توهم زیبایی با آرایش غلیظ!

به گزارش مشهد فوری ، یکی دو روز قبل، تصویری از «سوفی ترنر» بازیگر محبوب سریال پربیننده «بازی تاج و تخت» در فضای مجازی دست به دست ‌شد که او را با گریمی که قرار بود برای شرکت در مراسم هالووین عجیب و ترسناکش کند، نشان می‌داد؛ تصویری که دستمایه بحث‌ تکراری اما مهمی در فضای مجازی شد. کاربران فضای مجازی به شوخی و جدی معتقد بودند آرایش ترسناک و هالووینی و سالی یک‌بارِ خانم بازیگر، برای ما ایرانی‌ها که چشم‌مان به دیدنِ هر روزه آرایش‌های غلیظ و اغراق شده زنان و دختران جوان و حتی نوجوان در کوچه و خیابان عادت دارد، کاملا عادی و معمولی است و آن چه برای آن‌ها ترسناک و اغراق شده است متاسفانه برای بسیاری از دختران و زنان ایرانی یک آرایش متداول محسوب می‌شود. هرچند بحث افراط زنان کشورمان در استفاده از لوازم آرایش، موضوعی است که جامعه‌شناسان و روان شناسان از منظرهای گوناگون به تحلیل آن نشسته‌انـد اما آمار شگفت‌انگیزی که می‌گوید هر سال، بیش از یازده هزار تُن لوازم آرایش از مرزهای مختلف وارد کشورمان می‌شود، زنگ خطری جدی است برای پرداختنِ دوباره و چندباره به این سوال مهم که «از کی زیباییِ کاذب، زیباییِ مبتنی بر آرایش و جراحی، در کشورمان تبدیل به یک ارزش شد؟»، «چه شد که معیارها و استانداردهای زیبایی، نه براساس فرهنگ و سلیقه شرقی و ایرانی‌مان بلکه بر مبنای جلب توجهِ بیشتر، تغییر کرد و عوض شد؟»

2شاید جرقه اولیه این موج، به این برگردد که در باور بیشتر ما، زیبایی یک ویژگی ضروری برای دختران است و بس که از کودکی، وقتِ تشویق و محبت به دختربچه‌ها از عبارت «چه دختر خوشگلی!» استفاده می‌کنیم، این باور را در ذهن دختران مان جا می‌اندازیم که تنها راهِ مورد توجه و تشویق قرار گرفتنت، زیباییِ چهره است! درحالی‌که زیبایی یک ویژگی ذاتی است؛ فرد برای داشتن اش، زحمتی نکشیده و طبیعتا نباید بابت یک ویژگی غیراکتسابی، آن قدر به به و چه چه بشنود که از دیگر ابعاد وجودش غافل شود. این گونه است که در بلندمدت، زیبایی چهره تبدیل به یک ارزش می‌شود و «خود زشت پنداری» مثل یک بیماری و باور مزمن و مسری، بین زنان و دخترانی که از چهره و ظاهر معمولی برخوردارند یا بر اثر گذشت زمان و بالارفتنِ سن، طراوت چهره‌شان کمرنگ‌تر از گذشته شده منتشر می‌شود و این جاست که استفاده افراطی و اغراق شده از ابزارهایی برای دستکاری چهره به منظور افزایشِ به‌اصطلاح زیبایی شروع می‌شود: لوازم آرایش، جراحی زیبایی، استفاده از داروهای غیرمجاز، استفاده از لنز و زیورآلاتِ عجیب. سپس در جامعه‌ای که پر از موقعیت‌های دور از دسترس برای موفقیت زنان است، بیشتر از زنِ خانه‌دار خوشحال، زنِ ورزشکار، محقق، معمار و خلبان موفق، با زنانی با زیباییِ فیک و ساختگی روبه‌روییم.

3 فارغ از تاثیرات فرهنگ و سبک‌زندگی غربی بر جوانان کشورمان که به اصالت جسم انسان معتقد است و به بدن به عنوانِ یک اُبـــژه (چیزی برای مشاهده) نگاه می‌کند و طبیعتا برای زیبایی بدن و چهره، اهمیت بسیار زیادی قائل است و می‌تواند دلیل جامعه‌شناختیِ موضوع باشد، روان شناسان معتقدند هر آدمی باید یک جوری با خلأهای روانی‌اش کنار بیاید و فرصت جلب محبت و توجه و همدلی اطرافیان را داشته باشد. همه آدم‌ها از کودکی تا بزرگ سالی، در محیط خانواده و فضای اجتماعی مدرسه و دانشگاه و کار، مجموعه‌ای از مهارت‌های فردی و اجتماعی را فرا می‌گیرند که ابزارشان برای کنار آمدن با نداشته‌ها و فرصت رقم زدن موفقیت‌های فردی و اجتماعی آن هاست. منتها متاسفانه بعضی آدم‌ها در شرایطی رشد کرده‌اند و می‌کنند که هیچ ابزار یا به اصطلاح جهاز روانی کسب نمی‌کنند و ندارند. این جاست که به سطحی‌ترین و دمِ دستی‌ترین وسیله شان که جسم و تن و چهره است متوسل می‌شوند و با تغییرات و آرایش‌های افراطی، سعی می‌کنند توجهات را جلب و به حس خوب و خوشایندی درباره خودشان دست پیدا کنند.

4هرچند که بهانه و حرفِ این مینی‌پرونده، آرایش‌های اغراق‌شده زنان و دخترانِ کشورمان است اما مهم است بدانیم دلایلی که منجر به شکل گرفتنِ این پدیده می‌شود، زن و مرد نمی‌شناسد و روان شناسان، فرق زیادی بین زنی با آرایش غلیظ با مردی که برای تظاهر و تفاخر مدام به دنبال خرید گوشی و تبلت و عطر و لباس‌های برند و گران قیمت است، قائل نیستند. چرا که هر دو در یک حس مشترک‌اند؛ حسِ این که وجودشان فاقدِ یک ویژگی مثبت و جذاب است و با اصلاح یا اضافه کردن یک ویژگی، به شرایط دلخواه شان نزدیک می‌شوند و هر دو در حالِ سرپوش گذاشتن روی یک درد هستند. دردِ تهی بودن و بی هویتی!

22