امام‌ حسین (ع) دغدغه‌های جهانی داشت

به گزارش مشهد فوری ، برنامه «دمی با مکتب عاشورا» در دومین نشست خود به سخنرانی دکتر علیرضا واسعی اختصاص داشت. این استاد دانشگاه، پنجشنبه‌شب، پنجم مهرماه در مسجد دانشگاه قائم صحبت خود را با ذکر مقدماتی آغاز کرد. «اسلام دینی آسمانی، همه‌زمانی و همه‌مکانی است» و «پیامبر اسلام با این نگاه فراگیرکه آنچه بیان می‌کند برای همه زمان‌ها و آدمیان است به بیان دیانت اسلامی پرداخته‌اند» مقدمه اول و دوم صحبت‌های او را در برداشت. او در ادامه پیش درآمدهای دیگری را نیز مطرح کرد تا به عناصر قیام سیدالشهدا(ع) بپردازد.

اعتراض امام(ع) اهداف سیاسی نداشت

واسعی اظهار کرد: به‌طور طبیعی ایجاد مدینه مطلوب، نیازمند حرکت گام‌به‌گام است، به‌همین‌خاطر اگر پیامبر(ص) مدینه را به عنوان شهر برمی‌گزینند و با مردم آن کلنجار می‌روند، به این معنا نیست که جامعه‌سازی خاصی مدنظر ایشان است، بلکه پیامبر(ص) برای اینکه بتوانند «انسان» را نجات دهند، ناچارند از جایی شروع کنند.

اوخاطرنشان کرد: حقیقت دین که در قرآن و در سنت نبوی تبلور و تجلی پیدا کرد، در ادوار بعدی مورد تبیین‌ها و تحلیل‌ها و تفسیرهای متفاوتی قرارگرفت. آنچه امروز به عنوان دین مورد گفت‌وگوهای جدی دین‌شناسان قرارمی‌گیرد، مبتنی بر داده‌هایی است که بعد از نبی مکرم اسلام پیدا شده است و چه‌بسا با آنچه پیامبر(ص) آورد و در قرآن است، زاویه داشته باشد.

این استاد دانشگاه گفت: فلسفه امامت و تلاش عملی امامان، حفظ رویکرد انسانی دین و جلوگیری از مصادره آن به نفع جبهه‌های مختلف بوده است. در حقیقت ضرورت وجود امامان این بوده است که در دوره پساپیامبری از گوهر دین محافظت کنند تا دین از مسیر حقیقی و انسانی خود خارج نشود و در کانال‌های جبهه‌ای، نژادی، جناحی، فرهنگی و یا مذهبی نیفتد.

دکتر واسعی در ادامه به بحث اصلی خود وارد شد: می‌خواهم در عیار تمدنی، حرکت امام‌ حسین(ع) را مورد مداقه قرار دهم و مرادم از عیار تمدنی این است که حرکت امام(ع)، کاملا انسانی و با دغدغه‌های متعالی و نگاه جهانی بوده است.

او ابراز کرد: چند نکته مهم را در کلام امام‌حسین (ع) یافته‌ام که وجه انسانی دارد، نه وجه جناحی و مذهبی. یکی از این نکته‌ها عنصر «اصلاح» یا بازگرداندن حق یا دین به عنوان معیار به مسیر خودش است.

این استاد دانشگاه افزود: امام(ع) می‌خواهند در جامعه انسانی اصلاح انجام دهند، به همین خاطر به تأکید می‌گویند من برای اهداف سیاسی یا مادی وارد این اعتراض نشده‌ام بلکه به دنبال چیزی متعلق به تمام انسان‌ها هستم، نه فقط شیعه‌ها، مسلمان‌ها، عرب‌ها، شرقی‌ها و یا غربی‌ها.

حق به معنای گرفتن سهم خود نیست

واسعی «حق و باطل» را دیگر عنصر مهم در کلام امام‌‌حسین(ع) خواند و گفت: امام(ع) با بیان اینکه من به دنبال حقم، قطعا از سهم خودشان سخن نمی‌گویند و نمی‌خواهند بگویند حق را به من بدهید. حق در معنای صحیح یعنی آنچه انسان را به راه درست و به کمال می‌رساند.

سخنران این نشست بیان کرد: امام(ع) پیش از ورود به صحرای کربلا در نامه‌ای که به کوفیان می‌نویسند، بیان می‌کنند که امام جامعه انسانی، باید کسی باشد که به حق گردن نهد، نه اینکه خودسرانه عمل کند.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: حق در زبان امام‌ حسین (ع)، فقط نماز خواندن و روزه‌گرفتن نبود، چراکه یزید نماز می‌خواند و روزه می‌گرفت. حق از نگاه او، تمدنی و کلانی است و غیر از آن چیزی است که در نگاه خرد ما جای گرفته است.

«حر بودن» خود را حفظ کنید

واسعی همچنین بر عنصر «عدل و ظلم» انگشت گذاشت و گفت: مراد امام(ع) از ظلم و عدل این نیست که حق مرا خورده‌اند. افرادی با ایشان مخالفت کردند که خودشان پرچم‌دار عدالت بودند، اما اگر با امام(ع) درافتادند به این دلیل بود که فهم درستی از این مقوله نداشتند و فکرمی‌کردند عدالت یعنی اینکه چیزی به ما بدهید.

«آزادگی و حربودگی» آخرین عنصر مورداشاره این سخنران بود: امام(ع) می‌فرمایند شما برای اینکه در جامعه زندگی کنید باید حر بودن خودتان را حفظ کنید. یعنی به صرف زیستن قانع نشوید تا هرکسی هرچیزی خواست به شما بگوید، بلکه سعی کنید انسان باشید و هیچ‌وقت زیر باز ذلت نروید.

159