ریشه‌شناسی سیاه‌پوشی در عزای حسینی بر اساس روایات تاریخی

به گزارش مشهد فوری ، سیاه‌پوشى شیعیان در عزاداری،‌ یک نوع اظهار محبت و ارادت به ساحت مقدس اهل بیت(ع) و ابراز همدردى با صاحب عزاى اصلى و حجت الهى حضرت، حجت‌ابن‌الحسن‌المهدى است؛ ضمن این‌که سیاه‌پوشی برگرفته از سیره ائمه اطهار (ع) نیز هست.

در خصوص ریشه سیاه‌پوشی در عزای امام حسین(ع) روایات متعددی در کتب حدیث نقل شده است که در این‌جا به برخی از این روایات اشاره خواهیم کرد.

در یکی از این احادیث ابو نعيم اصفهانی نقل می‌كند: هنگامی‌كه خبر شهادت امام حسين(ع) به امّْ‌سلمه رسيد، در مسجد پيامبر(ص) قبّه‌ای سياه زد و جامه سياه پوشيد. (عيون‌الاخبار از عماد الدين ادريس قريشی /109)

در حدیث دیگری يكي از فرزندان امام زين العابدين(ع) نقل می‌كند كه پس از شهادت امام حسين(ع)، زنان بنی‌هاشم در ماتم آن حضرت لباس‌های سياه و جامه‌ها خشن پوشيدند و هرگز از سرما شكايت نمی كردند و پدرم عليّ‌بن‌الحسين(ع) به علّت (اشتغال آنها به) مراسم عزاداری براي ايشان غذا درست می‌كردند.( محاسن برقی/ 420ح195، بحارالانوار: 45/188)

در روایتی دیگر نقل شده که هنگامی كه يزيد، اهل بيت رسول خدا (ع) را طلبيد و آنان را بین ماندن در شام و برگشتن به مدينه مخيّر نمود، گفتند: « ما بيش از هر چيز دوست داريم كه برای امام مظلوم مجلس ماتم و عزا برپا كنيم و گريه و زاری كنيم. يزيد گفت: آنچه می‌خواهيد انجام دهيد. آنگاه خانه‌هایی را برا آنان مهيّا ساخت، پس از زنان بنی‌هاشم و طائفه قريش كسی باقی نماند، جز اينكه (به نشانه‌ عزاداری) براي حسين(ع) لباس سياه پوشيدند و به مدت هفت روز برا آن حضرت ندبه و زاری كردند.( منتخب طريحی: 2/482، بحارالانوار: 45/196).

همچنین از نعمان‌بن‌بشير نقل شده که هنگامی كه خبر شهادت امام حسين(ع) را به گوش اهالی مدينه رساندم، همه‌ مردها لباس سياه پوشيدند و فرياد و ناله سر ردادند. ( مقتل ابی‌مخنف/222)

این روایت نیز در کتب حدیث منقول است که: بعداز شهادت امام حسين(ع) فرشته‌ای از فرشتگان بهشتی بر درياها فرود آمد و بال‌های خود را بر فراز آن گسترد و سپس صیحه‌ای كشيد و گفت: «ای اهل درياها جامه عزا بر تن كنيد كه فرزند رسول خدا (ص) را سر بريدند. (بحارالانوار: 45/221)

روایت تاریخی دیگر در خصوص سنت سیاه‌پوشی آن است که؛ سكينه دختر امام حسين(ع) خطاب به يزيد گفت: ديشب خواب ديدم كه... خادم بهشتی دستم را گرفت و داخل قصر نمود. آنجا با پنج بانوی بزرگ و نورانی روبرو شدم كه در ميان آنها زنی بزرگوار و نورانی‌تر از همه به چشم می‌خورد كه موی پريشان كرده و لباس سياه پوشيده بود و در دستش پيراهنی خون آلود...او فاطمه زهرا(س) بود. (بحارالانوار: 45/195)

159