چرا تولیدات‌ داخلی بازار سوغات مشهد، باب میل زائران نیست؟

معاون آموزشی و پژوهشی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با اشاره به اینکه ۷۰ درصد از تولیدات سوغات مشهد را کالاهای تولید خارج تشکیل می‌دهند، گفت: یکی از عوامل اصلی اين مسئله می‌تواند ناشی از عدم تطابق تولیدات تولیدکنندگان داخلی با خواسته‌ها و نیاز گردشگران در مقایسه با تولیدات خارجی باشد.

هادی رفیعی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا، در خصوص وضعیت بازار سوغات خراسان رضوی اظهار کرد: طبق مطالعات صورت گرفته، زائران و گردشگران در مشهد سالانه رقمی حدود هزار و ۷۰۰ تا دو هزار میلیارد تومان صرف خرید سوغات از مشهد می‌کنند که ۷۰ درصد از این میزان را کالاهای تولید خارج تشکیل می‌دهند و یکی از عوامل اصلی اين مسئله می‌تواند ناشی از عدم تطابق تولیدات تولیدکنندگان داخلی با خواسته‌ها و نیازهای گردشگران و زائران باشد.

وی افزود: معضل سهم بالای کالاهای غیرایرانی در سبد سوغات گردشگران استان، یک مشکل ریشه‌ای است و با توجه به اینکه موضوع سوغات بخشی از سند جامع گردشگری است، باید در چارچوب این سند مورد توجه قرار گیرد که متاسفانه سند جامع گردشگری استان هنوز تدوین نشده است.

عضو هیات علمی پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی خراسان رضوی با اشاره به سهم اندک صنایع دستی در سبد خرید زائران و گردشگران استان افزود: علی‌رغم تلاش‌های سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در زمینه‌های مختلف با هدف ارتقای وضعیت صنایع دستی به عنوان نماد فرهنگی استان، مشکلاتی نظیر بالا بودن هزینه تمام شده کالا‌ها، به‌روز نبودن صنایع دستی در مقایسه با کشورهای دیگر و یا مشکلات تولیدکنندگان سبب شده تا سهم این کالاها در سبد خرید زائران و گردشگران بسیار اندک باشد.

رفیعی با تاکید بر اینکه امروزه در دنیا صنایع دستی مطابق با نیاز روز گردشگران تولید می‌شود، تصریح کرد: تولیدکنندگان ما به جهت ارتقای سطح محصولات خود و با هدف رقابت با تولیدات مشابه خارجی باید در تولیدات خود به عواملی نظیر تنوع محصولات، اصالت فرهنگی، برندسازی و قیمت تمام شده کالا توجه کنند.

وی در خصوص سهم سوغات در کالاهای ارائه شده در بازارهای تجاری فراوان سطح مشهد، با بیان اینکه بازار به عنوان مجموعه‌ای از بنگاه‌های اقتصادی به دنبال حداکثرسازی سود خود است، عنوان کرد: این مراکز خرید عمدتا دغدغه ارایه کالاهای اصیل ملی و استانی را ندارند و به دنبال تامین خواسته‌های گردشگران هستند.

معاون آموزشی و پژوهشی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با اشاره به ظرفیت بالای شهرهای استان در زمینه برندسازی سوغات به عنوان راه‌حلی برای ارتقای سهم کالاهای داخلی در سبد سوغات زائران و گردشگران خراسان رضوی، خاطر نشان کرد: انتخاب مشهد به عنوان شهر سنگ‌های قیمتی جهان طی یک سال گذشته فرصت غنیمتی است، استفاده از این فرصت، راهکاری برای کار آفرینی و ارتقای وضعیت سوغات استان، منوط به همکاری نهادهایی نظیر شهرداری و استانداری علاوه بر سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است.

رفیعی با پیشنهاد نامگذاری تعدادی از میدان‌های سطح شهر و مراکز پرجمعیت به نام انواع صنایع دستی بومی استان و ساخت نماد‌هایی از این محصولات در محدوده خیابان‌های اطراف حرم مطهر رضوی به عنوان راهکارهایی برای برندسازی مناسب صنایع دستی، تصریح کرد: اگرچه کالاهایی مانند زرشک و زعفران در سبد سوغات اغلب زائران یافت می‌شود اما زائران ما فاقد ذهن برنامه‌ریزی شده برای خرید کالاهای مشخص هستند و چنین برنامه‌ریزی‌هایی برای برندسازی محصولات شهرهای مختلف استان، می‌تواند راه‌حل مناسبی برای سامان بخشی به این وضعیت تلقی شود.

معاون آموزشی و پژوهشی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی در رابطه با کارگروه سوغات زیارت خراسان رضوی بیان کرد: علی‌رغم تشکیل این کارگروه با محوریت تحقق اهداف سند توسعه کمی و کیفی زیارت، عدم تدوین سند گردشگری استان، مانع عملکرد مورد انتظار این کارگروه شده است و تحقق برنامه‌های چنین کارگروه‌هایی، نیازمند پیگیری‌های مستمر سایر ارگان‌ها نیز است‌.

رفیعی افزود: حمایت و حضور دستگاه‌های مختلف با محوریت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، به عنوان متولی بحث سوغات بخش مهمی از راه‌حل این معضل در استان محسوب می‌شود.

وی در خصوص وضعیت سایر شهرهای کشور در بحث سوغات گفت: اگرچه مطالعات دقیقی در مورد شهرهای دیگر استان در دسترس نداریم، اما دورنمای ما از سایر شهرهای گردشگری کشور نشان دهنده سهم بالای تولیدات خارجی در سبد سوغات این شهرها است و حتی این موضوع در شهرهای مذهبی بیشتر به چشم می‌خورد.

معاون آموزشی و پژوهشی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با تاکید بر نقش صنایع دستی در اشتغال و کارآفرینی به عنوان صنعتی دارای اثرات اشتغال‌زایی موثر، خاطر نشان کرد: در صورت تمرکز برنامه‌های آتی استان در زمینه سوغات به خصوص در شهرهای دارای ظرفیت، می‌توانیم به افزایش سهم کالای‌های تولید داخل در سبد سوغات زائران و گردشران طی سال‌های آینده امیدوار باشیم.

منبع: ایسنا

mohammadzade