راه‌های تامین رطوبت محیط خانه برای گیاهان خانگی و آپارتمانی

مشهد فوری / شاید یادتان بیاید بعضی مادربزرگ‌ها همیشه گوشه بخاری یک کاسه یا کتری آب می‌گذاشتند. این کار را برای افزایش رطوبت هوای خانه انجام می‌دادند. مرطوب کردن هوای خانه روش‌های مختلفی دارد. از همان ظرف گوشه بخاری بگیرید تا استفاده از دستگاه‌های بخور. در این میان باید جداگانه و اختصاصی به فکر تأمین رطوبت گل و گیاهان بود. در ادامه با هم نکاتی را در این باره مرور می‌کنیم.

اسم رطوبت که می‌آید ذهن‌تان نرود سمت آبیاری. اینها دو مقوله جدا از هم هستند. رطوبت فقط رطوبت خاک و محیط ریشه نیست. رطوبت هوای محیط هم مهم است. چون در صورت کاهش رطوبت هوا، گیاه آب را زودتر از دست می‌دهد. در نتیجه ریشه، برای جایگزینی آن نیاز به جذب آب بیشتری دارد و خاک گلدان سریع‌تر خشک می‌شود.

دقت کنید وقتی یک گل را می‌خرید از محیط مرطوب گل‌فروشی یا گلخانه به فضای خشک خانه منتقلش می‌کنید. مخصوصا اگر در زمستان دست به خرید بزنید. پس بهتر است یاد بگیرید چطور رطوبت محیط خانه را افزایش دهید تا سلامت گل‌هایتان و در نتیجه طول عمرآن‌ها تضمین شود.

جریان زیاد هوا چه سرد و چه گرم، کم شدن رطوبت هوای خانه را در پی دارد. در خانه‌هایی که سیستم گرمایی‌شان پکیج است این اتفاق ممکن است سریع‌تر رخ دهد.

بعضی‌ها برای کاهش خشکی هوا یک ظرف آب در بین گیاهان قرار می‌دهند تا بتدریج بخار شده و هوا را مرطوب کند. البته این حالت برای زمانی مناسب است که تمام گلدان‌هایتان در یک گوشه از خانه متمرکز باشند.

همین قرار دادن گلدان‌ها نزدیک هم، خودش باعث افزایش رطوبت خانه می‌شود. بخصوص این‌که آنها را براساس نیاز رطوبتی‌شان گروه‌بندی کنیم. هرچه گروه‌ها به هم نزدیک‌تر باشند بهتر است.

میزان رطوبت قسمت‌های مختلف خانه با هم متفاوت است. حمام و آشپزخانه دو مکانی هستند که رطوبت‌شان زیاد است. پس جای مناسبی برای گل‌های رطوبت پسندی مثل سرخس هستند.

راهروها هم معمولا خشک‌ترین هوا را دارند.
بعضی گل‌ها سازگاری بیشتری با هوای خشک دارند مثل سانسوریا، فیکوس و اکثر نخل‌ها. اما یک اصل کلی را همیشه یادتان باشد هر چه افزایش رطوبت اطراف گل بیشتر باشد شادابی و عمر آن بیشتر است.

شما خودتان به‌صورت تجربی می‌توانید بفهمید هوای خانه خشک است یا مرطوب. اما اگر خیلی حساس هستید از رطوبت‌سنج استفاده کنید.

به‌طور کلی گیاهان خانگی و آپارتمانی نیاز به میانگین رطوبت 40 تا 60 درصدی دارند. رطوبت کمتر یا بیشتر از این مقدار به گیاه تنش وارد می‌کند.

علائم تنش رطوبتی چیست؟
در برگ زینتی‌ها قهوه‌ای شدن حاشیه برگ‌ها، ریزش آنها و پژمردگی گیاه را داریم در گلدارها هم کوچک ماندن شکوفه گل‌ها وریزش قبل از باز شدن یا چروکیدگی شان کمی بعد از باز شدن و نهایتا خشکی آنها پیش می‌آید.

راه‌های اصلی افزایش رطوبت در خانه برای گیاهان
دستگاه رطوبت ساز: در تابستان کولرها و در زمستان انواع وسایل گرمایشی، مستعد خشک‌ترکردن هوا هستند. اگر به اندازه کافی وقت ندارید، روش سینی شن و سنگریزه را عملی کنید یا نمی‌توانید گیاهان را به‌صورت گروهی کنار هم قرار دهید، به فکر خرید یک دستگاه بخور باشید. بیشتر گیاهان مثل ما آدم‌ها هوای خشک را دوست ندارند. این دستگاه‌ها معمولاً در زمستان‌ها استفاده می‌شوند.

سینی سنگ ریزه و شن: برای این‌کار مقداری سنگ یا شن را تمیز شسته و در زیر گلدانی می‌ریزیم و بعد کمی آب به آن اضافه می‌کنیم. مقدار آب باید به قدری باشد که ته گلدان با آب در تماس نباشد. آب زیادی جذب خاک و ریشه شده و آن را می‌پوساند. این روش برای گل‌های گرمسیری مثل فیلودندرون و فیکوس توصیه می‌شود.

توجه کنید در این حالت زیرگلدانی‌های گیاهان را کمی بزرگ‌تر از حالت‌های معمول در نظر بگیرید.

مه پاشی: قبل از هر چیز باید توضیح دهم غبارپاشی چیست؟ غبارپاشی همان اسپری کردن آب روی برگ‌هاست. به آن مه‌پاشی هم می‌گویند چون قطرات آب مثل مه روی برگ‌ها می‌نشیند. این کار را می‌توان هم در فصول سرد و هم در فصول گرم انجام داد. در حالت اول برای کم کردن اثرات خشکی هوا و در حالت دوم برای خنک کردن گیاه، به شرطی که درست، بموقع و به اندازه باشد. یکی از آسان‌ترین روش‌ها برای ایجاد رطوبت به صورت کوتاه و موقت، استفاده از اسپری کردن آب به صورت مه پاشی است.

در غبارپاشی این کارها را نکنید
در اینجا می‌خواهیم شما را با اشتباه‌هایی که ممکن است در حین غبارپاشی گل و گیاهان پیش بیاید آشنا کنیم و راهکارهای آن را ارائه دهیم تا بتوانید آنها را مدیریت کنید.

اگر می‌خواهید غبارپاشی سطح بیشتری از برگ را پوشش دهد آب‌پاش اسپری‌کننده را در 15 سانتی‌متری بالای سر گیاه بگیرید. نیاز نیست برگ را از نزدیک بشویید.

اسپری کردن آب در ساعات آفتابی مخصوصا ظهرها، روی برگ‌ها مضر است چون تابش نور به قطرات آب مثل ذره بین عمل و سبب برگ سوزی می‌شود.
بهترین زمان غبارپاشی صبح و عصر آن هم در سایه است.

بعضی گل‌ها مثل شب تاب و بنفشه آفریقایی، برگ‌هایشان به آب‌پاشی حساس است و بعد از آن لکه‌های سوخته روی برگ‌ها دیده می‌شود و در نهایت این کار باعث مرگ‌شان خواهد شد. پس دقت کنید موقع آبیاری یا غبارپاشی اگر قطرات آب روی برگ‌ها جا مانده، ساقه را تکان دهید تا آب روی آن ریخته شود.

بهتر است برای غبارپاشی آب‌های سبک و بدون املاح استفاده کرد. مثل چه؟ آب جوشیده سرد شده کتری یا سماور، آب برفک ذوب شده یخچال و آب باران.
یادتان باشد نسخه غبارپاشی را نباید برای همه گل‌ها و به یک اندازه پیچید. مثلا نباید گفت روزی سه بار غبارپاشی کنید. زیاد بودنش فقط بیماری‌های قارچی را افزایش می‌دهد. نیاز رطوبتی گیاهان هم به نوع گل بستگی دارد هم به شرایط نگهداری آن در محیط خانه. این که جایش گرم باشد یا سرد. نور زیاد دریافت کند یا کم. تهویه خانه کم باشد یا زیاد. در معرض هوای کولر و باد پنجره باشد یا در فضای بسته. همه اینها تعیین کننده است و ممکن است دفعات غبارپاشی از سه بار در روز تا یک بار در هفته متغیر باشد.

یک خاصیت دیگر غبار پاشی علاوه بر تأمین رطوبت گیاه، سبز و براق کردن برگ‌هاست. بنابراین نیازی نیست از مواد براق‌کننده برگ‌ها که باعث بسته شدن روزنه‌ها شده و راه نفس برگ را می‌بندند استفاد کنید.

مثال‌هایی برای غبار پاشی در چند گل مختلف
در بنجامین: بنجامین به سرما حساس است. اگر گلدان بنجامین دارید با سرد شدن هوا آن را با آب سرد آبیاری نکنید. هچنین روی برگ‌هایش را با آب ولرم آب پاشی یا به اصطلاح غبارپاشی کنید تا برگ‌هایش نریزد.

در صورت غبارپاشی روزانه دوبار صبح و عصر ریزش برگ‌ها کاملا متوقف می‌شود. در صورت ایجاد لکه‌های قهوه‌ای روی برگ، غبارپاشی را متوقف کنید.

در پوتوس: یکی از دلایل زرد شدن برگ پوتوس می‌تواند غبارپاشی آن یا آبیاری‌اش با آب سرد باشد. بهترین کار در این فصل استفاده از آب ولرم و بدون کلر برای غبارپاشی است. همچنین برای تمیز کردن برگ‌ها از یک اسفنج مرطوب استفاده کنید.

در پپرومیا برگ قاشقی: اگر روی برگ‌ها کپک دیدید بلافاصله غبارپاشی را متوقف کنید و گلدان را به جای گرم‌تری ببرید.

در شمعدانی: اگر روی برگ‌ها حالت گرد و خاکی پیدا کرد و زودتر از موعد شروع به خزان شدن کرد احتمال دارد مبتلا به کنه شده باشد. عامل اصلی کنه هوای خشک است پس فواصل غبارپاشی را کمتر کنید. پر کردن زیر گلدانی فراموش نشود.

22