اعتراض مردمی به تخریب در پارک طبیعی «کمر مقبولا»

به گزارش مشهد فوری ، کمر مقبولا یا کمر مقبول یک پارک سنگی طبیعی با سنگ‌های آتشفشانی خاص و عجیب است که در فاصله سه کیلومتری طرقبه و یک کیلومتری دره داغستان قرار گرفته است. کمر مقبولا با وسعت حدود پنج کیلومتر مملو از تخته سنگ‌های آتش فشانی بکر، آثار سنگی، سنگ‌نوشته‌ها و نگاره‌های باستانی است که بخشی از هویت تاریخی طرقبه و دشت مشهد را حفظ کرده است.

دره داغستان در کنار همه زیبایی‌های طبیعی همچون باغ‌ها ، چشمه‌سارها، تخته سنگ‌های فراوان و زیبای آتش‌فشانی را در دل خود جای داده است. در کنار این سنگ‌های آتشفشانی، سنگ‌نگارهایی باستانی وجود دارد که در مناطق مختلف شهرستان طرقبه پراکنده شده‌اند. این سنگ‌نگاره‌ها از کهن‌ترین آثار به‌جامانده از بشر به شمار می‌روند و موضوعاتی مختلف از قبیل صحنه‌های شکار و ابزار اولیه‌، بزهای کوهی، شیر، شکار، نقش انسان در حال نزاع و مانند آن را به نمایش گذاشته است. این آثار نشانه وجود تمدنی کهن در این منطقه است.

با این حال ساخت‌وساز مجتمع‌های تجاری و مسکونی، حفاری برای کشف معادن و دیگر فعالیت‌های ساختمانی در این منطقه باعث شده، میراث هویتی و تاریخی کمر مقبولا با خطر نابودی روبه‌رو باشد.

به همین دلیل گروهی از دوست‌داران هویت تاریخی ایران و فعالان محیط زیست و جامعه ورزشی خراسان رضوی و طرقبه-شاندیز برای اعتراض به دست اندازی سودجویان در این ارتفاعات تجمع کرده و اعتراض خود را نسبت به هرگونه تعرض و تخریب بافت طبیعی منطقه اعلام کردند.

همراه با مردم مسیر چند کیلومتری از جاده کمربندی طرقبه به سمت سنگ نگاره های تاریخی را می پیمائیم ،هوای دل انگیز اول آذرماه است و خنکای صبح و شور مردم ،همه اینها فضای دل انگیزی ایجاد کرده است .

کوه‌خواری در میان میراث تمدنی طرقبه

مهدی گلکار، رئیس انجمن میراث کهن طرقبه به همراه گروه خود میزبان مردمی بودند که همپای او دغدغه‌مند صیانت از محیط زیست و تاریخ این مملکت هستند.

گلکار درباره معضل حفر معادن در این منطقه می‌گوید: معضلات در منطقه و طبیعت طرقبه بسیار است، از رشد قارچ‌گونه آپارتمان‌ها گرفته تا کوه‌خواری و زمین‌خواری‌های گسترده، ویرانی بخش عظیمی از باغ‌ها و تغییر کاربری فضای کشاورزی و باغان به مسکونی و تجاری بگیرید و به آن مشکل دفع زباله‌ها و رهاسازی آن در طبیعت را نیز اضافه کنید.

وی ادامه می‌دهد: اما چیزی که هم اکنون از همه مهم‌تر است و اضطرار ما را بر انگیخته، حفاظت از آثار کمر مقبولا در مقابل معدن‌دار زرمهر است.

رئیس انجمن میراث کهن طرقبه بیان می‌کند: امروز برای بیان اعتراض به فعالیت‌های معدنی در این منطقه، صدور بیانیه، جمع‌آوری امضا و رساندن آن به‌دست دادستان محترم، به‌عنوان مدعی‌العموم جمع شده‌ایم.

دادستانی به موضوع کمرمقبولا ورود کند

تقی‌زاده در ادامه متن بیانیه را قرائت کرد که به این شرح است:

سازمان‌های مردم‌نهاد، فعالان محیط زیست، کوهنوردان، ورزشکاران، طبیعت دوستان و مردم دغدغه‌مند گرد هم‌ آمده‌اند تا در بازدیدی که از منطقه کمر مقبولا برگزار می‌شود، بر مطالبات به حق و قانونی خود تاکید کنند. همان طور که مستحضرید، منطقه کمر مقبولا به واسطه وجود صخره‌های زیبا و بدیع و طبیعت بکر و سنگ نگاره‌های با قدمت چند هزار ساله و معادن قدیمی طلا ارزش تاریخی و زیست گاهی دارد و از دیرباز مورد توجه معدن‌داران و کسانی که با عناوین مختلف قصد تملک آن را داشتند، قرار گرفته است.

شاید کمی قبل‌تر کمتر کسی از وجود چنین منطقه زیبای تاریخی به نام کمر مقبولا واقع در دره داغستان با این ویژگی های ارزشمند تاریخی خبر داشت. اما تخریب‌ها و تهدیدات صورت گرفته توسط معدن‌دار که با هر ترفندی سعی در تملک این منطقه و دست‌اندازی اراضی آن را دارد، تلاش‌های مردمی که برای حفظ این منطقه صورت گرفته، کمر مقبولا را به عنوان منطقه‌ای ارزشمند که میراث تاریخ کهن گذشتگان را در خود محفوظ دارد، مورد توجه قرار داده و تلاش‌ها برای حفاظت از این میراث طبیعی، تاریخی و فرهنگی ابعاد گسترده‌تری یافته است.

مدارک و مستندات موجود حاوی مکاتبات شهرداری از سال 1385 به بعد جهت تبدیل این منطقه به پارک طبیعی است و باتوجه به ثبت سنگ نگاره‌ها توسط اداره کل میراث فرهنگی کمر مقبولا جز آثار و میراث باستانی محسوب شده و حفاظت آن، از هر گونه تخریب و تصرف را ضروری شد و لازم است شرایط نه تنها برای ثبت جهانی این منطقه در فهرست آثار جهانی یونسکو فراهم شود، بلکه دست هرگونه تهدید و واگذاری و تملک بر این منطقه که میراث تمدن و فرهنگ باستانی و امانت نسل های آینده نزد ما می باشد، کوتاه شود.

به همین دلیل و به دلیل اهمیت حفاظت از آثار کمر مقبولا ما سازمان‌های مردم نهاد، فعالان و حافظان محیط زیست و میراث فرهنگی، جامعه کوهنوردی و ورزشکاران و مردم دغدغه‌مند، گرد هم آمده‌ایم تا با تاکید بر این مطالبه مردمی از مدعی‌العموم و سایر مسؤولان مربوطه بخواهیم منطقه کمر مقبولا که سرمایه ملی و تاریخی مردم محسوب می‌شود و متعلق به آحاد مردم و نسل آینده است، حفاظت کرده و اعلام می‌کنیم هر گونه تخریب و تملک این میراث باستانی غیرقانونی بوده و پایمال کردن حق مردم و آیندگان تلقی می‌شود.

شبکه سمن های محیط زیستی خراسان رضوی در ادامه از پیگیری های دادستان مرکز استان و دادستانی طرقبه و شاندیز ، شورای حفظ حقوق بیت المال و دیگر مسئولینی که در جهت حفظ این منطقه و تحقق مطالبات مردمی تلاش و همراهی نموده اند تقدیر می نماید . امید که بتوانیم با حفاظت از این آب و خاک و حفظ سرمایه های ملی و فرهنگی در مقابل نسل فردا سربلند باشیم .

وعده ساخت پارک در برابر تخریب طبیعت

در ادامه این گردهم‌آیی قاسم رفیعا، فعال فرهنگی و محیط زیستی طرقبه گفت: قدمت معدن طلای طرقبه به گذشته‌های بسیار دور باز می‌گردد . به‌طوری که ناصرالدین شاه در سفرنامه خود از این معدن طلا بازدید داشته و جالب آنکه او نیز یاد آور می‌شود این معدن از قدمت بالایی برخوردار است.

این فعال فرهنگی محیط زیستی تاکید کرد: پس آنچه از سوی سازمان صنعت و معدن مبنی بر اکتشاف این معدن توسط شرکت زر مهر مطرح می‌شود، کذب محض است و شواهد تاریخی نیز تایید کننده این موضوع است .

وی افزود: این معدن آنقدر برای معدن‌دار و شرکت سود و آورده مالی دارد که این شرکت برای اخذ مجوز، وعده تاسیس پارک دیزنی لند در گودی حاصل از حفاری را داده و پیشنهاد دیگر این شرکت تاسیس پارک ژئوتوریسم در منطقه معدن طلا بوده، حال آنکه اکو توریسم این منطقه آنقدر غنی است، که در صورت پیاده‌سازی برنامه کارشناسی شده دقیق از سوی مسئولان مربوطه، قابلیت تبدیل شدن به یک قطب توریستی گردشگری با آورده اقتصاد ی بالا را دارد.

در پایان این مراسم مردم حاضر در منطقه با تشکیل زنجیره انسانی تاکید بیش از پیش خود را نسبت به مشخص شدن آینده این سنگ‌نگاره‌ها و حفاظت و صیانت هر چه بیشتر مسؤولیت از این ثروت ملی را خواستار شدند.

قوانین تخریب اموال تاریخی و فرهنگی ایران

یکی از سخت‌ترین قوانین در خصوص تخریب اموال تاریخی و فرهنگی در کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی ایران درج شده است. فصل 9 این کتاب از ماده 558 تا 569 کاملا به تخریب اموال تاریخ و فرهنگی اختصاص یافته است. همچنین بر اساس ماده 560 هرکس بدون اجازه از سازمان میراث فرهنگی کشور یا با تخلف از ضوابط مصوب از سوی این سازمان در حریم آثار فرهنگی، تاریخی مذکور در این ماده مبادرت به عملیاتی کند که سبب تزلزل بنیان آن‌ها شود یا در نتیجه آن عملیات به این آثار و بناها لطمه وارد شود علاوه بر دفع آثار تخلف و پرداخت خسارت از 1 تا 3 سال محکوم به حبس می شود . تمام این سخنان را گفتم تا به این نتیجه برسم که هم اکنون مردم طرقبه و مشهد

از دادستان محترم به عنوان مدعی العموم تقاضای رسیدگی قاطعانه و عاجل به این پرونده مهم سرمایه ملی ، تاریخی خود را دارند .

در ادامه این راهپیمایی و گردهمایی فرشته تقی‌زاده نماینده شبکه سمن‌های مردم نهاد و محیط زیستی خراسان رضوی سخنرانی کرد و گفت: شبکه سمن‌های محیط زیست، از سال 1385 با پیگیری‌های مجدانه خود مانع هرگونه دخل و تصرف در این منطقه تاریخی شد.

منبع: فارس

160