امامِ امت که در مسجد شکل می گیرد.
حجت الاسلام احمد صابری تولایی در گفتوگو با مشهد فوری با بیان اینکه محراب و منبر دو رکن مهم مسجد به شمار می آیند اظهار کرد: محراب به معنی محل حرب و جنگ است که در مسجد مقصود جنگیدن با نفس است منبر نیز محل نشر حقایق و انتشار معرفت است و این دو در کنار هم معنا پیدا می کنند و در حوزه تربیت جامعه اثر گذارند
وی افزود: از سویی خودسازی و تربیت در جامعه نیاز به ساختار دارد که بهترین ساختاری که میتوان برای این موضوع در نظر گرفت ساختار امامِ امت است. در مسجد که مانند یک جامعه است، همینگونه است برای توسعه تربیت و خودسازی نیازمند ساختاریم که بتوانیم معارف تربیتی و مبانی خودسازی را به دیگران منتقل کنیم که آن ساختاری موسوم به امامِ امت است در واقع مردم در نماز یاد میگیرند از یک امام تربیت شده تبعیت کنند و این مسئله در بقیه جریانات هم ادامه مییابد یعنی تا زمانی که تبعیت از امام و ایجاد ساختار امامِ امت در یک جامعه درست نهادینه نشود موج تربیتی و انسان سازی توسط یه امام جماعت ایجاد نخواهد شد. این خودسازی با استفاده از مناسک یا نماز ایجاد می شود اما کجای این مسجد یا جامعه، معرفت ایجاد میشود؟ اینجاست که باید به آن رکن دوم یعنی منبر توجه کرد. پس خودسازی با محراب اتفاق میافتد و با ساختار امامِ امت توسعه پیدا میکند و با منبر خودسازی، تعمیق معرفتی پیدا می کند.
این فعال فرهنگی تصریح کرد: زمانی که در فرد تربیت و معرفت ایجاد شد این انسان خودساخته مطیع میتواند اقداماتی در بیرون از مسجد انجام دهد. این اقدامات گاهی اجتماعی مانند: امر به معروف و نهی از منکر، گاهی سیاسی مانند ظلم ستیزی، گاهی اقتصادی مانند رزمایش مواسات و همدلی و گاهی تربیتی مانند جذب مردم به مساجد است که تمام اینها مبتنی بر فرآیند ترسیم شده از مسیر محراب و منبر مسجد است .
صابری تولایی اضافه کرد: آسیب آنجاست که وقتی امام در محراب قرار میگیرد آن جا را مکانی برای جهاد با نفس خود نمیبیند بلکه تنها یک سری مناسک بیروح با کمترین توجه انجام میدهد. دلیل اینکه گفته میشود امام جماعت باید عادل، اعلم و با تقوا باشد برای این است که دنباله روهای او یک پیروی احمقانه و کورکورانه نداشته باشند بلکه یک دنبالهروی کاملا اصولی و مبنایی باشد.
وی گفت: زمانی که در انتخاب امام جماعت شاخصها رعایت نشد این امام نیز زمانی که در محراب قرار میگیرد خود را در یک میدان جنگ با نفس حس نمیکند و به طبع تبعیت مردم نیز غیرمبنایی خواهد بود و باعث میشود که نتوانیم با این نماز جماعتها در جامعه موج ایجاد کنیم. بنابراین وقتی مردم از امام جماعت در بیرون از مسجد تبعیت نداشته باشند مساجد از کارکرد میافتند و دیگر رونق اجتماعی نخواهند داشت و نمیتوانند موج سیاسی ایجاد کنند.
این فعال فرهنگی جامعه را به یک جسم تشبیه کرد که قلب تپنده آن امام و رهبر این جامعه است و افزود: این رهبر نیاز دارد حرفها و تفکر خودش را به مردم منتقل کند. مجرای این انتقال که به مثابه رگهای این بدن هستند، در جامعه اسلامی نماز جمعهها است که باید از آن قلب که امام جامعه است حرف را بگیرد و به پایین دست منتقل کند. این میان مساجد هم حکم سلولهای این جامعه را دارد و اگر سلولها سالم بود بدن میتواند عملکرد خوبی داشته باشد.
وی ادامه داد: حالا سلامتی و اثر گذاری مساجد یا سلولهای این جامعه هستند در گرو سه چیز است: یک، تربیت که در محراب صورت میگیرد دوم، جهاد با نفس و معرفت اصیل که در منبر اتفاق میافتد و سوم تبعیت مردم و ساختاری که باید در مسجد شکل بگیرد.
این فعال فرهنگی گفت: اگر این قلب تپنده که امام و رهبر جامعه است، معرفت را تولید کند و آن را منتقل کند اما این رگها که نماز جمعهها است قدرت اینکه این معرفت را منتقل کند نداشته باشد جامعه آسیب می بیند. در نماز جمعه کدهایی داده میشود که باید این کدها تئوریزه شده و به برنامه تبدیل شوند که این تبدیل برنامه باید در مساجد اتفاق افتد و مردم در مساجد آن را اجرا کنند اما اکنون متاسفانه سلول و رگهای جامعه با مشکل مواجه هستند.
منبع: مشهد فوری
196
ارسال نظر