به دلیل افزایش نرخ مواد اولیه، قیمت پلاستیک در بازار رکورد زد | گرانی پلاستیکی!

به دنبال حمله رژیم صهیونی به پتروشیمی‌های ایران، قیمت مواد اولیه پلاستیک افزایش یافته است. این مسئله سبب افزایش قیمت در بازار داخلی و البته در بازار‌های جهانی نیز رشد قیمت نفت سبب گرانی محصولات پلاستیکی شده است.

بازار پلاستیک، نایلون و نایلکس در حالی با جهش‌های ناگهانی قیمت روبه رو شده که فعالان این حوزه علت افزایش نرخ‌ها را نه «کمبود واقعی کالا» بلکه مجموعه‌ای از عوامل شامل توقف‌های پی درپی تولید در پایان سال گذشته، محدودیت عرضه مواد اولیه در بورس، رقابت شدید برای خرید مواد اولیه، شایعات مربوط به گرانی‌های آینده و رفتار‌های احتکاری برخی واحد‌های تولیدی و توزیعی می‌دانند.

 از سوی دیگر، افزایش ۱۰۰درصدی نرخ مواد پتروشیمی در بورس، به التهاب بیشتر بازار دامن زده است. در چنین شرایطی، متولی نظارت بر بازار با ورود به این قضیه تلاش دارد مانع از موج سواری قیمت‌ها بر پایه مواد اولیه‌ای شود که هنوز حتی وارد چرخه تولید نشده‌اند.

ضوابط قیمت گذاری

معاون بازرسی و حمایت از مصرف کنندگان اداره کل صمت خراسان رضوی با اشاره به ضوابط قیمت گذاری کالا‌های تولید داخل، گفت: قیمت گذاری این گروه از کالا‌ها بر اساس دستورالعمل رسمی سازمان حمایت انجام می‌شود و آخرین نسخه آن در چهارم آذر۱۴۰۴ ابلاغ شده است. به گفته علی بیاتی، برای تولیدات داخلی قیمت گذاری دستوری وجود ندارد و فقط گروه کالای مشمول ارز ترجیحی یا یارانه مستقیم، تحت قیمت گذاری مستقیم قرار می‌گیرند. سایر اقلام طبق بند۳ ماده۴۸ قانون برنامه هفتم توسعه، توسط خود تولیدکننده تعیین قیمت می‌شوند.

بیاتی افزود: در قیمت گذاری تولیدات پلاستیکی، هزینه مواد اولیه، دستمزد، سربار، هزینه‌های عمومی و حتی هزینه‌های مالی ناشی از تسهیلات بانکی لحاظ می‌شود. تولیدکننده مجاز است بین ۱۳ تا ۱۷درصد سود بر قیمت تمام شده اضافه کند. این ضابطه شامل نایلون، نایلکس، ظروف آشپزخانه و ظروف یک بار مصرف پلاستیکی است.

بیاتی درباره تأمین مواد اولیه توضیح داد: مواد پتروشیمی در بورس کالا براساس ظرفیت اسمی واحد‌های تولیدی عرضه می‌شود و قیمت پایه آن متأثر از نرخ جهانی، به ویژه قیمت‌های خلیج‌فارس است. سال گذشته قیمت پایه پلی اتیلن بین ۸۰ تا ۹۰هزار تومان و قیمت معامله شده بین ۱۲۰ تا ۱۵۰هزار تومان نوسان داشت. او تأکید کرد که تعطیلی معمول واحد‌های تولیدی در پایان سال و نیمه اول فروردین، همراه با افزایش تقاضای اولیه، هر سال شوک مقطعی در بازار ایجاد می‌کند.

برخورد با رفتار سودجویانه

معاون بازرسی و حمایت از مصرف کنندگان اداره کل صمت خراسان رضوی با اشاره به برخی رفتار‌های سودجویانه در بازار، گفت: هم زمان با این نوسانات، برخی واحد‌های تولیدی و توزیعی با هدف افزایش قیمت یا جلوگیری از فروش کالا، از عرضه خودداری کردند. دستگاه‌های نظارتی وارد عمل شدند و با اقدامات تعزیری، واحد‌ها ملزم به بازگشایی و عرضه کالا با قیمت‌های قبلی شدند. به گفته او، قیمت نهایی نایلون و نایلکس در سال گذشته حداکثر کیلویی ۲۰۰هزار تومان بوده و هرگونه عرضه بالاتر از این رقم، بدون پشتوانه فاکتور رسمی، تخلف محسوب می‌شود.

بیاتی همچنین به تأثیر «جنگ تحمیلی سوم» و آسیب برخی واحد‌های پتروشیمی اشاره کرد و گفت: دولت برای جلوگیری از کمبود داخلی، صادرات گرانول و مواد پلیمری را ممنوع کرده است.

او با اشاره به رشد قیمت مواد اولیه اظهار کرد: قیمت مواد پتروشیمی در بورس نسبت به سال گذشته حدود ۱۰۰درصد افزایش یافته، اما این مواد هنوز وارد چرخه تولید نشده است؛ بنابراین کالا‌های موجود در بازار باید با نرخ‌های گذشته عرضه شوند. به گفته او، چند واحد پیشرو در مشهد نایلون و نایلکس را با قیمت‌های قبلی عرضه کرده‌اند که موجب ایجاد صف خرید نیز شده است. صمت خراسان رضوی با همکاری اتحادیه مربوط، شش واحد تولیدی را مکلف کرده است تا این کالا‌های مصرف عمومی را با نرخ قبل عرضه کنند.

وی درباره چشم انداز بازار گفت: افزایش قیمت در آینده نزدیک محتمل است، اما این افزایش در بازه‌ای بین ۱۰روز تا یک ماه و پس از ورود مواد اولیه جدید به چرخه تولید رخ خواهد داد. افزایش ۶۰درصدی حقوق و دستمزد و سایر هزینه‌های تولید نیز در قیمت نهایی اثرگذار خواهد بود. با این حال، در مقطع فعلی هرگونه افزایش قیمت غیرقانونی است.

احتکار مواد اولیه

رئیس اتحادیه فروشندگان محصولات پلاستیک و مشمع مشهد در گفت‌و‌گو با شهرآرا گفت: به دلیل جنگ تحمیلی سوم و هدف قرارگرفتن برخی واحد‌های پتروشیمی توسط رژیم جنایت کار صهیونی، عرضه مواد پلاستیکی کاهش یافته است.

حامد پایورپور افزود: مواد اولیه‌ای که قبل از عید در بورس کیلویی ۱۵۰ تا ۱۶۰هزار تومان خریداری می‌شد، اکنون نایاب است. به نظر من بخشی از این مواد احتکارشده و حدود ۴۰روز است به دلیل تعطیلی بورس و اختلال در پتروشیمی، هیچ عرضه‌ای انجام نشده است. به همین دلیل طی دو هفته گذشته قیمت ظروف یک بار مصرف و نایلون ۱۰۰ تا ۱۲۰درصد و ظروف آشپزخانه ۷۰ تا ۱۰۰درصد افزایش یافته است.

پایورپور با اشاره به توقف تولید بسیاری از کارخانه‌ها گفت: وقتی تولید متوقف می‌شود، عمده فروشان با کمبود کالا روبه رو می‌شوند و عرضه را محدود یا قطع می‌کنند. او تأکید کرد: مواد اولیه گران شده با قیمت ۳۰۰ تا ۳۴۰هزار تومان هم در بازار وجود ندارد. بسیاری از مغازه‌ها خالی و عمده فروشان بی موجودی‌اند. به گفته او، افزایش ۷۰ تا ۸۰درصدی اجاره مغازه ها، مالیات و هزینه‌های جاری، ادامه فعالیت را برای واحد‌های صنفی دشوار کرده و احتمال تعطیلی بسیاری از آن‌ها وجود دارد. 

پایورپور ادامه داد: کارخانه‌های بزرگ پیش از عید مواد گرفته‌اند، اما معمولا از اسفند تا اواسط فروردین تولید را متوقف می‌کنند. امسال با افزایش قیمت مواد، اعلام دستمزدها، تعطیلی بورس و آثار جنگ تحمیلی سوم، این توقف تشدید شد و عرضه مواد اولیه صفر شد. او درباره واردات گفت: به دلیل تحریم‌ها دو تا سه ماه است لوازم آشپزخانه از ترکیه وارد نمی‌شود و این هم به کمبود کالا و جهش قیمت‌ها دامن زده است. 

پایورپور تعداد واحد‌های صنفی این اتحادیه را هزار تا ۱۰۵۰ واحد اعلام کرد و افزود: تحریم‌ها و تهدید زیرساخت‌ها باعث شده بسیاری از کارخانه‌ها نتوانند برنامه ریزی کنند و تولیدشان کاهش یافته یا متوقف شده است. او برای نمونه گفت: قیمت نایلکس از ۱۵۰تا ۱۶۰هزار تومان به ۳۳۰ تا ۳۵۰هزار تومان رسیده و آن هم کمیاب است. ظروف آشپزخانه نیز ۷۰ تا ۱۰۰درصد گران شده، درحالی که سال‌های قبل افزایش ۲۰ تا ۲۵درصدی معمول بود.