اشتباهات رایج در مورد وام که به شما ضرر میزند
شاید شما هم شنیده باشید که بهره بانکی در ایران، در مقایسه با کشورهای پیشرفته خیلی زیاد است. اگر بپذیریم که بهره بانکی، قیمتی است که برای در اختیار گرفتن وام میپردازیم، یعنی پذیرفتهایم که وام در ایران خیلی گران است.
به گزارش سایت مشهد فوری، برای اطلاع از بهره واقعی وام بانکی، لازم است عدد بهره را از عدد تورم کم کنیم. یعنی اگر بهره وام بانکی ۱۷ درصد باشد و تورم ۱۵ درصد، در عمل بهرهای که به وام تعلق میگیرد ۲ درصد خواهد بود. برای سالها بهره بانکی از عدد تورم کوچکتر بود. این یعنی بهره واقعی در ایران منفی بود و وامگیرنده به خاطر پولی که میگرفت تشویق میشد. برای همین مردم زیادی متقاضی وام بودند.
صف طویل وامگیرندهها باعث شد که بسیاری از مردم بدون در نظر گرفتن شرایط، به هر وام ممکنی آری بگویند. همین موضوع، بهخصوص در بازار سیاه و در مجراهای غیررسمی (وام گرفتن از اشخاص بجای بانک) باعث کلاهبرداریهای زیادی شد. در این مقاله به تصورات نادرست در مورد وام میپردازیم.
وام، جایزه نیست !
همانطور که گفتیم سالهایسال به خاطر بهره واقعی منفی، مردم زیادی در صف دریافت وام بودند. استدلال بسیار ساده بود. اگر با پول وام یک قطعه زمین میخریدیم و بعد از یک سال آن را میفروختیم و وام را تسویه میکردیم، یک پولی برایمان میماند.
همین موضوع باعث شد که مدیران بانکی قدرت پیدا کردند. شناختن کسی که در بانک کار میکند یک مزیت شد و آنها برای دوستان و آشنایان وام جور میکردند. تعیین شرایط دشوار برای گرفتن وام هم حاصل صف طویل خواهندگان بود.
در چنین فضایی مردم به وام به چشم جایزه نگاه میکردند. اگر موقعیتی پیش میآمد که میشد وامی گرفت، هیچکس درنگ نمیکرد. از طرف دیگر وامدهنده هزار منت میگذاشت بر سر متقاضی. حتی گاهی پیش میآمد که از متقاضی درخواستهایی عجیب کند. از راه انداختن کارشان در سازمان دیگر تا دریافت بخشی از مبلغ وام بهعنوان هدیه و کارمزد.
لازم است بدانیم که وام بانکی پاداش و جایزه نیست. بانک در مقابل پولی که در اختیار مشتریها میگذارد دستمزد (بهره) میگیرد. آیا نانوا به خاطر نانی که به شما میفروشد منتی بر سرتان میگذارد؟
وامی که از بانک میگیرید پول نیست، سرمایه است!
بسیاری از مردم برای نیازشان به پول به سراغ وام میروند. البته که شما میتوانید با پولی که از بانک میگیرید مخارج خود را پرداخت کنید، ماشین و خانه بخرید، حقوق معوقه کارمندهایتان را بپردازید یا برای همسر خود هدیه بخرید. اما این کار اشتباه است.
به کلمه سرمایه دقت کنید: واژه «سر» بهعلاوه واژه «مایه». سرمایه سرچشمهای است که از آن پول ساخته میشود. مثلا اگر با وام خود تلویزیون و پلیاستیشن بخرید، از وام خود بهعنوان پول استفاده کردهاید. در این حالت چون در مقابل وام بهره میپردازید، کالاهای موردنیاز خود را گران خریدهاید و متضرر شدهاید.
اما اگر با همین پول پلیاستیشن و تلویزیون بخرید و گیمنت راه بیندازید، پول خود را به کار انداختهاید. ممکن است سالانه ۵۰ درصد سود خالص کسب کنید که قسمتی از آن را بهعنوان بهره سرمایه به بانک پرداخت میکنید. در این حالت ضرری متوجه شما نخواهد بود، هرچند حاشیه سودتان کم میشود.
با وام نمیشود وام را پس داد!
فرض کنید یک وام ۲۰ میلیون تومانی با بهره ۲۰ درصد گرفتهاید و حالا نمیتوانید اقساطش را پرداخت کنید. بعضی از آدمها در این شرایط باز به سراغ بانک میروند و یک وام ۲۰ درصد دیگر میگیرند تا وام قبلی را تسویه کنند.
نکته مهم این است که در این حالت وام شما تسویه نمیشود. شما ۲۰ میلیون تومان بدهی داشتید و هنوز همانقدر بدهکار هستید. با این کار فقط بهره وام خود را دو برابر کردهاید که اشتباه بزرگی است.
ریشه این مشکل در نگاه نادرست به وام است. اگر وام وارد کسبوکار شود و سود بسازد، بازپرداختش کار سادهای خواهد بود. اما اگر این پول را به بازار ببریم و خرج کنیم، باید آن را از درآمد فعلی خود پس بدهیم. اگر درآمد ما کافی بود، به وام نیازی نداشتیم. این چرخه باطل پرداخت وام را سخت میکند. در این شرایط بزرگترین اشتباه این است که برای پس دادن وام، دوباره وام بگیریم.
قسطی که پرداخت میکنید از بدهی شما کم میشود!
فرض کنید یک وام ۱۰ میلیون تومانی با ۱۲ قسط و بهره ۲۰ درصد گرفتهاید. هرماه باید چقدر بپردازید؟
در سیستمهای بانکی مقدار اقساط از روی روابط دقیق ریاضی محاسبه میشوند. اما در بازار سیاه(وقتی از جایی غیر از بانک وام میگیرید) خیلی ساده با روابط مالی بازی میکنند تا سود بیشتری کسب کنند.
مثلا ممکن است بگویید ۲۰ درصد از ۱۰ میلیون تومان، میشود ۲ میلیون. چون باید ۱۲ میلیون را در ۱۲ ماه پس بدهیم، باید هرماه ۱ میلیون تومان قسط بپردازیم. این محاسبه از بیخ و بن اشتباه است.
شما درست لحظهای که وام را میگیرید، ۱۰ میلیون تومان بدهی دارید. بعد از ماه اول که یکمیلیون تومان پرداخت کردید، ۹ میلیون بدهکارید. وقتی در ماه آخر، آخرین قسط خود را میپردازید، بدهی ندارید. اما بهره ۲ میلیون تومانی برای تمام پول حساب شده است. انگار بدهی خود را نپرداخته باشید.
اگر قرار بود ۱۲ ماه بعد کل بدهی خود را بدهید، بهره ۲ میلیونی معقول بود. اگر وام نمیگرفتید هم، بهرهای نمیپرداختید. پس حالا که رفتهرفته بدهی خود را میپردازید، باید بهرهای بین عدد صفر و عدد دو میلیون تومان بدهید. یعنی ۱ میلیون تومان. با این حساب اقساط شما ۹۱۷ هزار تومان در ماه میشود، نه یکمیلیون تومان. (۹۲۶ هزار تومان با فرمول بانکی)
ممکن است وامدهنده بگوید «خب بهجای ۹۱۷ هزار تومان، به مدت ۱۱ ماه اقساط یکمیلیون تومانی بده. میشود همان ۱۱ میلیون.» در این حالت باز هم بهره وام بیشتر از ۲۰ درصد میشود. چون بهره ۱ میلیونی برای ۱۲ ماه به دست آمده است، نه برای ۱۱ ماه.
22
ارسال نظر