قدرت نرم،کارت برنده ی تغییرات پیشرو غرب آسیا

به گزارش سایت مشهد فوری ، ‍امیرمهدی کلیدری-مدرس فرهنگ و ارتباطات در یادداشتی نوشت: فعل و انفعالات در منطقه غرب آسیا گویا آن است که که تغیرات ژئوپلیتیکی عمیقی در این حوزه درحال وقوع است. چناچه که هفته گذشته "جوزف نای"، راهبرد نویس بنام آمریکایی در یادداشتی برای موسسه "پروجکت سندیکیت(project-syndicate)" از تحول در ژئوپلیتیک انرژی در جهان به دنبال انقلاب نفت و گاز شیل خبر داد. براین اساس باوجود اهمیت راهبردی غرب آسیا حتی دیگر حفظ عربستان سعودی از حیث انرژی به صرفه نخواهد بود. استعفای نامتعارف نخست وزیر لبنان در خاک عربستان،عزل شبانه امیرمتعب،رئیس گاردملی سلطنتی ونیز سرلشگرعبدالله سلطان فرمانده کل نیروی دریایی عربستان سعودی در همان ساعات، محل سوال و تحلیل است.

برخی بازی جدید عربستان سعودی در منطقه را پس از شکست های راهبردی آن در سوریه و پس از آن داعش سازی کُردی و اینک ایجاد فتنه در عمق بازوی جبهه مقاومت یعنی حزب الله لبنان را حرکتی برای امکان حیات خود ارزیابی نموده و آن را دم تکانی برای تحریم های جدید ترامپ برای جلب توجه بیشتر او به عربستان برای بقای سلسله سلطنتی قلمداد می نمایند.

شایسته توجه است که دمادم وقایع یک دهه اخیر منطقه موسوم به بهارعربی و نیز مرگ ملک عبدالله و روی کار آمدن ملک سلمان و زمزمه های چالش انتقال سلطنت به فرزندان ملک سلمان عمده ی مراکز مطالعات راهبردیِ پیرامون موضوعات غرب آسیا، با ایجاد دپارتمان هایی با رویکرد"دنیای بدون عربستان" این موضوع را مورد ارزیابی و برآورد قرار داده اند.

با همین رویکرد جهوری اسلامی ایران به صورت سنتی قطب مقابل سیاست های قدرت طلبانه عربستان بوده و علاوه برآن سه کشور ترکیه، قطر و مالزی بدنبال جایگزین شدن خود بجای عربستان سعودی در توازن قدرت دربین کشورهای اسلامی هستند.

براین اساس سه کشور تلاش دارند که در مرحله اول و برای ایجاد اهلیت در بین کشورهای اسلامی "قدرت نرم" خود را در منطقه متبوعشان افزایش دهند.ترکیه با استفاده از نظریه های جوزف نای در حوزه قدرت نرم و نیز قطر با ایجاد بلوک در سازمان های حوزه سازمان کشورهای اسلامی(OIC) فعالیت های خود را افزاش داده و به دنبال افزایش قدرت نرم خود هستند.

به طور مثال برخی تحلیل گران بر این باورند که سوریه ی پس از جنگ نه در تسلط ایران خواهد بود و نه در چمبره عربستان،بلکه ترکیه به دنبال ایجاد سرمایه اجتماعی سوری هوادار خود است. ترکیه با آموزش زبان ترکی به پناهندگان سوری،گام های اولیه ی خواسته ی خود را به درستی برداشته است. چنانچه که بازنمایی نئوعثمانیزم ترکیه با دیپلماسی رسانه ای- سرگرمی با موفقیت به نتیجه رسیده است.

رویداد پایتخت فرهنگی جهان اسلام دوحه قطر در سال 2021 و به دنبال آن میزبانی جام جهانی فوتبال 2022 در راستای افزایش وجهه قطر به عنوان نمانام (Brand) مورد قبول در بین مردم کشورهای غرب آسیا و مسلمانان است.

از همین رو فرصت هایی چون رویدادهای مشهد الرضا،پایتخت فرهنگی جهان اسلام(از سال 2017 به مدت 10سال)؛ شیراز 2017، پایتخت جوانان جهان اسلام و نیز تبریز 2018، شهر نمونه گردشگری کشورهای اسلامی از جمله فرصت های راهبردی برای افزایش قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در منطقه و کشورهای اسلامی است.

با همین نظرگاه،دکترین مقام معظم رهبری در دیدار با وزیر امور خارجه، سفیران و مسئولان نمایندگی‌های ایران در خارج از کشور مورخ 10/8/94، مبنی بر: توسعه مستمر روابط با همسایگان، کشورهای اسلامی و کشورهای افریقایی از الزامات سیاست خارجی است، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

در گذار تاریخی تغیرات ژئوپلتیکی و ژئوکالچر منطقه، می بایست جمهوری اسلامی ایران از تمامی ظرفیت های موجود در قدرت نرم از قبیل برنامه ریزی راهبردی نرم، حضور فعال،موثر و مولف در سازمان های بین المللی به ویژه OIC، استفاده از ظرفیت های رویدادهای بین المللی بهره کامل برده و نه تنها ظرفیت قدرت نرم خود را حفظ نموده که آن را افزایش و به طور هوشمند فعال نماید. بدیهی است هرگونه کم کاری و اهمال می تواند تهدیدات جهش یافته ای را علیه امنیت ملی رقم زدند.

22