چگونه امام رضایی شویم؟

به گزارش سایت مشهد فوری ، حرم امام رضا علیه‌السلام محل ورود ملائک و ذکر تسبیح‌گویان عالم است؛ مکانی که به بیان شیوای حجت‌الاسلام محمد صابر جعفری رئیس انجمن علمی مهدویت حوزه علمیه، حکم عطرفروشی دارد که خواه یا ناخواه عطر معطر بهشتی آن بر جان و دل آدم می‌نشیند و روح انسان را لبریز از شکوه عظمت امام رضا(ع) و مشتاق محبت ایشان می‌کند. این گفتگو به مناسبت شهادت امام رضا علیه‌السلام به بیان تاثیرات زیارت آن امام همام بر زوارش پرداخته که در ادامه آمده است.

حجت‌الاسلام محمدصابر جعفری درباره تاثیر زیارت بر زائر، گفت: بی‌شک دوستان و نزدیکانی که با یکدیگر در رفت‌وآمد و تعامل هستند از هم تاثیر می‌پذیرند؛ این موضوع نه تنها از سوی بزرگان دینی بارها مورد تاکید قرار گرفته است بلکه روانشناسان و جامعه‌شناسان نیز بر تاثیرپذیری افراد از یکدیگر و از محیط پیرامون‌شان تاکید دارند.

این استاد حوزه افزود: زیارت که به دید و بازدید اطلاق می‌شود در ارتباط بین دو دوست، در صله رحم و زیارت خانه خدا و قبور ائمه معصومین مصداق پیدا می‌کند؛ هر چند که مشاهده اماکن تاریخی نوعی زیارت آن مکان تلقی می‌شود اما این نوع از دیدار و زیارت فقط عبرت‌زا است، یعنی بازدیدکننده با دیدن اماکن تاریخی از آنچه در آن مکان در زمان‌های گذشته اتفاق افتاده است عبرت می‌گیرد بنابراین می‌تواند از وقایع رخ داده عبرت بگیرد یا حتی بدان رخدادها توجه نکرده و تنها در حد سیاحت و تفریح باشد.

وي خاطرنشان كرد: بر خلاف اماکن تاریخی ذکر شده که می‌توانند عبرت‌زا باشند یا نباشند، برخی اماکن بر روح، روان و عملکرد انسان تاثیر مستقیم و ویژه‌ای به جای می‌گذارند. بر اساس روایات اسلامی، دوست خوب همانند عطرفروشی است که عطر آن با تو می‌ماند هر چند که عطری بر تنت پاشیده نشده باشد اما از عطری که در آن فضا وجود دارد تن و جسم آدم معطر می‌شود. در واقع تاثیر رفت‌وآمد به مثابه نشستن عطر بدون افشاندن آن بر جسم و تن آدمی است.

رئيس انجمن علمی مهدویت حوزه با بیان اینکه توجه به سیره امام معصوم راهگشای سعادت انسان است، گفت: زیارتگاه ائمه معصومین از اماکنی است که علاوه بر عبرت‌آفرینی، تاریخ مبسوط و ارزشمندی را با خود دارد؛ یعنی زائر با ورود به این مکان به دنبال پاسخ سوال‌هایی است که می‌تواند گره‌گشا و راهنمای سعادت و نجاتش باشد. تحلیل آنچه در زندگی معصوم رخ داده، موضوع مهمی است که می‌تواند راه سعادت انسان را گشوده و وی را در حریم و فضایی وارد کند. توجه به شخصیت ولی خدا و سیره او مهمترین موضوعی است که زائر با توجه به آن مسیر متفاوتی را پیش‌روی خود می‌بیند و گام گذاشتن در این مسیر به مثابه ورود به جهانی نوین با پنجره‌هایی رو به حقیقت و معنویت است.

این کارشناس دینی، ورود محبان اهل بیت را به حرم‌های مطهرشان را نقطه شروع اتصال و معنویت‌زایی عنوان و خاطرنشان كرد: زائر امام معصوم با اشراف به اینکه در محضر امامی است که آگاه به اوست وارد حریم نورانی ولی خدا می‌شود؛ یعنی می‌داند با ورود به این مکان در معرض دید امام قرار می‌گیرد هر چند که ائمه همواره بر اعمال و رفتار شیعیان و محبان خود نظارت دارند.

وي افزود: بر اساس آیات قرآن، اعمال بندگان در منظر دید خداوند متعال، پیامبر و اولیای خدا قرار می‌گیرد. زائر با ورود به حرم خود را در برابر امام و جایگاهی که روح ندارد یا جایگاهی که ناظر بر انسان نیست نمی‌بیند بلکه با اذن دخول گرفتن به این نکته مهم آگاه است که از شخصیتی اجازه شرفیابی می‌گیرد که می‌داند صدایش را می‌شنود و او را مشاهده می‌کند. ورود به جایگاهی که فقط آجر آجر آن بازگوکننده وقایع تاریخی است با ورد به جایگاهی که انسان می‌داند در محضر امامی قرار دارد که نه تنها مقامش از همه انسان‌ها بلکه بالاتر ازشهدا است بسیار تفاوت دارد.

حجت‌الاسلام محمدصابر جعفری با بيان اينكه آگاهی به زنده و حی و حاضر بودن امام بر انسان نگاهی اعتقادی است که خانه دل و جان را مصفا کرده وعزم آدمی را در بازگشت به سوی خدا، غفران و توجه به جاری ساختن سیره امام دو صد چندان می‌کند، گفت: لذا با چنین نگاهی شیعه و محب امام رضا علیه‌السلام به طور منصفانه‌ای با داشته‌ها و نداشته‌های خود رو به رو می‌شود، یعنی خود را در ساحت امام می‌بیند و به مقام شاکری خداوند متعال می‌رسد که او را لایق تعهد و عشق به ولایت اهل‌بیت علیهم السلام کرده است.

وی در این باره افزود: از سوی دیگر زمانی که انسان در برابر معصوم علیه‌السلام قرار می‌گیرد به صورت بسیار ظریفی متوجه نقصان و کسری‌های وجودی خود می‌شود بنابراین برای جبران آنها و رسیدن به مقامی که امام را از وی خشنود کند به عملش فکر کرده و خود را در برابر آنچه انجام نداده است مکلف می‌داند. در این زمان انسان خود را در برابر آنچه بر معصوم گذشته مسئوول می‌داند بنابراین با این دیدگاه با ورود به حریم ائمه معصومین علیهم‌السلام خود را در محضر ولی خدا می‌بیند.

اين كارشناس ديني خاطرنشان كرد: در روایات آمده است «فردی به نام عبدالله بن عوان از حضرت طلب دعا کردند؛ امام رضا علیه‌السلام در پاسخ فرمودند: ما دائما شما را دعا می‌کنیم؛ امام در ادامه افزود: نامه اعمال شما را به ما عرضه می‌کنند با مشاهده اعمال نیکوی شما دعایتان می‌کنیم و برای رفتارها و اعمال نکوهیده‌تان طب استغفار می‌کنیم». امام با بیان این نکته بر این موضوع تاکید دارند که عمل انسان‌ها در منظر خدا، رسول خدا و ولی خداست بنابراین با علم به این موضوع باید مراقب رفتار و اعمال‌مان باشیم.

حجت‌الاسلام جعفری با تاکید بر اهمیت حضور و معنویت‌زایی حرم مطهر امام رضا(ع)، يادآور شد: زائر امام رضا علیه‌السلام به این نکته واقف است که حریم مبارک امام رضا و سایر ائمه علیهم‌السلام محل رفت‌وآمد فرشته‌هاست، فرشتگانی که مشغول ذکر خداوند سبحان هستند و آن فضا را با تسبیح و صلوات دائما معطر می‌کنند. زائر امام رضا علیه‌السلام می‌داند که با قدم گذاشتن در صحن و سرای امام رئوف وارد مکانی می‌شود که مورد توجه خداوند یکتا قرار دارد؛ به طور مثال باید گفت اگر نمازمان را در یک جای عادی بخوانیم به اندازه حضور در مسجد ثواب ندارد. خواندن نماز اول وقت به دلیل اینکه امام زمان در اول وقت نماز را به جای می‌آورد به مراتب ثواب بیشتری نسبت به نماز دیرهنگام دارد بنابراین زائر متوجه می‌شود که برخی مکان‌ها از قدر و منزلت بیشتری برخوردار است.

وي خاطرنشان كرد: حضور در مکانی که خون مبارک شهیدی بر آن ریخته و مدفن امامی که نور زمین و آسمان است بر زائر تاثیرات معنوی به جا می‌گذارد. زائر می‌داند هنگامی که به امام سلام می‌دهد و عرض ادب می‌کند، امام با قلب گشاده و رافت عظیمی که دارد سلام و تحیتی به مراتب بهتر از ما به ما می‌دهد و توجه و محبتی مضاعف به محبان خود دارد.

این استاد حوزه و کارشناس دینی در پایان با تاکید بر اهمیت زیارت امام رضا(ع) در مصفا شدن دل و جان اظهار داشت: توجه به مقام و جایگاه معصوم و اهتمام به عملی کردن سیره امام در حین زیارت و بعد از آن موضوعی است که به صورت ناخودآگاه بر انسان تاثیر می‌گذارد و رفتار و اهداف زائر را به سوی امام رضایی شدن سوق می‌دهد. بهتر است بگوییم حرم امام رضا علیه‌السلام مصداق همان عطرفروشی است که ناخودآگاه در مسیر عطرافشانی روحی و جسمی قرار می‌گیری و گرد و غبار گناه و آلودگی از تن و جسم آدمی زدوده می‌شود تا برای معنویت‌افزایی و قرار گرفتن در مسیر امام رضا(ع) آماده شویم.

22