نتایج در غبار

طی یک سال گذشته دو مرتبه گردو غبار صحرای قره قوم روز مشهد را تار کرده است اما هنوز خبری از اقدام عملی برای مقابله با آن مخابره نشده است. طی آخرین پیگیری‌های مشهد فوری مدارک اثبات کننده منشاء طوفان‌های مشهد از سوی محیط زیست به وزارت امور خارجه ارسال شده است.

شهروندان مشهدی در سال‌های اخیر درباره هوای شهر اهواز زیاد شنیده بودند اما 25مهر ۹۶ مشهد اهواز شد! در این روز طوفانی در مشهد به وقوع پیوست که به گفته کارشناسان ۹سال پیش مشابهش در این شهر رخ داده بود. این گرد و خاک نفس‌گیر اما برخلاف تصورات، کمتر از ۹ ماه بعد و در خرداد ماه ۹۷ نتنها تکرار شد که این بار به مدت ۵ روز هوای شهر را آلوده کرد.

کارشناسان گفتند منشاء دو طوفان اخیر را باید در آنسوی مرزها و مخصوصا صحرای قره‌قوم ترکمنستان جستجو کرد.

اکنون و یک سال پس از اولین طوفان سهمگین یک دهه اخیر اخبارمشهد مروری خواهد داشت بر اقدامات انجام گرفته در آن روزها و پیگیریهای پس از آن برای پیشگیری از وقوع مجدد.

اتفاقات 25مهر 96در یک نگاه
از حوالی ساعت 10 صبح روز سه‌شنبه آسمان مشهد تغییر رنگ داد. از دیگر شهرهای خراسان نیز کمی‌زودتر یا دیرتر خبر طوفان گرد و خاک می‌رسید.
آیدا فاروقی، کارشناس هواشناسی مشهد ظهر آن روز که شدت گرد و غبار به بیشترین حد خود رسیده بود به خبرنگار ما گفت: شهرستان‌های درگز، قوچان، سرخس ، قسمت‌های غربی سبزوار و نیشابور وزش باد شدید گزارش شده است این افزایش سرعت وزش باد در سرخس به میزان ۷۲ کیلومتر در ساعت و در مشهد به ۴۲کیلومتر رسیده است.

شاخص آلودگی هوا به 500 رسید
گرد و خاک شدید ناشی از وزش باد سبب شد که شاخص کیفی لحظه‌ای هوای مشهد به ۵۰۰ برسد. مدیر محیط زیست شهری شهرداری مشهد آن روز گفت ساعت ۱۲ ظهر، شاخص کیفیت هوا در ایستگاه‌های الهیه ۲۲۸، آوینی ۳۷۵ و امامیه بالاتر از ۵۰۰ رسید. وی همچنین درباره بیشترین شاخص کیفیت هوای گزارش شده از چند ایستگاه سنجش کیفیت هوای شهر گفت: در ایستگاه‌های خیام شمالی ۳۰۰، خاقانی ۳۱۵، مفتح ۲۲۴، سمزقند بالای ۵۰۰، سرافرازان ۴۴۵ و کریمی بالای ۵۰۰ را ثبت کردند.

اما شاخص معیار هوا که هر 24ساعت گزارش می‌شود و میانگین آلودگی هوا طی این مدت است توسط مدیر مرکز پایش آلاینده های زیست محیطی شهرداری مشهد 148گزارش شد. وی درباره شاخص کیفی هوای ایستگاه‌های مختلف سنجش نیز گفت: کیفیت هوا در ایستگاه های مفتح وسرافرازان با شاخص 167،سمزقند با شاخص 160، کریمی با شاخص 159،شهید آوینی با شاخص 155، امامیه والهیه با شاخص 152،خاقانی با شاخص 140وحرم مطهر با شاخص 121در وضعیت هشدار برای گروه های مختلف قرارداشت.

4گزارش خسارت از طوفان
این وزش باد و گرد و غبار یک روزه خسارات محدودی نیز در پی داشت، معاون عملیات سازمان آتش نشانی مشهد درباره حوادث ناشی از طوفان آن روز گفت: ۴ ماموريت به علت وزش باد انجام شد که شامل يك مورد مهار اجسام معلق ساختمانی، يك مورد سقوط درخت روی خودرو و ۲ مورد هم مهار و ایمن سازی درختان خطرساز در سطح شهر بود. در این حوادث مردم هیچ آسیبی ندیدند.

خردادماه 97 تکرار طوفان در ابعاد بزرگتر
با وجود بارندگی روز دوشنبه، 7خردادماه97، مشهدهوای ناسالمی داشت طوری که شاخص کیفی لحظه‌ای هوا در ساعت 9شب به 203 (خیلی ناسالم) رسید. این اعداد اولین علایم آلودگی 5روزه هوای مشهد بود. از روز سه شنبه روند آلودگی هوا شدت بیشتری گرفت به طوری که صبح این روز 8خرداد ماه شاخص لحظه‌ای 273 و میانگین 24ساعته به 193 (ناسالم برای تمامی افراد) رسید. کارشناسان هواشناسی اعلام کردند که این آلودگی سه روزی مهمان مشهد خواهد بود بر همین اساس تدابیری هرچند دیرهنگام از سوی مدیریت بحران اندیشیده شد. از جمله زوج و فرد کردن تردد خودروها و آغاز با تاخیر یا تعطیلی پیش از موعد مراکز دولت ی. گزارشها حاکی از آن بود که همه مراکز به این اطلاعیه توجه نکردند که البته شرح این موضوع در راستای این گزارش نیست. نگاهی به روند شاخصهای آلاینده هوا در سه روز 8، 9 و 10 خرداد خود گویای شدت آلودگی هوا در این ایام است.
مقایسه شاخصهای کیفی هوای امروز و روزگذشته در 8خرداد ماه

مقایسه شاخصهای کیفی هوای امروز و روزگذشته در 9خرداد ماه

مقایسه شاخصهای کیفی هوای امروز و روزگذشته در 10خرداد ماه

بیش از 400مصدوم در پی سه روز آلودگی هوا
پس از این سه روز آلودگی هوا اعلام شد ۴۱۱ مشهدی بر اثر آلودگی شدید هوا به بیمارستان منتقل شدند. رئیس اداره حوادث و مدیریت بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد در تشریح این خبر گفت: طی چهار روز مداوم آلودگی هوای شهر ، ۲۲۲مورد بیمارقلبی و عروقی و ۱۸۹ نفر بیمار تنفسی از طریق اورژانس بیمارستان‌های سطح شهر منتقل شدند. تعداد بیماران قلبی-عروقی و تنفسی که توسط اورژانس مشهد به بیمارستانهای سطح شهر منتقل شدند به طور جداگانه در تاریخ ۶ خرداد ۶۵ بیمارقلبی- عروقی و ۴۹ بیمار تنفسی و در تاریخ ۷ خرداد ۶۷ بیمارقلبی- عروقی و ۳۵ بیمار تنفسی و در تاریخ ۸ خرداد ۶۵ بیمارقلبی- عروقی و ۳۶ بیمارتنفسی و در تاریخ ۹ خرداد ۷۰ بیمارقلبی-عروقی و ۴۲ نفر بیمار تنفسی بودند.

باد و طوفان مخرب در پی آلودگی هوا
11خرداد ماه وزش بادشدید در مشهد خساراتی نیز به بار آورد رئیس اداره حوادث و مدیریت بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد در این باره گفت:در پی طوفان عصر 11خرداد ماه مشهد ۳ کودک بر اثر ریزش دیوار و یک مرد بر اثر سقوط درخت بر روی خودرویش مصدوم و به مراکز درمانی منتقل شدند.
همچنین اعلام شد که ۴٣ عملیات در طی طوفان با سرعت ٨٣ کیلومتر در ساعت مشهد انجام شده است. جزئیات این عملیاتها به این صورت بود: بیش از ١٠٠ اصله درخت سقوط کرد و تعداد 514 تماس با مرکز ١٢۵ از ساعت ١٨:۴٣ الی ٢١ پیرامون این طوفان و وزش باد شدید صورت گرفته شد. ١٣ آسانسور دچار مشکل شد همچنین دو تیر‌آهن سقوط کردند. ١٧ درخت شامل یک مورد روی ریل قطار شهری، ١١ مورد روی خودرو، یک مورد روی کابل و چهار مورد در معبر نیز سقوط کردند. سقوط ورق روی خودرو یک مورد، ریزش دیوار و ساختمان دو مورد، سقوط تابلو یک مورد، سقوط اسکلت و اسکلت خطری سه مورد و ساختمان خطری سه مورد از دیگر حوادث روز گذشته طوفان مشهد بوده است. همچنین اعلام شد این حواث از اکثر نقاط شهر به خصوص قاسم‌آباد، صارمی، حر عاملی و عبدالمطلب گزارش شده بود.
این طوفان همچنین در شهر سبزوار نیز با سرعت 70کیلومتر در ساعت به وقوع پیوست و این شهر را نیز به غبار فرو برد.

نمونه ای از خسارات طوفان 11خردادماه

قره قوم متهم اصلی
یکی از علل آلودگی هوای خرداد ماه وزش بادهای ۱۲۰ روزه هرات و جنوب خراسان بود و معاون وقت اموراجتماعی و پیشگیری از جرم دادستان مرکز استان عنوان کرد که برداشت‌های غیرمجاز معادن، هم ریزگردها را تشدید کرده اند اما منشع اصلی این طوفان نیز ترکمنستان و بیابان قره قوم اعلام شد.
بر همین اساس 12خردادماه بود که مدیر کل محیط زیست استان با اعلام اینکه منشأ گرد و غبار در مشهد صحرای قره قوم ترکمنستان بود گفت مباحث مربوط به گرد و غبارهای ناشی از کانون های قره قوم و هرات را از طریق وزارت خارجه پیگیری می کنیم که طبیعتا این موضوع در درازمدت به سرانجام می رسد.
هنگام تهیه این گزارش (مهر 97) در تماس با مدیرکل استان از نتایج پیگیریها درباره ریزگردهای صحرای قره قوم از آخرین خبرها در این زمینه جویا شدیم. عرفانی به اخبارمشهد گفت: وزارت امور خارجه جهت پیگیری این موضوع از ما مستندات و نقشه‌های هواشناسی را خواستند این مطالعات توسط اداره کل هواشناسی تکمیل شد و ما مستندات و تحلیلها را در اختیار وزارت امور خارجه قرار دادیم. وی در توضیح اینکه آیا پیشنهاد خاصی از سوی ایران می‌شو مطرح شود برای جلوگیری از اتفاقات بعدی گفت: چون ین صحرا در مرزهای کشور قرار ندارد ما نمی‌توانیم اقدام خاصی انجام دهیم و باید منتظر مذاکرات وزارت امور خارجه بمانیم.

22