چگونه می‌توان از رشد افسارگسیخته قیمت لبنیات جلوگیری کرد؟

بازار لبنیات این روز‌ها در تب‌وتاب افزایش قیمت‌هاست. برند‌های بزرگ طی هفته‌های اخیر نرخ محصولات خود را بالا برده‌اند و برخی دیگر از تولیدکنندگان نیز در صف انتظار برای اعلام نرخ‌های جدید هستند.

در سوی دیگر، اتحادیه گاوداران ایران با استناد به افزایش ۶۰ درصدی هزینه نهاده‌های دامی در یک سال گذشته، به دنبال مجوز افزایش قیمت شیر خام هستند و حتی اخیرا درخواست کردند که شیرخام به کیلویی ۶۴ هزار تومان افزایش یابد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد طی ۱۲ ماه گذشته، قیمت لبنیات چندین بار افزایش یافته و در برخی محصولات مانند پنیر و ماست، افزایش سالانه بیش از ۷۰ درصد ثبت شده است. این موج گرانی، توان خرید اقشار متوسط و کم‌درآمد را به شدت تحت فشار قرار داده و فروش لبنیات در بسیاری از فروشگاه‌های زنجیره‌ای کاهش یافته است.

نکته نگران‌کننده، کاهش سرانه مصرف لبنیات از حدود ۹۰ کیلوگرم در دهه ۸۰ به ۶۰ کیلوگرم در سال جاری است؛ در حالی که میانگین جهانی ۱۸۰ کیلوگرم و کشور‌های اروپایی بیش از ۳۵۰ کیلوگرم است. فاصله ۳ برابری با میانگین جهانی، زنگ خطری برای سلامت تغذیه جامعه، به ویژه کودکان و سالمندان، به شمار می‌رود.

یک بازاریاب کارخانه معروف لبنی به خبرنگار فارس گفت: در هفته‌های اخیر میزان فروش مغازه‌ها حداقل ۵۰ درصد افت د اشته است، مغازه‌ها سفارش نمی‌گیرند و می‌گویند مردم خرید ندارند و فاسد می‌شود.

دلایل گرانی لبنیات

کارخانه‌های لبنی می‌گویند، دامداران شیر خام را بیش از نرخ مصوب می‌فروشند که از نظر آنها هزینه‌ها تولید افزایش یافته است، این در حالی است که نرخ شیر خام ۶۵ درصد در هزینه تمام شده لبنیات تاثیر دارد.

از سویی کمبود محصولات پتروشیمی هزینه بسته بندی را بالا برده است که حاشیه سود کارخانه‌های لبنی را به حداقل رسانده است.

دامداران هم کمبود و گرانی نهاده‌های دامی را دلیل بالا رفتن هزینه‌های تولید می‌گویند که بعضا مجبورند تا ۵ برابر نرخ دولتی از بازار‌های سیاه بخرند..

هفته گذشته یک محموله نهاده از مرز‌های شمالی وارد کشور شد، اما دامداران می‌گویند این برای فروکش عطش بازار کافی نیست.

کارشناسان اقتصادی برای خروج از این وضعیت سه راهکار اصلی پیشنهاد می‌دهند:

نخست شرایط واردات نهاده‌های دامی (ذرت، کنجاله و جو) تسهیل شود.

شورای عالی قیمت‌گذاری لبنیات با حضور نمایندگان دولت، تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان تشکیل شود.

حمایت مستقیم از اقشار کم‌درآمد از طریق کالابرگ الکترونیکی یا سهمیه لبنیات ارزان در دستور کار باشد