مرغ در مشهد ۳۶۰ هزار تومان شد | هزینه تولید، عامل گرانی یا پای واسطه‌ها در میان است؟

در یک هفته اخیر، قیمت مرغ در بازار مشهد افزایش یافته است. براین اساس، درحالی‌که تا پیش از این هرکیلوگرم مرغ کمتر از 300هزار تومان عرضه می‌شد، اکنون تا 360هزار تومان هم افزایش یافته است. بررسی‌ میدانی شهرآرا از مراکز عرضه مرغ در مشهد نشان می‌دهد که هر کیلوگرم مرغ کامل تازه کشتار روز با قیمت 345تا 360هزار تومان عرضه می‌شود.

افزایش هزینه نهاده‌ها و فشار بخش انرژی

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی در گفت‌وگو با شهرآرا و در پاسخ به این پرسش که با توجه به نوسانات اخیر قیمت مرغ در بازار، میزان تأثیر نوسان نهاده‌های اصلی (مانند دان، ذرت و سویا) بر هزینه‌های تولید چقدر است؟ گفت: از دی‌ماه سال گذشته و به‌دنبال آزادسازی نرخ ارز، فرایند تأمین نهاده‌های دامی با نرخ جدید و منحصرا از طریق سامانه بازارگاه صورت می‌گیرد؛ رویکردی که به‌نوبه خود هزینه‌های تولید را به طرز چشمگیری افزایش داده است. در این میان، فشارهای اقتصادی بر پیکره صنعت مرغداری تنها به نهاده‌ها محدود نشده و بخش انرژی نیز با چالش‌های مضاعفی روبه‌روست.

مجید جعفری بیان کرد: افزایش قابل‌توجه تعرفه‌های انرژی از یک‌سو و معضل قطعی‌های مکرر برق از سوی دیگر، مرغداران را ناگزیر به تقبل هزینه‌های سرسام‌آور برای تأمین سوخت و انرژی جایگزین کرده که این امر بار مالی تولید را دوچندان نموده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی تأکید کرد: از طرفی، جهش چشمگیر در هزینه‌های مرتبط با تأمین جوجه یک‌روزه، دستمزد کارگری و همچنین دارو و مکمل‌های دام‌پزشکی، مجموعه‌ای از عوامل زنجیره‌وار را شکل داده که قیمت تمام‌شده تولید گوشت مرغ را بالا برده است.

وی اعلام کرد: بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد که در شرایط کنونی، هزینه تمام‌شده تولید هر کیلوگرم گوشت مرغ فراتر از قیمت فروش آن بوده و فاصله معناداری با نرخ بازار دارد؛ ازاین‌رو با توجه به نقش حیاتی این صنعت در امنیت غذایی استان، چنانچه هدف ما حفظ پایداری تولید و صیانت از سرمایه‌های دامی خراسان رضوی است، باید از تولید استان حمایت کنیم.

جعفری در پاسخ به این پرسش که بسیاری از مصرف‌کنندگان معتقدند فاصله قیمت مرغ در مزرعه تا قیمت در بازار مصرف بسیار زیاد است و از دیدگاه سازمان جهاد کشاورزی، چقدر از این گرانی ناشی از هزینه‌های تولید و چقدر به دلیل وجود واسطه‌ها و مشکلات زنجیره توزیع در استان است، اظهار کرد: بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد که در شرایط کنونی، هزینه تمام‌شده تولید هر کیلوگرم گوشت مرغ فراتر از قیمت فروش آن بوده و فاصله معناداری با نرخ بازار دارد؛ بنابراین با توجه به نقش حیاتی این صنعت در امنیت غذایی استان، چنانچه هدف ما حفظ پایداری تولید و صیانت از سرمایه‌های دامی خراسان رضوی است، باید از تولید استان حمایت کنیم.

خراسان، قطب تولید مرغ

وی درخصوص اینکه آیا در حال حاضر خراسان رضوی با کمبود ظرفیت تولید در بخش طیور مواجه است یا مشکل اصلی در مدیریت تعداد جوجه‌های یک‌روزه و تعادل میان عرضه و تقاضا در بازار است، تصریح کرد: خوشبختانه نه‌تنها صنعت مرغداری استان با کمبود تولید مواجه نیست، بلکه یکی از قطب‌های اصلی تولید در کشور است. میانگین تولید روزانه مرغ در استان ۸۵۰ تا ۹۵۰تن است، درحالی‌که میانگین مصرف روزانه استان بین ۴۵۰ تا ۵۵۰تن برآورد می‌شود. بنابراین، کمبودی در تأمین مرغ استان وجود ندارد و مازاد آن به استان‌های هم‌جوار ارسال می‌گردد.

راهکارهای حمایت از مرغ‌داران

جعفری درباره راهکارهای حمایت از مرغ‌داران گفت: دولت برای پایدار ماندن تولید مرغ در کشور از زمان آزادسازی نرخ ارز، برنامه‌های حمایتی مختلفی را برنامه‌ریزی و اجرا کرده است. «تولید قراردادی» یکی از این برنامه‌ها در راستای تأمین نهاده‌ها برای مرغداران و تولید پایدار گوشت مرغ در کشور بوده است؛ در این طرح، مرغداران در قبال دریافت نهاده، گوشت مرغ را با قیمت مشخص در اختیار پشتیبانی امور دام قرار داده‌اند.

وی یادآور شد: همچنین در مواقعی که قیمت در بازار بسیار پایین بوده است، دولت خرید حمایتی از مرغداران را در دستورکار قرار داده و هم به‌طور نقدی و هم به‌صورت تحویل نهاده، مرغ را از تولیدکننده با قیمت بالاتر خریداری کرده است. در طول یک‌سال گذشته، بیش از ۱۶هزار تن خرید حمایتی در استان انجام شده است. همچنین از طریق بانک کشاورزی طرح‌های مختلفی برای تأمین مالی مرغداری‌ها انجام گرفته است.

جعفری بیان کرد: گرانی، پدیده‌ای اقتصادی است که ریشه در افزایش بهای تمام‌شده تولید (افزایش قیمت جهانی و داخلی نهاده‌ها مانند ذرت، سویا، جوجه یک‌روزه، دستمزد، انرژی، حمل‌ونقل و نرخ ارز) دارد. وقتی هزینه تولید یک کیلوگرم مرغ بالا می‌رود، قیمت فروش آن نیز افزایش می‌یابد؛ این موضوع ربطی به تخلف صنفی ندارد، بلکه بازتاب تورم عمومی و هزینه‌های بالاسری تولید است. اما گران‌فروشی یک تخلف قانونی و صنفی است که در آن، یک واحد صنفی (عمده‌فروش یا خرده‌فروش) محصول را بالاتر از نرخ قانونی یا با سود غیرمتعارف و فراتر از ضوابط نظارتی به مصرف‌کننده می‌فروشد.