دام‌ها نان می‌خورند، نانوایان غصه!

نانوایی‌های مشهد همواره یکی از صنوف پرتقاضا و پرچالش این شهر بوده اند و نانوایان در سنوات گذشته بارها و بارها تقاضاهای مختلفی از جمله افزایش نرخ نان و یا افزایش سهمیه آرد را مطرح کرده اند، اما هیچگاه نیز از وضعیت خود ابراز رضایت نداشته اند.

دولت نیز طرح‌های مختلفی برای ساماندهی وضعیت نانوایی‌ها ارائه کرده است، یک سال بخشی از نانوایی‌ها آزادپز شدند تا آرد را به نرخ آزاد خریده و نان را براساس قیمت تمام شده آن بفروشند، بعدها دولت آرد نانوایی‌های آزادپز را سهمیه بندی کرد تا جلوی خروج غیرقانونی آرد از شبکه را بگیرد، لذا نانوایی‌ها به ۲ بخش یارانه‌ای و نیمه یارانه‌ای تقسیم شدند و فراخور وضعیت خود آرد قیمت گذاری شده را از دولت دریافت کردند.

سپس طرح برکت به منظور افزایش نظارت بر توزیع آرد و نان در مشهد با محوریت فرمانداری و همکاری دستگاه‌های نظارتی در این شهر به اجرا درآمد که البته برکاتی نیز داشت و آرد توزیع مناسبی در بین نانوایی‌ها داشت، اما ظاهر امر نشان می‌دهد که نانوایان مشهدی همچنان دچار مشکل هستند، گران فروشی نانوایی‌ها در صدر تخلفات این قشر قرار گرفته و صف‌های تشکیل شده در برابر نانوایی‌ها روز به روز طولانی تر شده و نانوایان نیز از کمبود کارگر و نرخ پایین نان گلایه دارند.

اختصاص سهمیه فوق العاده به نانوایان اطراف حرم

رییس اتحادیه صنف نانوایان مشهد در پاسخ به سوال خبرنگار مبنی بر علت ازدحام جمعیت و شلوغی صف‌های نان گفت: این موضوع چند دلیل دارد، نخست اینکه در چند هفته گذشته مشهد با افزایش شمار زائران و گردشگران مواجه شده و این موضوع صف‌های مقابل نانوایی را شلوغ تر کرده است.

مصطفی کشتگر افزود: نانوایی‌های واقع در قوس اطراف حرم مطهر رضوی به شدت شلوغ شده است و این ازدحام به جایی رسید که فرماندار مشهد دستور داد تا متولیان در طرحی ضربتی برای نانوایی‌های اطراف حرم مطهر رضوی سهمیه آرد فوق العاده اختصاص دهند.

وی بیان کرد: دلیل دیگر شلوغی نانوایی‌ها این است که به دلیل گرانی اغلب کالاها، مردم برای تامین نیاز غذایی خود، خرید نان را افزایش داده اند تا بتوانند آن را جایگزین برخی اقلام کنند که دیگر توان خریدش را ندارند، لذا تقاضا برای خرید نان زیاد شده است.

خرید نان تازه و خشک برای دام!

رییس اتحادیه صنف نانوایان مشهد گفت: دلیل دیگر تقاضای کاذب برای خرید نان را می‌توان گرانی نهاده های دامی برای دامداران و مرغداران دانست، روستاییانی که دام دارند به شهر آمده و نان تازه و یا خشک را از نانوایی‌ها می‌خرند، بعضا برای هر نان خشک ۷۵۰۰ تومان پرداخت می‌کنند.

وی اضافه کرد: اجرای طرح برکت نیز باعث کسر سهمیه آرد برخی از نانوایی ها شده است و این موضوع، سبب کاهش پخت نان در یک محله و تشکیل صف‌های طولانی در مقابل نانوایی را به همراه داشته است.

کشتگر اظهار داشت: اجرای طرح منع تردد بعد از ساعت ۱۰ شب نیز علت دیگری برای ازدحام جمعیت در مقابل نانوایی ها است به طوری که پیشتر نانوایی تا پاسی از شب پخت داشتند اما با اجرای منع تردد، نانواها زودتر اقدام به تعطیلی مغازه خود می کنند و لذا مردم متقاضی نان در همان ساعات پایانی کار به سمت نانوایی ها هجوم آورده و ازدحام ایجاد می کنند.

رییس اتحادیه صنف نانوایان مشهد گفت: دلیل دیگر ازدحام جمعیت در مقابل نانوایی ها را می توان تصمیم به اختصاص سهمیه آرد به نانوایی ها آزادپز دانست، قبلا نانوایی‌های آزادپز آرد خود را به نرخ آزاد از بازار می‌خریدند و به همان اندازه نان تولید و عرضه می‌کردند اما با اختصاص آرد نیمه یارانه‌ای به آنها، فقط به اندازه آردی که به آنها اختصاص یافته، نان پخت می‌کنند و این موضوع میزان عرضه نان را کاهش داده است.

ناهماهنگی بین عرضه و تقاضا

کشتگر، دیگر دلیل ازدحام مردم در مقابل نانوایی‌ها را عدم تغییر نرخ مصوب نان و افزایش هزینه‌های تولید آن دانست و گفت: از فروردین سال گذشته تقاضای اصلاح نرخ نان مطرح بوده اما هنوز به سرانجام نرسیده است، کارگران تخصصی این صنف با دستمزد ۸۰ هزار تومانی کار نمی‌کنند، خیلی از کارگران این صنف را ترک کرده اند، از سوی دیگر قیمت مواد اولیه نان به شدت افزایش یافته به طوری که فقط کیسه خمیرمایه ۵۰۰ هزار تومان شده است، این موضوع قیمت تمام شده تولید را افزایش داده و نانوا را ناگزیر به کاهش تولید یا نیمه تعطیل کردن مغازه اش می‌کند.

رییس اتحادیه صنف نانوایان مشهد افزود: نمی توان کمبود آرد را دلیل ازدحام جمعیت در مقابل نانوایی ها دانست بلکه موضوع اصلی عدم هماهنگی بین عرضه و تقاضای نان به دلایل مختلف است.

کمبود آرد نداریم

متولیان حوزه تامین آرد می‌گویند که آرد برای صنف نانوایان به اندازه کافی وجود دارد و هیچ مشکلی در این زمینه وجود ندارد، چنانکه مدیرعامل شرکت غله و خدمات بازرگانی خراسان رضوی در پاسخ به این سوال که آیا نانوایان مشهدی با کمبود آرد مواجهند؟ به صراحت گفت: هیچ کمبود آردی در شبکه نداریم و نانوایی‌ها هیچ مشکلی برای تامین آرد مورد نیاز خود ندارند.

حمیدرضا نوری پاسخگویی به سوال از میزان خرید گندم و آرد تحویلی را به چند روز آینده با ارایه آمار مشروح و مفصل موکول کرد.

خرید نان توسط روستائیان صحیح نیست

رییس خانه صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی نیز در جمع خبرنگاران در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا کمبود آرد برای نانوایان وجود دارد، گفت: اینکه روستایی بیاید نان اضافه بخرد و نانوا را در پاسخگویی به نیاز و تامین آرد دچار مشکل کند، چندان نمی‌تواند صحیح باشد.

حسن حسینی افزود: روستاییان از سهمیه آرد برخوردار هستند، دولت به هر روستایی که سه خانوار و بیشتر جمعیت دارد، آرد به نرخ دولتی تحویل می‌دهد و هم اینک همه روستاهای خراسان رضوی از نعمت آرد دولتی برخوردار هستند.

وی بیان کرد: مشکل اصلی این است که در سطح خراسان رضوی ماهانه ۲۰ هزار تن گندم در قالب آرد کیلویی ۹۰۰ تومان بین نانوایان نیمه یارانه ای یا آزادپز توزیع می شود، از سوی دیگر دولت گندم را از کشاورز به نرخ هر کیلو ۵ هزار تومان خریداری می کند در حالی که هر کیلو گندم با هزینه حمل و نقل و سایر هزینه های جانبی ۶ هزار و ۵۰۰ تومان تمام می شود.

آرد دولتی از شبکه خارج می‌شود

وی اظهار داشت: در این حوزه هم کارخانه‌های آردبر و هم نانوایان تخلف می‌کنند. حواله آرد ۹۰۰ تومانی برای نانوایی آزادپز تبدیل به کیسه آرد ۲۱۰ هزار تومانی شده و سر از واحد صنعتی درمی‌آورد، یعنی آرد دولتی از شبکه خارج می‌شود.

رییس انجمن صنفی کارخانجات آرد استان‌های خراسان گفت: بخش‌های صنف و صنعت خراسان رضوی ماهانه ۱۵ هزار تن گندم نیاز دارند اما سهمیه‌ای که شرکت غله به این بخش‌ها اختصاص داده تنها ۲ هزار و ۳۰۰ تن است، این به معنای خالی ماندن ۱۳ هزار تن ظرفیت جذب گندم توسط صنوف و کارخانه‌های آردبر استان است.

حسینی اظهار داشت: چند نرخی بودن گندم بلای جان کشور شده و فسادزا است، به طوری که اکنون گندم با نرخ‌های کیلویی ۶۶۵ تومان، ۹۰۰ تومان و ۲ هزار و ۷۰۰ تومانی در بازار وجود دارد و در مقابل دولت گندم را از کشاورز و بخش خصوصی هر کیلو ۵ هزار تومان خریداری می‌کند که این تناقض فسادزا است.

وی بیان کرد: در مساله آرد، نانوا و کارخانه‌دار و روستایی مقصر نیستند، بلکه مقصر رویه‌های اشتباه در نرخ‌گذاری گندم و توزیع آرد است که باید اصلاح شود.

دامها نان‌خور شده‌اند

گویا دامداران به دلیل کاهش بارندگی، خشکسالی و گرانی علوفه، برای سیر کردن شکم دام‌هایشان به نانوایی‌ها هجوم آورده‌اند، مسوول سازمان صمت استان یکی از دلایل کاهش نان و شلوغی نانوایی ها را ایجاد تقاضای کاذب از سوی دامداران عنوان می‌کند.

سرپرست سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی نیز، موضوع آرد را در شرایط کنونی حساسیت‌زا خواند و گفت: از سال ۱۳۹۸ تاکنون قیمت مصوب نان و آرد افزایشی نداشته و این در حالی است که مصرف کنندگان جدید از جمله دامداران به حوزه نان اضافه شده اند.

جواد خزایی افزود: دامداران به دلیل خشکسالی و کمبود علوفه، به سمت خرید نان و دادن آن به دام رو آورده اند و این موضوع تامین نان برای مصرف کنندگان قبلی را دچار مشکل کرده است.

وی بیان کرد: دامداران که قبلا هر کیلو علوفه را ۲ تا ۳ هزار تومان خریداری می‌کردند، اکنون با افزایش قیمت علوفه به کیلویی ۶ تا ۷ هزار تومان، می‌بینند که خرید نان صرفه اقتصادی بیشتری دارد لذا چندین نفر از دامداران در صفهای نانوایی ایستاده و هر کیلو نان را سه هزار تومان خریداری کرده و به دام خود می‌دهند.

وی اظهار داشت: گزارش‌هایی به ما رسیده است که میزان خرید نان توسط دامداران در روستاها زیاد شده است، لذا تقاضای نان از روستاها به شهرها کشیده شده و این موضوع کمبود جدی نان در سطح شهری مانند مشهد را رقم زده است.

سرپرست سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی گفت: از سوی دیگر اختلاف شدید بین نرخ آرد یارانه‌ای با نرخ آرد آزاد در بازار فسادزا است، به طوری که هر کیسه آرد یارانه‌ای ۳۵ هزار تومان و هر کیسه آرد نیمه یارانه‌ای ۶۰ هزار تومان به دست نانوا می رسد، در حالی که هر کیسه آرد تا ۲۴۰ هزار تومان در بازار فروش می‌رود.

وی اظهار امیدواری کرد که با اصلاح نرخ آرد و نان، به عنوان یکی از مولفه‌های موثر در ساماندهی وضعیت نان، بتوان از کم فروشی و فروش غیرواقعی و تقاضای کاذب جلوگیری کرد.

بنابراین گزارش، کارگروه گندم، آرد و نان خراسان رضوی، بهار امسال خبر از اصلاح نرخ نان به دلیل تقاضای اتحادیه نانوایان مشهد را داد اما هنوز این طرح عملی نشده است و کارگروه در این زمینه مصوبه‌ای نداشته است.