يکجانبه‌گرایی آمریکایی و بحران جهانی

به گزارش مشهدفوری، محمد نهاوندیان در وبلاگ خود در خبرآنلاین نوشت:١٣١ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۸۷ میلادی ، « کالاکائوا» پادشاه کشور کوچک هاوائی ، با فشار سرنیزه و تهدید ترور از سوی گروه فشاری که توسط امریکائی ها و دیگر خارجیان مقیم هاوائی و مدیران شرکتهای خارجی تولیدکننده شکر ، سازماندهی و مسلح شده بود ، مجبور شد قانون اساسی ای را امضاء کند که به خارجیان امریکائی و اروپائی ، حق رأی می داد ولی برای رأی دادن بومیان هاوائی، محدودیت و شرط ثروت قائل می شد!

متعاقبا نظامیان امریکائی ، با حمایت صریح وزیر امور خارجه وقت امریکا، هرگونه اعتراض بومیان هاوائی به این دخالت آشکار خارجی را سرکوب کردند و چند سالی بعد ، رژیم حکومتی هاوائی را تغییر دادند و بعد هم ، هاوائی را به دلیل اهمیت استراتژیک آن در اقیانوس آرام جنوبی به تصرف ایالات متحده امریکا درآوردند.

امریکائی ها ، حقوقی را که برای خود ، یکصد سال قبل از آن یعنی در سال ۱۷۸۸ ، در قانون اساسی امریکا تصویب کرده بودند، برای مردم جزائر همسایه خود در اقیانوس آرام به رسمیت نشناختند و علیرغم همه لفاظی های بشردوستانه ، برای خود حق اعمال زور و تعیین سرنوشت برای دیگران قائل شدند. این ذهنیت ، نه فقط منافع امریکا را پیش از دیگران ، بلکه حق امریکا را بیش از دیگران می انگاشت.

٨٩ سال پیش ، در سال ۱۹۲۹ میلادی ، کنگره امریکا، « قانون اسموت - هاولی » را تصویب کرد که بر اساس آن ، بالاترین تعرفه های تاریخ امریکا بر واردات کالا از خارج وضع شد.

کشورهای دیگر ، بلافاصله با اقدامات تلافی جویانه ، تعرفه های مشابهی بر کالاهای امریکائی وضع کردند. این تصمیم ، اگرچه در ماههای اول ، نشان از افزایش اشتغال و قراردادهای تولید داشت ، ولی به سرعت، با اقدام تلافی جویانه کشورهای دیگر روبرو شد و به کاهش ۶۱ درصدی صادرات امریکا و سقوط تولید ناخالص داخلی به کمتر از نصف ، ظرف ۴ سال پس از آن انجامید.

امروز هم ، جهان ، بار دیگر ، با موج جدیدی از یکجانبه گرائی عوامانه در سیاستمداران امریکا روبرو شده است. جریانی که ادعا می کند که فقط منافع مردم امریکا را مقدم می شمارد و با حقوق دیگران در ستیز نیست

اما نخستین گامهای این جریان ، مقابله با « توافقنامه جهانی تغییر اقلیم پاریس » ، برهم زدن « موافقتنامه های تجاری منطقه ای» ( از جمله نفتا ) ، وضع تعرفه های سنگین بر واردات فولاد و آلومینیوم و خودرو ، و خروج از «توافق هسته ای چندجانبه با ایران» بوده است که به روشنی ، حقوق مردم دیگر کشورها را زیر پا می گذارد ، به شرایط زیست و محیط کسب و کار جهانی ، آسیب می زند و با راه اندازی جنگ تجاری جهانی ، زمینه رکود جهانی را فراهم می کند که خود تهدیدی برای امنیت جهانی است.

فرق بزرگ زمانه ما با قرن نوزدهم و قرن بیستم ، اما ، در گسترش آگاهی عمومی از حوادث و سیاستها است. فضای مجازی جهانی ، اگر هم عیبی داشته باشد ، این حسن بزرگ را دارد که امکان شفافیت و مطالبه گسترده و سریع مردم را فراهم می کند . ذهنیت های کهنه و فرسوده قرن نوزدهمی، در عصر انفجار اطلاعات ، امکان غلبه کمتری دارند.

انتخابات نوامبر در امریکا نشان خواهد داد که رأی دهندگان امریکائی تا چه حد ، نسبت به این خطر جهانی واقفند. واکنش جدی و صریح امروز دولت ها و ملتها به رویکرد و سیاستهای یکجانبه گرایانه دولت امریکا ، برای جلوگیری از یک فاجعه جهانی ضروری است. آنها که گذشته را می شناسند و آینده را می توانند بینند ، وظیفه بزرگ حضور فعال در صحنه افکار عمومی جهانی ، و هشیار کردن دیگران را به دوش دارند.

24