بحران فرزندآوری یا بحران ازدواج؟ بحران جمعیت از ازدواجنکردن جوانان آغاز میشود
معاون تحقیقات وزارت بهداشت با بیان اینکه نرخ باروری زوجهای متأهل بهطور میانگین ۲ تا ۲.۱ فرزند است، گفت: چالش اصلی جمعیت کشور، جوانان و میانسالانی هستند که به دلایل اقتصادی و معیشتی ازدواج نکردهاند.
شاهین آخوندزاده درباره اقدامات معاونت تحقیقات وزارت بهداشت درباره بحث جوانی جمعیت گفت: اجازه دهید این موضوع را با نگاهی همهجانبه، علمی و واقعبینانه تحلیل کنیم. بخش عمدهای از مؤلفههای مؤثر بر فرزندآوری و رشد جمعیت اصلاً در حیطهٔ اختیارات یا کنترل وزارت بهداشت قرار ندارد. آنچه به نظام بهداشت و درمان مربوط میشود در چند بخش مشخص است.
وی ادامه داد: در زمینهٔ درمان زوجین نابارور، شبکهٔ درمانی کشور کارنامهٔ بسیار موفقی دارد. امروزه تقریباً در تمام شهرهای کشور مراکز دولتی درمان ناباروری تأسیس شده و با تربیت شمار بالایی از متخصصان زنان دارای فلوشیپ نازایی، ظرفیت تخصصی کشور ارتقا یافته است. اما واقعیت علمی این است که در علم پزشکی، میانگین موفقیت اقدامات درمانی ناباروری حدود ۲۵ درصد است. این یعنی اگر سالانه ۱۰۰ هزار اقدام درمانی ناباروری در کشور انجام شود، سقف خروجی آن به دنیا آمدن حدود ۲۵ هزار نوزاد است.
معاون تحقیقات و فناوری وزرات بهداشت تصریح کرد: نظام سلامت ایران در این حوزه تا حدی ارزان و توانمند عمل کرده که نه تنها هموطنان ما از سراسر جهان و حتی کشورهای اروپایی و آمریکا برای درمان با هزینهای معادل یکصدم خارج به ایران مراجعه میکنند، بلکه پذیرای بیماران متعددی از کشورهای همسایه نیز هستیم؛ بنابراین ظرفیت بخش درمانی به سقف عملکردی خود رسیده است.
آخوندزاه افزود: سیاستهای قدیمی تحدید نسل و تشویق به فرزند کمتر، مدتهاست که از کلیهٔ مراکز خدمات جامع سلامت و خانههای بهداشت به کلی حذف شده و سیستم بهداشتی منطبق بر قانون جوانی جمعیت عمل میکند.
وی عنوان کرد: بر اساس قانون، معاونت تحقیقات و فناوری موظف است دستکم ۵ درصد از کل اعتبارات پژوهشی خود را به موضوع جوانی جمعیت اختصاص دهد. ما در دو سال اخیر نهتنها این مصوبه را اجرا کردهایم، بلکه نزدیک به ۱۰ درصد اعتبارات (دو برابر سقف قانونی) را در این زمینه هزینه کردهایم. همچنین در «مؤسسه ملی توسعه تحقیقات علوم پزشکی کشور» (نیماد) که بازوی اصلی اعطای گرنتهای کلان پژوهشی است، یک کمیتهٔ مستقل و مجزا با محوریت طرحهای پژوهشی جوانی جمعیت ایجاد کردهایم.
معاون تحقیقات و فناوری وزرات بهداشت با بیان اینکه دادههای پژوهشی در سراسر کشور واقعیت مهمی را آشکار کردهاند بیان کرد: نرخ باروری در میان زوجهایی که ازدواج کردهاند، بهطور میانگین بین ۲ تا ۲.۱ فرزند به ازای هر زوج است؛ یعنی نرخ جایگزینی در خانوادههای تشکیلشده برقرار است و جمعیت در بین متأهلین دچار افت و سقوط نمیشود.
آخوندزاه اضافه کرد: مسئلهٔ اصلی و بحران ساختاری کشور، حجم عظیم جمعیت جوان و میانسالی است که به دلایل مختلف اصلاً ازدواج نکردهاند. حل چالش ازدواج مجردها از نظر عقلانی و شرعی در حیطهٔ مأموریت و وظایف وزارت بهداشت نیست؛ بلکه متأثر از شاخصهای کلان اقتصادی، اشتغال، مسکن، معیشت و هزینههای زندگی است.
وی ادامه داد: جوانی که در هزینههای اولیه درمانده است یا خانوادهای که میبیند شهریهٔ یک دورهٔ دبستان در مدارس غیرانتفاعی به بالای ۱۰۰ میلیون تومان رسیده، خودبهخود با موانع بازدارندهٔ اقتصادی روبهرو میشود. وزارت بهداشت تمامی تکالیف قانونی و وظایف خود را در این حوزه انجام داده، اما بخش اصلی حل بحران، در اصلاح زیرساختهای اقتصادی و تسهیل ازدواج نهفته است.
معاون تحقیقات و فناوری وزرات بهداشت گفت: در پایان باید بگویم که نکتهای که همواره بر آن پافشاری دارم این است که «پژوهش، سرچشمهٔ اعتمادبهنفس ملی و موتور پیشرفت است». ما اگر میخواهیم نسل جوان و نخبگان این کشور را به آینده امیدوار و به خاک وطن دلبسته و پایبند نگه داریم، باید روحیهٔ وطندوستی و عرق ملی را در آنان تقویت کنیم. یکی از بهترین راهها این است که دستاوردهای خیرهکننده و افتخارات نظام تحقیقات و فناوری علوم پزشکی کشور را با زبانی مؤثر به این نسل بشناسانیم تا جوان ایرانی با همهٔ وجود به هویت و ملیت خود افتخار کند. ما در کنار پشتیبانیهای ساختاری و فناورانه از محققان، بر این باوریم که فعالیتهای فرهنگی و هویتبخش باید در اولویت برنامهها قرار داشته باشد تا تعهد و دلبستگی به میهن در نخبگان جوان نهادینه شود.
ارسال نظر