صفرزدایی از ریال
نحوه طراحی ایران چک پنجاههزارتومانی جدید و کمرنگتر شدن ۴ صفر آن باعث شد تا دوباره زمزمه حذف صفر از پول ملی ایران شنیده شود.
به گزارش مشهد فوری ، آنطور که خبرگزاری تسنیم روز گذشته روایت کرده است، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در نشستی که به دعوت فراکسیون ولایی مجلس شورای اسلامی برگزار شد، رسما این مسئله را تأیید کرد و گفت که لایحه حذف ۴ صفر تقدیم دولت شد.
پیش از این در سال ١٣٩٠ و بعد از اجرای قانون هدفمندی یارانه و تأثیرات تورمی آن، حذف صفر از پول ملی مطرح شده بود، به طوری که در آن زمان شمسالدین حسینی، وزیر امور اقتصاد ی و دارایی وقت، گفته بود که تلاش میشود تا در سال ٩١، ۴ صفر از پول ملی حذف شود. در آن زمان این بحث به حدی جدی شده بود که حتی مسئولان بانکی اقدام به برگزاری نظرسنجی اینترنتی از شهروندان برای انتخاب واحد پولی جدید کردند. بااینحال شروع نوسانات ارزی در سال ٩١ و کاهش شدید ارزش ریال، باعث شد تا این مسئله متوقف شود.
البته حذف صفر از پول ملی در ایران سابقهای بیستوپنجساله دارد. در سال ١٣٧٢، این مسئله در زمان اجرای برنامه تعدیل اقتصادی پیشنهاد شد اما خیلی زود به فراموشی سپرده شد. در سال ١٣٨۶، نیز این مسئله توسط کمیسیون اقتصادی مجلس وقت پیگیری شد، اما به دلیل فراهم نبودن زیرساخت های لازم اجرایی نشد. سؤالی که مطرح میشود این است که حذف صفر چه تأثیری دارد و آیا این مسئله کمکی به اقتصاد کشور میکند؟
مهار نقدینگی و تورم
هرچند براساس اظهار نظر کارشناسان، حذف صفر از پول ملی باعث صرفهجویی در هزینههای چاپ اسکناس، تقویت پول ملی و افزایش ارزش اسمی آن، سادگی مبادلات و نگهداری سادهتر حسابها، ارقام، ترازنامهها، کاهش تورم و افزایش اعتماد مردم به پولی ملی میشود، اما استاد اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد تحقق تمام این موارد را منوط به تورمزدایی از کشور میداند.
محمدعلی لطفی به شهرآرا میگوید: اکنون نقدینگی به عنوان مهمترین عامل تورم در کشور به رقم ۱۷۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است و پیشبینی میشود، همچنان به رشد خود ادامه دهد. براین اساس تا زمانی که نقدینگی را مهار نکنیم، نباید از صفرهای پولی ملی بکاهیم، زیرا دیر یا زود با رشد تورم دوباره پول ملی بیارزش خواهد شد.
وی با اشاره به سیاستهای پولی دولتهای مختلف در ٣ دهه اخیر، اظهار میکند: در ٣ دهه اخیر دولتها از طریق رشد نقدینگی کمبود بودجه خود را جبران میکردند. این مسئله باعث میشود تا هرچندوقتیکبار پول ملی بیارزش شود، ازاینرو باید به جای سیاست حذف صفر از پولی ملی، سیاست اصلاحات ساختاری در اقتصاد را پیگیری کنیم؛ به عنوان مثال باید استقلال بانک مرکزی تأمین شود.
همچنین بر روند ایجاد شبه پول توسط مؤسسات مالی و بانکها نظارت بیشتری صورت بگیرد. لطفی ادامه میدهد: در واقع تا زمانی که مؤسسات مالی همچنان شبه پول تولید میکنند، اقتصاد کشور بستر رشد تورم را دارد و این مشکل با حذف صفر از پول ملی حل نمیشود.
این کارشناس اقتصاد ادامه میدهد: علاوه بر این اقتصاد ایران هنوز درگیر اصلاح پرداخت نظام یارانهها و نظام مالیاتی و بانکی است. اصلاحاتی که هر یک از آنها حداقل شوک کوتاه مدتی به اقتصاد وارد میآورد؛ به عنوان مثال اصلاح نظام یارانه سوخت حتما توزمزا خواهد بود؛ براین اساس نباید تا زمانی که اصلاحات ساختاری در اقتصاد صورت نگرفته است، صفرهای پول ملی را کاهش داد.
تجربه دیگر کشورها
تجربه دیگر کشورها نشان میدهد درصورتی که زیرساختهای لازم برای حذف صفر از پولی ملی فراهم نباشد، دیر یا زود اثرات مثبت این مسئله از بین خواهد رفت. به عنوان مثال در مردادماه امسال دولت ونزوئلا ۵ صفر را از پول ملی خود حذف کرد، بااینحال تورم این کشور در انتهای سال گذشته میلادی به ۸۰ هزار درصد رسید و خیلی زود اثرات حذف صفرها از بین رفت.
البته کشورهای موفقی نیز هستند که توانستهاند از اثرات مثبت حذف صفرها به نفع اقتصاد کشور بهره ببرند. ترکیه در سال ٢٠٠۵ بعد از اصلاحات ساختاری در اقتصاد مانند نظام مالیاتی، بانکی و مهار تورم و رشد نقدینگی، ۶ صفر را از پول ملی خود حذف کرد. همسویی اصلاحات ساختاری و حذف صفرها باعث شد تا جایگاه پول ملی ترکیه در اقتصاد جهانی ارتقا یابد و مبادلات تجاری این کشور تسهیل شود؛ براین اساس باید دید که در شرایط فعلی، اقتصاد ایران آمادگی لازم برای حذف صفر از پول ملی را دارد؟
منبع: شهرارا
159
ارسال نظر