خاطره بازی با ایستگاه خاطره ساز+ عکس
اگر شما هم با ایستگاه راه آهن مشهد خاطره دارید،این گزارش را بخوانید تا با ابعاد مختلف این شاهکار معماری بیشتر آشنا شوید
به گزارش مشهد فوری ، چمدانها را در دست گرفتهاند و قدمهایشان یکی پس از دیگری تندتر میشود. عقربههای ساعت، ١٧:٢٠ دقیقه را نشان میدهد. جمعیت با عجله در حال حرکت به سمت ورودی ساختمان هستند. ستونهای سنگی سفید کنار هم ردیف و تکیهگاه سقف موجدار ساختمان شدهاند. سقفِ منحنی که مانند یک چتر روی ساختمان کشیده شده با انعکاسِ نوری گرم، مسافران را در آغوش میگیرد و به همراهان که برای بدرقه آمدهاند، حس خوشایندی القا میکند. افراد زیادی داخل سالن انتظار نشستهاند، گوشهایشان را تیز کردهاند تا از سفر جا نمانند، تعدادی هم درگیر بررسی تلفن همراهشان هستند، اما انگار هیچیک از این مسافران نمیدانند که در دلِ یکی از کمنظیرترین بناهای خاورمیانه از نظر معماری نشستهاند.
سمت راست درِ ورودی، تصویری از حرم امامرضا(ع) و سمت چپ قطاری درحال حرکت قرار گرفته است. اینجا ایستگاه راهآهن مشهد است، ساختمانی که گفته میشود یکی از ٢٠شاهکار معماری بعداز جنگ جهانی دوم در آسیاست؛ جاییکه نیمقرن خاطرات تلخ و شیرین مسافران زیادی را به خود دیده است و برای مشهدیها حس نوستالژیکی بههمراه دارد، حسِ لذتبخشِ سفری پرسروصدا.
قطار، اردیبهشت ماه سال١٣٣۶ به مشهد رسید. پس از آن در ۴آبانماه سال١٣۴۵ عملیات اجرایی ایستگاه راهآهن مشهد که در زمینی به مساحت ١٢هزار مترمربع و با نمایی کلاسیک به پایان رسیده بود، با حرکت قطار مشهد-تهران با ۴٠٠مسافر بهصورت رسمی بهرهبرداری شد. ساخت این ایستگاه بهعنوان یکی از شاخصترین بناهای مشهد به حیدر قلیخان غیایی شاملو سپرده شد که با همکاری فرناند پویون، معمار فرانسوی، آن را انجام داد. ضمن اینکه غلامرضا کباری، یکی از نخستین دانشآموختگان دانشگاه تهران، هم بر کار ساخت آن نظارت میکرد.
حالا در زمانهای اوج حضور مسافر، روزانه ۵٠هزارنفر از ایستگاه راهآهن مشهد جابهجا میشوند. ضمن اینکه یکی از خطوط ریلی بینالمللی مهم کشور از ایستگاه مشهد حرکت میکند که توقف آن میتواند ضرری چندمیلیارددلاری به اقتصاد ایران وارد کند. اکنون این خط بیشاز ٨۵درصد ترانزیت ریلی را به خودش اختصاص داده است و روزانه چندین دستگاه واگن باری، ایستگاه مشهد را به مقصد سرخس و ترکمنستان ترک میکنند.
بر طبق پژوهشی که کانون هماندیشی معماری مشهد انجام داده است. ایستگاه راهآهن پلانی کشیده دارد با دو ردیف ستون بتنی بیضیشکل در دو محور بیرونی (شهر) و داخلی (جایگاه). مقطع ستونها از بالا به پایین کوچکتر میشود و سقف مواج بر روی آن سوار شده است. دو ستون جانبی عریض هم داخل فضا قرار دارد. دستاورد این سازه فضای گشوده و یکپارچه داخلی است که با نوع بازشوها، چگونگی ورود نور به داخل، توالی ستونها و شیشه بر شکوه و حس آرامش فضا افزوده است. ترکیب این موارد کنار هم ساختمان راهآهن مشهد را تشکیل داده که یکی از قدیمیترین ایستگاههای ایران است و با گذشت ۵٢سال، هنوز هم ایستگاهی به زیبایی آن ساخته نشده و باوجود افزایش ظرفیت جابهجایی، همچنان پاسخگوی نیازهاست. محمدحسین ضیاییمهر، مدیرکل راهآهن خراسان رضوی ، میگوید: طبق تاریخچه و ارزیابیهای قبلی، اکنون ایستگاه راهآهن مشهد ازنظر معماری و خدماتی که به مسافران ارائه میدهد، حداقل در خاورمیانه کمنظیر و حتی در کشورهای پیشرفته سطحی بسیار بالایی دارد.
ایستگاه مشهد یکی از شاهکارهاست
غلامرضا کباری، از مفاخر مهندسی ایران که سرپرستی پروژه ساخت ایستگاه راهآهن مشهد را به عهده داشته، درباره ویژگیهای این ایستگاه، به روزنامه «همشهری» گفته است: «اگر بخواهیم درمیان ایستگاههای راهآهن چند نمونه را بهعنوان شاهکار انتخاب کنیم، بیتردید ایستگاه مشهد، یکی از این شاهکارهاست. این ایستگاه بعد از جنگ جهانی دوم ساخته شد و در بنای آن از قرینهسازی به بهترین شکل استفاده شده است. ستونهای اصلی در این بنای دیدنی و تکرار آنها یادآور حرکت و صدای قطار است و از سوی دیگر، ایوان مدائن را با همان هلال و طاق به خاطر میآورد.».
فاصله نزدیک تا حرم مطهر رضوی
طبق آمار ادارهکل راهآهن خراسان رضوی، در سال٩۵، مقصد نیمی از سفرهای مردم کشور، مشهد بوده و از این میان ٣٣درصد سهم خطوط ریلی کشور بهسمت خراسان رضوی و مشهد است. اغلب مسافران نیز در سفر به مشهد، قصد زیارت امامرضا(ع) را دارند و نکته جالب این است که فاصله ایستگاه راهآهن مشهد تا حرم مطهر رضوی، حدود ٢.۵کیلومتر است. باتوجهبه اینکه ایستگاه قطارشهری در محوطه ورودی ایستگاه قرار دارد، رفتوآمد برای زائران تسهیل میشود.
نمای خاکی، جلوه معماری راهآهن را کم نمیکند
در محوطه جلو ساختمان، المانی وجود دارد که فارغاز اینکه افراد مفهوم آن را متوجه بشوند یا نه، حس خوبی به همه القا میکند. یعقوب دانشدوست، طراح این المان، آن را «به سوی او» نامگذاری کرده است و میگوید: «نماد میدان راهآهن، ترکیبی از پیکره یک زن و یک مرد است که نماد بشر هستند.» هرچند که چندسالی است ا نمای میدان و محوطه روبهروی ایستگاه، خاکی است، کارِ طراحی فضای شهری و بازسازی المان آن درحال انجام است. باوجوداین بازهم جلوه معماری و زیبایی ساختمان در جای خود باقی است. قاسم تقیزاده خامسی، شهردار مشهداز دکتر دانشدوست برای بازسازی المان کمک خواسته است. مدیریت شهری وعده بازگشایی از این میدان در هفته پایانی آبان ماه سال جاری را داده است. قطعا پساز اتمام فضاسازی محوطه بیرونی، جلوه ایستگاه و زیبایی آن بیشتر از این نمایان
خواهد شد و اولین تصویری که مسافران از ورود به مشهد مشاهده میکنند برای همیشه در خاطرشان ثبت خواهد شد.
امکانات راهآهن مشهد در حد فرودگاه
اگر از بیرون به بنا نگاه کنید یک سقف گنبدیشکل با دو باله را میبینید. پس از ورود به سالن، ارتفاع زیاد سقف خودنمایی میکند که معمولا در گیر و دار عجله و هیاهوی مسافران برای سفر، نادیده گرفته میشود..ردیف صندلیها پشت سرهم رو به قسمتی قرار گرفته که سکوی ورود مسافران به قطار است. خطوط مختلف به همراه ساعت حرکت و مقصد برای اطلاع مسافران نمایش داده میشود. غرفههای داخل سالن، انواع و اقصام وسایل موردنیاز در طول سفر و جایی برای خرید سوغاتیهای دقیقه٩٠ است. دیوارههای شیشهای که نور به آنها تابیده شده، دورتادور سالن قرار گرفته است که میتوان حرکت قطار را از آنجا دید. در انتهای سالن نیز خروجی قرار دارد که میتوان از شیشههای کنار آن نمای لوکوموتیوها را مشاهده کرد.
نظر گردشگران خارجی هم درباره معماری این بنا در خور توجه است. عقیل عباس، گردشگر و معمار هندی، درباره ایستگاه راهآهن مشهد گفته است: «زیبا و مجلل. این ایستگاه از نظر معماری و طراحی از بهترین سازههاست. جایگاههای ایستگاه بسیار تمیز هستند و از آنها بهخوبی نگهداری میشود. سالن انتظار در داخل و خارج از راه جذاب و بهیادماندنی است.». سیف عباس، گردشگر پاکستانی نیز بیان کرده است: «ایستگاه راهآهن بسیار زیبا و امکانات آن شبیه یک فرودگاه است.». مدیرکل راهآهن خراسان رضوی به شهرآرا میگوید: معمار اصلی و اولیه ایستگاه راهآهن مشهد، یک ایرانی بوده که ایده را براساس قدمت تاریخی کشور ارائه کرده و این ایده ازسوی شرکتهای خارجی به تکمیل مطالعات، تهیه مشخصات فنی و درنهایت اجرا رسیده است.
اولین ایستگاه دارای طرح جامع در کشور
ساختمان راهآهن درقالب طرح توسعه تغییراتی داشته است، ازجمله غرفههایی که در داخل سالن ایستگاه، سوغاتی و لوازم موردنیاز مسافران را عرضه کردهاند، اما باتوجهبه ارزش معماری این ساختمان، انجام طرحهای توسعه نیز نیازمند ملاحظاتی است که ایستگاه راهآهن مدعی رعایت آنهاست. محمدحسین ضیاییمهر در تأیید این موضوع، ادامه میدهد: کارشناسان مختلف از کشورهای خارجی و اروپایی در بازدید از ایستگاه بیان کردهاند که این ساختمان با حفظ اصالت، چیدمان منظمی دارد. همچنین ایستگاه راهآهن مشهد، اولین ایستگاه در کشور است که طرح جامع دارد. اکنون تمام مراحل توسعهای درراستای حفظ این طرح است و طی سالهای اخیر ظرفیت راهآهن مشهد را افزایش دادهایم.
او با بیان اینکه مسافران از ٢٨شهر و مرکز استان در کشور جابهجا میشوند، بیان میکند: در برنامه پاییزه و زمستانه، روزانه با ٨٠رام قطار، ٣۴هزار و ١۶۶نفر ورود و خروج از ایستگاه راهآهن مشهد انجام میشود. معمولا این آمار در ایام اوج حضور مسافر مانند روزهای پایانی ماه صفر، عید نوروز و فصل تابستان به ١٠٠رام قطار و جابهجایی روزانه حدود ۵٠هزار مسافر میرسد.
رتبه اول جابهجایی مسافر در کشور
ضیاییمهر اضافه میکند: طی سالهای اخیر، راهآهن مشهد رتبه اول جابهجایی مسافر در کشور را حتی با احتساب شهر تهران به خود اختصاص داده است.
او بیان میکند: در ابتدای انقلاب، سالانه حدود یکمیلیون و ۶٠٠هزار نفر از ایستگاه راهآهن مشهد جابهجا میشدند. این آمار اکنون به بیشاز ١٣میلیون نفر جابهجایی در سال رسیده است. جابهجایی مسافر در ششماهه ابتدایی سال جاری، ٧میلیون و ۴۵٠هزار نفر بوده که نسبتبه مدت مشابه سال گذشته ١۶درصد رشد داشته است. اگر به همین صورت پیش برویم، پیشبینی میشود در سال جاری به مرز ١۴میلیون جابهجایی مسافر در سال برسیم.
٨٠٠٠ جامانده در سال
هر سال مسافران زیادی در ایستگاه راهآهن مشهد از قافله سفر جا میمانند و وقتی به ایستگاه میرسند که چرخهای قطار روی ریل به مقصد مدنظر آنها در حرکت است. البته تعداد آنها کم هم نیست. سیدمحمد غیاثی، سرپرست خدمات ایستگاهی راهآهن خراسانرضوی، به دنیای اقتصاد، گفته است که هرساله حدود ٨٠٠٠نفر در راهآهن مشهد از قطار جا میمانند.
مدیرکل راهآهن خراسان رضوی نیز دراینباره میگوید: بیشاز ٩۶درصد قطارهای ایستگاه راهآهن مشهد، رأس ساعتی که در بلیت درج شده است، حرکت میکنند و فقط ۴درصد از قطارها تأخیر مختصری دارند؛ بنابراین مسافران باید اطلاعات بلیت را درست مطالعه کنند.
160
ارسال نظر