سرویس بهداشتی یا غیر بهداشتی؟

سرویس‌های بهداشتی یا توالت‌های عمومی از آن مکان‌هایی هستند که ممکن است در طول روز گذر هر خانم یا آقایی به آن‌ها بیفتد. نظافت و تمیزی آن‌ها برای ما آن‌قدر مهم است که حتی اگر تحت فشار باشیم، به دنبال سرویس بهداشتی تمیزتر و پاکیزه‌تر وقت می‌گذاریم و دقایق بیشتری به خود می‌پیچیم!

اما مساله زمانی حادتر می‌شود که برای تفریح و گردش به بیرون شهر می‌رویم و تازه قدر خانه و امکانات شهری را می‌دانیم. مشکل کمبود سرويس‌هاي بهداشتی در تفرجگاه‌های حومه مشهد از یک سو و وضعيت آشفته، غيربهداشتی و بعضا شرم‌آور آن‌ها از سوی دیگر ممکن است ما را به فکر جستجوی معروف‌ترین پزشک سنگ کلیه فرو ببرد اما حاضر نباشیم به چنین سرویس‌های بهداشتی عمومی مراجعه کنیم.

تا اینجای داستان از زبان ما شهروندان مشهدی بود، اما تصور کنید زائران و گردشگران میهمان شهر امام رضا(ع)، پایتخت فرهنگی جهان اسلام با چنین جلوه‌هایی در تفرجگاه‌ها و اماکن تفریحی و دیدنی دومین کلانشهر کشور مواجه شوند. شهری که سالانه میزبان میلیون‌ها مسافر است، شاید بهتر باشد بهتر از این‌ها به استقبال از سرمایه‌های خود برود.

وقتی وضعیت بهداشتی سرویس‌های عمومی را در مصاحبه با همشهریان جویا شدیم، آن‌ها نیز چندان رضایتی از وضعیت این مکان‌های به اصطلاح بهداشتی نداشتند. مریم حسینی در گفت و گو با ما گفت: متاسفانه زمانی که به بیرون شهر می‌رویم همیشه با مشکل سرویس‌های بهداشتی رو به رو هستیم به گونه‌ای که به علت نامناسب بودن حاضر به استفاده از آن‌ها نیستیم.

سارا سنایی نیز در این خصوص گفت: سرویس‌های بهداشتی وضعیت اسفناکی داشته و به اجبار از آن‌ها استفاده می‌کنیم؛ این سرویس‌ها منشا اصلی بیماری‌های عفونی هستند اما انگار همه با بی‌توجهی به فکر سلامتی مردم نیستند. وی ادامه داد: حاضرم برای استفاده از این سرویس‌های بهداشتی هزینه پرداخت کنم اما در صورتی که استاندارد بوده و وضعیت بهداشتی مناسبی داشته باشد.

آلودگی سرویس‌های بهداشتی عمومی را جدی بگیرید!

در ادامه برای بررسی آسیب‌های سلامتی سرویس‌های بهداشتی عمومی به سراغ دکتر حمیدرضا نادری، متخصص بیماری‌های عفونی رفتیم. در ابتدا با او درباره یکی از نگرانی‌های شهروندان در خصوص احتمال انتقال بیماری‌های مقاربتی به دلیل استفاده از سرویس‌های بهداشتی آلوده پرسیدیم. وی در این خصوص اظهار کرد: اولین نکته‌ای که هنگام استفاده از سرویس‌های بهداشتی یا توالت‌های عمومی نگران کننده به نظر می‌رسد˓ ابتلا به بیماری های منتقله از راه جنسی است. اما خوشبختانه شواهد پزشکی در دست نیست که ابتلای فردی از این طریق را نشان دهد. بیماری‌های منتقله از راه جنسی از طریق ارتباط جنسی ناسالم و محافظت نشده منتقل می‌شوند و نگرانی بابت استفاده از سرویس های بهداشتی عمومی و نقش آن‌ها در انتقل این بیماری‌ها بی‌مورد خواهد بود.

باکتری‌ها انتظار شما را می‌کشند

وی ادامه داد: از سوی دیگر، اماکن بهداشتی عمومی می‌تواند آلوده به انواع باکتری‌ها و ویروس‌‎ها باشد، که گاه تا مدت‌ها بر روی این سطوح قابلیت ماندگاری دارند. اجرامی مثل استافیلوکوک طلائی (حتی انواع مقاوم به داروی آن که در سطح جامعه در حال گسترش است)˓ شیگلا˓ ای کولای˓ سالمونلا˓ ویروس هپاتیت A˓ نوروویروس˓ کلستریدیوم دیفیسیل (عامل اسهال ناشی از مصرف آنتی بیوتیک) و ویروس آنفلوانزا نمونه‌ای از این دست عوامل بیماری‌زا هستند که در اثر عدم رعایت بهداشت دست‌ها پس از تماس با سطوح آلوده˓ قادر به ایجاد بیماری از طریق تماس دست آلوده با غشای مخاطی بینی و دهان می‌باشند.

نادری تصریح کرد: این میکروب‌ها در مدفوع یا استفراغ دفع می‌شوند و یا در سطح پوست بدن افراد ناقل وجود دارند و پس از استفاده آنان از توالت‌های عمومی قادر به آلوده سازی محیط می‌باشند، همچنین باید توجه داشت که پس از استفاده از فلاش تانک یا سیفون توالت˓ فشار آب ممکن است بصورت ریزقطرات˓ برخی از این اجرام را به اطراف پاشیده و در هوا منتشر سازد.

خودتان بهداشت را رعایت کنید!

این متخصص بیماری‌های عفونی با بیان اینکه پوست سالم و فاقد آسیب˓ مانع مؤثری در ورود اجرام بیماری‌زا به بدن می‌باشد و پوست ناحیه سرین و پاها نسبتا ضخیم است، افزود: بنابراین با رعایت موازین بهداشتی و استفاده مناسب از آب و صابون یا سایر عوامل ضدعفونی کننده برحسب مورد˓ می‌توان از عدم آلودگی بدن پس از استفاده از سرویس‌های بهداشتی عمومی اطمینان حاصل نمود.

وی در واکنش به این که برخی از این سرویس‌ها فاقد مایع دستشویی یا دیگر پاک کننده‌ها هستند نیز با تاکید براینکه شستشوی دست با آب و صابون بهترین رویکرد حفاظتی است، اظهار کرد: همچنین همراه داشتن قوطی‌های کوچک ضدعفونی کننده دست بدون نیاز به آب˓ می‌تواند ابزار محافظتی مناسبی در شرایط نامطلوبی که این اماکن عمومی فاقد شوینده‌های بهداشتی است باشد.

مسئولین رعایت اصول بهداشتی را تضمین کنند

نادری با اشاره به وظیفه خطیر متولیان بهداشت عمومی در سطح شهرها خاطرنشان کرد: سرویس‌های بهداشتی عمومی باید طور منظم پاکسازی و با مواد ضدعفونی کننده شسته شوند و سیستم تهویه مناسبی نیز داشته باشند. آب، صابون مایع و سایر ضدعفونی کننده‌ها باید در توالت‌های عمومی تأمین شود تا سلامت افراد پس از استفاده از این اماکن به خطر نیفتد.

بوی در پایان خاطرنشان کرد: اگر چه وضعیت بهداشتی سرویس‌های عمومی از کیفیت مطلوبی برخوردار نیست و می‌توانند زمینه ابتلا افراد مستعد به بعضی بیماری‌های پوستی، انگلی و گوارشی را فراهم سازند، اما در صورتیکه توصیه‌های بهداشت عمومی و فردی بطور شایسته و مناسب بکار بسته شوند و همچنین با نظارت دقیق و منظم فرایند شستشو و ضدعفونی این اماکن دنبال شود، چنین رخدادی در عمل بسیار غیرمحتمل خواهد بود.

24