اقدام صداوسیما در قبال «ربنا» ناشیانه بود

به گزارش مشهد فوری حمیدرضا نوربخش خواننده موسیقی ایرانی با اشاره به ربنای استاد شجریان گفت: آنچه صداوسیما در قبال «ربنا» کرد، ناشیانه بود. همان‌طور که می‌دانید دعای قبل از افطار، از پیش از انقلاب در رادیو مرسوم بوده است و نمونه مشخصش چیزی بوده که روانشاد مرحوم سیدجواد ذبیحی خوانده بوده است. بعد از او، از استاد محمدرضا شجریان به عنوان تنها چهره‌ای که هم سابقه هنری زیادی داشت و هم اشراف کاملی بر موسیقی و در کنارش تنها هنرمندی بود که با قرائت قرآن و ادعیه از کودکی مانوس و آشنا بود و در آن تخصص داشت و صاحب شیوه و سبک خاص خود در قرائت بود، خواسته شد که این دعا را بخواند و او این دعا را به ضمیمه چند بیت از مثنوی مولانا خواند و این‌ها را با چیدمانی بسیار مناسب از نظر پرده و لحن موسیقایی به شکلی هوشمندانه با یکدیگر ترکیب کرد.

استاد شجریان «ربنا» را نخواندند به قصد پخش شدن، خواندند که الگویی باشد برای کسانی که می‌خواهند این کار را بکنند. چون از ایشان خواسته شده بود که چیزی به عنوان نمونه، به عنوان الگو، به عنوان درس بخوانند تا قاریان و کسانی که در این کار زبده هستند و فعالیت می‌کنند، از روی این نمونه، اجراهایی داشته باشند اما طبیعی بود که این نمونه دیگر قابل کپی کردن نبود، یعنی هیچ‌کس نمی‌توانست این را بهتر از استاد یا حتی در حد استاد اجرا کند. مسئولان رادیو هم این را پخش کردند و در جواب اعتراض استاد که گفته بود این قرار نبود پخش شود و قرار بود به عنوان الگو باشد، جواب درستی داده بودند که چه کسی می‌تواند همپای شما یا بهتر از شما اجرا کند؟! پس خودش را پخش کردیم!

مردم با این صدا انس گرفتند و همین انس، «ربنا» را جاودانه کرد و جزء لاینفک زندگی مردم روزه‎دار شد.

مدیرعامل خانه موسیقی با اشاره به نامه اول محمدرضا شجریان در سال 74 به سازمان صداوسیما و نامه دوم او در سال 88 به این سازمان افزود: استاد در نامه‌ای که سال 74 به علی لاریجانی، رئیس وقت سازمان صداوسیما نوشت به عدم رعایت حقوق مادی و معنوی‌اش اعتراض کرد و گفت صدای مرا پخش نکنید به دلیل این که حقوقم را رعایت نمی‌کنید اما «مثنوی افشاری» و «ربنا» را مستثنا کرد چون آن‌ها را نه متعلق به خودش، که متعلق به مردم روزه‌دار می دانست. این اتفاق افتاد و «ربنا» پخش شد و آثار دیگر پخش نشد.

سال 88 مجددا نامه‌ای نوشت و گفت که قبلا هم به رویه صداوسیما اعتراض داشته‌ام و الان اعتراضم شدیدتر است ولی بازهم «ربنا» و «مثنوی افشاری» را استثنا کرد اما آن دو قطعه هم دیگر پخش نشد در حالی که این لحظات معنوی افطار، بدون «ربنا» کم رونق است و مردم دوست دارند پخش شود ولی متاسفانه کسی گوشش بدهکار نیست.

این خواننده آواز ایرانی با اشاره به «ربنا»های متعددی که بعد از این اتفاقات توسط سازمان صداوسیما تولید شد، ادامه داد: یک کار ناشیانه دیگری هم که سازمان صداوسیما کرد این بود که اصلا توجه نکرد که «ربنا»ی استاد یک آهنگسازی رویش انجام شده است و یک ملودی رویش هست که مال استاد شجریان است. این خیلی مهم است. این چه کار ناشیانه و غیراخلاقی‌ای است که ما این کار را برداریم و بدهیم یک نفر دیگر اجرا کند؟! و فرض‌مان این باشد که چون محتوا، آیات قرآن است پس شجریان در این میان حقی ندارد! نه آقاجان. مسئله فقط محتوا نیست! رویِ دیگرِ ماجرا لحن، نوا و آهنگی است که هنرمند روی این آیات پیاده کرده است.

نوربخش افزود: وقتی ملودی متعلق به یک نفر دیگر است و آن آدم نشسته، فکر کرده و ملودی را خلق کرده است با چه استدلالی می‌گویید این فقط آیات قرآن است و می‌شود خواندنش را به هر کسی سپرد؟! نه آقاجان، اگر کسی می‌خواهد بخواند هم باید با یک ملودی دیگر بخواند که بعضی‌ها هم با یک ملودی دیگر و با یک لحن دیگر خواندند، حالا آن اشکالی ندارد ولی این نه، این کار خیلی ناآگاهانه و ناشیانه‌ای است که اصلا متوجه‌اش نیستند. متوجه نیستند که این کار مال آن آدم است. محصول ذوق و احساسش است و خودش به این شکل رویش ملودی‌پردازی کرده است!

منبع: ایلنا

27