ضرورت‌های غیرت دینی در ادبیات جامعه اسلامی

به گزارش مشهدفوری، متن پیش‌رو یادداشت حجت الاسلام سید محمدحسین راجی است:

«غیرت» یكی از كمالات انسانی است كه دست پرتوان آفرینش، اسباب آن را در وجود آدمی تعبیه كرده است. پیامبر اسلام (ص) غیرت را جزو ایمان دانسته‌اند. غیرت‌ورزی در حدّ عالی آن، لازمۀ انسانیت آدمیان، مخصوصاً مؤمنان پرهیزکار است.

امیرمؤمنان علی(ع) فرموده‌اند: «اِنَّ اللهَ یَغارُ لِلْمؤمِنِ فَلْیَغَرْ، مَنْ لا یَغارُ فَاِنَّهُ مَنْكُوسُ الْقَلْبِ؛ خداوند برای مومن، غیرت می‌ورزد، پس او نیز باید غیرت آورد. هر كس غیرت نورزد، دلش وارونه است».

شاید مراد از وارونگی دل این باشد كه شخص بی‌غیرت از حالت طبیعی انسان خارج شده و به ورطۀ پوچی و تباهی سقوط كرده است.

ضرورت‌های غیرت دینی باعث شد تا امام‌حسین(ع) باوجود آنکه می‌دانستند جنایت‌بارترین ظلم عالم علیه ایشان و خانواده مظلومشان انجام می‌شود؛ اما غیورانه از عزت و شرف اسلام به دفاع و حمایت برخاستند؛ زیرا حضرت بر این مطلب اشراف کامل داشت که وجود غیرت در جامعۀ انسانی تا آنجا ضروری و حیاتی است كه شارع مقدس اسلام، در تشریع احکام نیز به آن عنایت داشته است.

رسول خدا(ص) فرموده‌اند: «اَلا وَ اِنَّ اللهَ حَرَّمَ الْحَرامَ وَ حَدَّ الحُدودَ وَ‌ ما اَحَدٌ اَغْیَرَ مِنَ اللهِ وَ مِنْ غَیْرَتِهِ حَرَّمَ الْفواحِشَ؛ آگاه باشید كه خداوند، محرمات را حرام و حدود را وضع كرد و هیچ‌كس غیورتر از خدا نیست كه از روی غیرت، زشتی‌ها را حرام كرده است».

بر همین اساس، خداوند به هر غیرتمندی نظر لطف و مرحمت دارد. همان‌گونه که امام‌صادق(ع) می‌فرمایند: «اِنَّ اللهَ غَیوُرٌ یُحِبُّ كُلَّ غَیورٍ؛ خداوند، غیور است و هر غیرتمندی را دوست دارد)؛ لذا امام‌حسین(ع) به‌عنوان غیورمرد عرصه دین، به‌طور خاص محبوب خداوند متعال شد.

ذكر این نكته ضروری است كه به‌طور معمول، انسان با شنیدن واژه غیرت، در ذهنش ناموس و حریم خانواده تداعی می‌شود؛ درحالی‌كه مرز غیرت از این حد فراتر رفته است و انواع و اقسام دیگری را نیز شامل می‌شود كه گاه اهمیت آن‌ها از غیرت ناموسی بیشتر است؛ مانند غیرت دینی كه به‌واسطه دفاع و پاسداری از ارزش‌های دینی، به‌عنوان بهترین نوع غیرت محسوب می‌شود.

غیرت دینى آن است که انسان در برابر تخلّفاتى که در مسیر حق و عدالت و احکام الهى صورت می‌گیرد، خاموش ننشیند و بى‌تفاوت از کنارشان نگذرد؛ بلکه تخلّف هرچه شدیدتر شود، باید که جوشش و خروش بیشتری داشته باشد. کسانى‌که خونسرد و بى‌رمق از کنار این امور مى‌گذرند، فاقد غیرت دینى هستند.

تحسین غیرت دینی در قرآن

قرآن مجید دربارۀ بعضى از جنگجویان با ایمان که فاقد وسایل لازم براى شرکت در میدان جنگ بودند، مى‌فرماید: «وَ لا عَلَى الَّذینَ اِذا ما اَتَوْکَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لاَ اَجِدُ ما اَحْمِلُکُمْ عَلَیْهِ تَوَلَّوا وَ اَعْیُنُهُمْ تَفیضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَناً اَلاّ یَجِدُوا ما یُنْفِقُونَ». بر کسانى‌که وقتى نزد تو آمدند که آن‌ها را [براى میدان جهاد] بر مرکبى سوار کنى و تو گفتى مرکبى که شما را بر آن سوار کنم، ندارم و آن‌ها از نزد تو بازگشتند؛ درحالى‌که چشمانشان از اندوه اشکبار بود، ایرادى نیست؛ چراکه چیزى که در راه خدا انفاق کنند، نداشتند.

درخطبۀ 27 نهج البلاغه نیز به یکى از مظاهر غیرت که در بالاترین حدّ آن قرار دارد، اشاره شده است. حضرت علی(ع) بعد از شنیدن خبر تهاجم سربازان معاویه به شهر انبار در سال 38 هجرى و سستى مردم و مقابله‌نکردن با لشكر معاویه و غارت زیورآلات یک زن مسلمان و یک زن غیر مسلمانِ در پناه اسلام، بر فراز منبر می‌فرمایند: «فَلَوْ أَنَّ امْرَأً مُسْلِماً مَاتَ مِنْ بَعْدِ هَذَا أَسَفاً مَا كَانَ بِهِ مَلُوماً بَلْ كَانَ بِهِ عِنْدِی جَدِیراً» (اگر مسلمانى به‌خاطر این حادثه [بسیار دردناک] از شدّت تأسّف بمیرد، جاى سرزنش ندارد؛ بلکه به‌نظر من سزاوار است).
غیرت دینى، عامل بسیار مهمّى براى دفاع از حریم قوانین اسلام و احیاى معروف و از میان بردن منکر است.

منبع: مشهد فوری

316