چند میلیون نفر از ایرانی ها تا به حال ازدواج نکرده اند؟مردان کدام شهر دیرتر ازدواج می کنند؟
پایین بودن آمار ازدواج طی سالهای گذشته همواره به عنوان یکی از دغدغه های مهم اجتماعی از سوی مسئولان و کارشناسان ذیربط مطرح بوده و هست موضوعی که اغلب خیلی به طور واضح اعداد و ارقامی دررابطه با آن از سوی مسئولان اعلام نمی شود.
آمار ازدواج در کشور به تفکیک جنس و سن (مشمولین ازدواج اعم از جوانان، میانسالان و سالمندان) چگونه است؟ چه تعداد از مشمولین ازدواج تا به حال اصلا ازدواج نکرده اند؟
با مقایسه اعداد ازدواج در سال های گذشته در می یابیم که نرخ ازدواج در این سالها همواره کاهشی بوده است. و روند طلاق رو به افزایش بوده است.
همانگونه که در نمودار فوق مشخص است تعداد ازدواجهای ثبت شده از سال ۱۳۵۸ تا سال ۱۳۸۹ رو به افزایش بوده و بیشترین آمار ازدواج ثبت شده در این سال با ۸۹۱۶۲۷ واقعه ازدواج بوده و از سال ۱۳۸۹ این تعداد همواره با کاهش سالیانه مواجه بوده است به نحوی که در سال ۱۴۰۴ تنها ۴۳۰۷۵۶ واقعه ازدواج ثبت شده است.
همچنین به طور کلی در این سالها روندی افزایشی را در تعداد طلاقهای ثبت شده شاهد بوده ایم و بیشترین طلاق در سال ۱۴۰۱ و با ثبت ۲۰۴۳۰۱ واقعه طلاق بوده است و از آن پس به دلیل مسایل جمعیت شناختی با اندکی کاهش همراه بوده است. برای محاسبه دقیق وضعیت ازدواج می بایستی نسبت ازدواج های رخ داده به ازای تعداد زنان مجرد را محاسبه کرد
همانگونه که در نمودار فوق قابل مشاهده است در سال ۱۴۰۱ نرخ ازدواج زنان مجرد برابر با ۴.۳۵ از هر ۱۰۰ نفر زن مجرد، در سال ۱۴۰۲ برابر با ۳.۸۴، و این رقم در سال ۱۴۰۴ برابر با ۳.۱۶ است.
همانگونه که در نمودار فوق مشهود است در سال ۱۴۰۳ به طور کلی تعداد افراد در معرض ازدواج برابر با ۱۲۶۲۸۶۵۶ که در سال ۱۴۰۴ با رشد ۹۹۸۹۳۹ نفری مجردین به ۱۳۶۲۷۵۹۴ رسیده است.
همچنین تعداد ازدواج در سال ۱۴۰۳ از ۴۷۲۵۱۴ مورد به ۴۳۰۷۵۶ مورد کاهش یافته است (۴۱۷۵۴ مورد کمتر از ۱۴۰۳).
آمار مجردین هرگز ازدواج نکرده کمتر از ۴۰ سال، به ویژه در زنان و ۴۵ سال به طور خاص در مردان به جهت اهمیت آگاهی از تجرد قطعی حائز توجه است. بر این اساس ۷۲۳۹۱۹۰ زن کمتر از ۴۰ سال و ۷۶۹۵۹۸۷ زن کمتر از ۴۵ سال هرگز ازدواج نکرده در کشور قابل پیگیری است. این وضعیت برای مردان برابر با ۹۳۳۸۴۷۳ مرد کمتر از ۴۰ سال و ۹۸۱۲۲۸۱ مرد کمتر از ۴۵ سال است.
در نهایت ۸ میلیون و ۳۵۵ هزار و ۸۲۰ زن هرگز ازدواج نکرده بیشتر از ۱۳ سال و ده میلیون و ۲۴۱ هزار و ۶۳۲ مرد هرگز ازدواج نکرده بیشتر از ۱۵ سال در کشور ثبت شدهاند. حضور یک میلیون و ۷۰۷ هزار و ۸۱۲ مرد بیشتر بر خلاف برخی باورهای غیرواقع بیانگر چالش بیشتر مردان برای همسریابی در سالهای آینده است. به بیان دیگر در گروههای سنی کمتر از ۴۵ سال توازن عددی مناسبی بین دو جنس برقرار نیست و مردان به لحاظ کمّی به مراتب بیشتر از زنان همسال خود هستند. در مقابل در گروههای سنی بیشتر از ۴۵ سال حجم مردان مجرد هرگز ازدواج نکرده بسیار کمتر از زنان واقع در این گروههای سنی است و در نتیجه مضیقه ازدواج جدی برای زنان این سنین وجود دارد. در مجموع ۱۸ میلیون و ۷۷۵ هزار و ۴۵۲ زن و مرد مجرد هرگز ازدواج نکرده در کشور وجود دارند که زمینه سازی برای ازدواج آنها از اهمیت جدی برخوردار است.
آمار ازدواج در کدام استانها بیشتر و در کدام استانها کمتر است؟ آمار ازدواج در بین کدام قشر از لحاظ اقتصادی بیشتر و کمتر است؟ ایا تمول مالی در این موضوع نقش مثبت دارد یا منفی؟
استانهای سیستان و بلوچستان، کهگیلویه و بویراحمد، ایلام، بوشهر، خوزستان، هرمزگان، لرستان، تهران، کرمانشاه، فارس، چهارمحال و بختیاری و کرمان به ترتیب بیش از متوسط کشور دارای ترکیبات جمعیتی مجرد هرگز ازدواج نکرده زن هستند. به جز استان تهران، تمامی استانهای جنوبی کشور دچار چنین چالشی هستند. روشن است که دلیل تشابه استانهای کم برخوردار جنوبی با استان تهران در وضعیت چالش برانگیز حجم مجردین هرگز ازدواج نکرده زن، یکسان نیست. استانهای جنوبی کشور به جهت بالاتر بودن موالید و جمعیت مجردین کمتر از ۲۰ سال با مشکل فزونی زنان مجرد هرگز ازدواج نکرده مواجه هستند؛ در حالی که تهران به جهت پایین بودن نرخ ازدواج در اثر مجموعهای از عوامل تأثیرگذار دچار این وضعیت شدهاند.
اما در مردان کمی متفاوت است و استانهای کهگیلویه و بویراحمد، ایلام، سیستان و بلوچستان، لرستان، خوزستان، فارس، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، کرمانشاه، هرمزگان، تهران، کرمان و البرز بیشترین درصد مردان مجرد هرگز ازدواج نکرده را نسبت به کل مردان مجرد و متأهل استان در خود دارند.
بر اساس یافته ها در تعداد مجموع مجردین (هرگز ازدواج نکرده، مجرد به دلیل طلاق، مجرد به دلیل فوت همسر) کشور برابر با ۲۴ میلیون و ۶۳۵ هزار و ۹۷۴ نفر است. از این میان ۱۲ میلیون و ۶۲۸ هزار و ۴۸۴ نفر زن و ۱۲ میلیون و هفت هزار و ۴۹۰ نفر مرد هستند.
وضعیت سن ازدواج در استانهای کشور چگونه است؟
میانگین سن ازدواج بار اول در کل کشور و در سال ۱۴۰۳ در میان مردان ۲۸.۳ در زنان ۲۴.۱ می باشد.
یافتهها حاکی از این هستند که استانهای تهران، ایلام، کهگیلویه و بویر احمد، البرز، فارس، اصفهان و کرمانشاه به ترتیب بالاترین سن ازدواج مردان را به ثبت رساندند. در مقابل استانهای سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خراسان شمالی، خراسان رضوی، یزد، گلستان و کرمان به ترتیب پایینترین سن ازدواج در مردان را دربردارند. بیشترین سن ازدواج مردان توسط تهرانیهای با ۳۰.۶ سال و کمترین آن در میان جوانان سیستان و بلوچستانی با ۲۴.۹ سال به ثبت رسیده است. میانگین سن ازدواج مردان در کشور برابر با ۲۸.۳ سال است.
این وضعیت در میان زنان کمی متفاوت است به طوری که بیشترین سن ازدواج زنان به ترتیب در استانهای تهران، البرز، ایلام، گیلان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس و کرمانشاه و کمترین سن ازدواج زنان به ترتیب در استانهای سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، یزد، آذربایجان شرقی و اردبیل اتفاق میافتد. بالاترین سن ازدواج زنان در میان تهرانیها با متوسط ۲۷.۱ سال و کمترین سن ازدواج در میان زنان جوان استان سیستان و بلوچستان با متوسط سن ۲۰.۸ سال رخ میدهد. میانگین سن ازدواج زنان در کشور برابر با ۲۴.۱ سال است.
چالشهای مهم و اساسی پیش روی جوانان در حوزه ازدواج چیست و برای ترویج ازدواج در جامعه چه باید کرد؟
ترویج ازدواج با شعار و اجبار ممکن نیست؛ بلکه با کاهش هزینهها، افزایش حمایتها، اصلاح نگرشها و توانمندسازی جوانان امکانپذیر می باشد.
ترویج ازدواج نیازمند بستهای هماهنگ از سیاستهای فرهنگی، اقتصادی، حقوقی و اجتماعی است؛ نه صرفاً توصیه اخلاقی. از جمله مهمترین این فعالیتها باید کاهش موانع اقتصادی ازدواج به عنوان اولویت فوری باشد زیرا بزرگترین مانع ازدواج جوانان، نااطمینانی اقتصادی است. اقدامات مؤثرکه باید توسط دستگاههای متولی امور اقتصادی انجام شود اعم از تقویت و تسهیل وام ازدواج (افزایش قدرت خرید، کاهش بروکراسی، حذف ضامنهای سخت)، حمایت از اشتغال پایدار جوانان بهویژه در سالهای ابتدایی ازدواج، توسعه مسکن حمایتی جوانان (مسکن استیجاری، مسکن زوجهای جوان، ودیعه مسکن)، مشوقهای مالیاتی و بیمهای برای کارفرمایانی که جوانان متأهل را جذب میکنند، بعد از آن در زمینه فرهنگی نیازبه اصلاح نگرش فرهنگی نسبت به ازدواج می باشد به عبارت دیگر از نظر فرهنگ عامه ازدواج نباید به «پروژهای پرهزینه و پیچیده» تبدیل شود از این رو ترویج ازدواج ساده، آگاهانه و بههنگام، مقابله با تجملگرایی، مهریههای غیرواقعی و انتظارات غیرضروری استفاده از رسانه، شبکههای اجتماعی، سینما و سریالها برای نمایش الگوهای واقعی و موفق ازدواج و برجستهسازی نقش خانوادهها در تسهیل ازدواج، در واقع نه سختگیری های بی مورد باید توسط رسانه های عمومی و شبکه های اجتماعی فرهنگ سازی شود. همچنین توانمندسازی جوانان برای انتخاب درست و گسترش آموزش مهارتهای همسرگزینی، ارتباط مؤثر و حل تعارض، توسعه مراکز مشاوره تخصصی، ارزان و در دسترس، آموزش سواد عاطفی، روانی و اقتصادی پیش از ازدواج و نهادینهسازی آموزشهای پیش از ازدواج از دیگر فعالیتهای موثر در این زمینه می باشد.
نقش معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان بایستی یک نقش مطالبه گر و هماهنگ کننده دستگاههای اجرایی و تسهیل گر این امور با شد هر چند اقدامات ارزشمندی در حوزه اجرا انجام می دهد از جمله برگزاری کارگاههای آموزشی، توسعه کمی و کیفی مراکز مشاوره و مراکز همسان گزینی برای ترویج انتخاب آگاهانه و برنامه های متنوع مناسبتی در هفته ازدواج و جمعیت و... و.
وضعیت پرداخت وام ازدواج به جوانان چگونه است؟ کدام بانک های عامل بیشترین همراهی و کمترین همراهی را داشتند؟ برای سال ۱۴۰۵ چه برنامه ریزی در این حوزه شده است؟
در حال حاضر تعداد افراد حاضر در صف بیشتر از میزانی است که بانکها در یک سال وام میدهند این مسئله میزان انتظار برای دریافت وام ازدواج را به طور میانگین به بیشتر از یک سال افزایش داده است. باید توجه داشت که تأخیر در پرداخت وام ازدواج فقط یک موضوع اقتصادی نیست، بلکه تبعات اجتماعی گستردهای دارد. جوانانی که ماهها و حتی بیش از یک سال در انتظار دریافت تسهیلات میمانند، عملاً از مزایای حمایتی قانونگذار در زمان مناسب محروم میشوند. این وضعیت میتواند آغاز زندگی مشترک را به تأخیر بیندازد، هزینههای خانوار را افزایش دهد و در نهایت اعتماد عمومی به سیاستهای حمایتی دولت را تضعیف کند. یکی از مشکلات دیرینه جوانان در تعامل با شبکه بانکی، سختگیری در ضمانت و طولانی بودن روند بررسی پروندهها و کمبود اعتبارات مورد نیاز در اختیار بانکهای عامل است. طبق آمار تا کنون ۵۴۹,۹۷۱ نفر از متقاضیان در صف انتظار هستند و موفق به دریافت وام ازدواج نشده اند. در طول سال ۱۴۰۴ بیش از ۲۰۸۶۸۸ میلیارد تومان و نزدیک به ۲۰۹ همت تسهیلات ازدواج به ۶۲۱ هزار و ۶۲۵ متقاضی در سراسر کشور پرداخت کرده اند و در پایان سال حدود ۵۴۱ هزار نفر نیز در صف انتظار بوده اند.
لازم به ذکر است که این میزان تنها معادل ۲ درصد از کل تسهیلات شبکه بانکی است. برخی گزارشهای نهادهای نظارتی به این نکته اذعان دارد که بانکهای عامل علی الخصوص در استانهایی که درصد تحقق پایینی دارند، همین منابع موجود را نیز به درستی برای پرداخت وام ازدواج جوانان تخصیص نداده و حتی برای اعطای وام قرض الحسنه در مواردی غیر از آنچه قانون پیش بینی کرده تخصیص می دهند. به عنوان مثال آمارهای رسمی از میزان تسهیلات پرداختی بانکها به اشخاص مرتبط نشان میدهد تا پایان شهریورماه ۲۲ بانک جمعاً رقمی حدود ۲۶۶هزار میلیارد تومان به خودیها(کارمندان و شرکتهای زیرمجموعه) وام دادهاند و در این میان علاوه بر بانک آینده، بانکهای شهر، گردشگری، ایرانزمین و ملت نیز به چشم می خورند
نکته قابل توجه اینجاست که شش بانک ملت، ملی ایران، صادرات، تجارت، سپه و رفاه کارگران به تنهایی حدود سهچهارم این بار را بر دوش کشیدهاند. دادههای رسمی بانک مرکزی نشان میدهد بانکهای بزرگ پرداختکننده وام ازدواج، با انباشت قابل توجه متقاضیان در صف انتظار مواجهاند؛ وضعیتی که نهتنها روند پرداخت را کند کرده بلکه توان منابع قرضالحسنه این بانکها را برای سایر طرحهای حمایتی نیز محدود ساخته است.
بانکهای ملی، ملت و صادرات از نظر تعداد افراد در صف وام ازدواج و فرزندآوری رکورددار هستند. بانک رفاه، سپه، رسالت و پست بانک نیز با صفهای سنگین و عملکرد ضعیف در پرداخت وام، فشار زیادی روی متقاضیان وارد کردهاند. این موضوع باعث شده بسیاری از خانوادهها ماهها در انتظار دریافت تسهیلات بمانند.
ارسال نظر