شناخت شخصیت انسان باعث حفظ حریّت او می‌شود

به گزارش مشهد فوری ، حجت‌الاسلام‌والمسلمین علی عجم، پیرامون آزادگی حرّبن یزید ریاحی و نمود و بروز این حریّت در جامعه امروز اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های انسان این است که می‌تواند تصمیم بگیرد و با اراده‌ای آزاد و انتخابی‌ای که خدا به او داده، انتخاب کند. انسان در برابر شرایط سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و... دست‌بسته و بی‌اراده نیست؛ بلکه شرایط اجتماعی، سیاسی و فرهنگی را انسان می‌سازد و لذا می‌تواند در هر شرایطی تصمیم بگیرد که وضعیت موجودش را تغییر دهد.

وی با بیان این آیه « اِنّ اللّه لا یُغیّر ما بَقوم حتّی یُغیروا بانفُسِهم» تصریح کرد: انسان‌ها می‌توانند در خودشان تغییر ایجاد کنند و حر از کسانی بود که تصمیم گرفت از آن شرایطی که در آن قرار دارد، برگردد و تصمیم گرفت از اردوگاه بنی‌امیّه به اردوگاه امام حسین(ع) برگردد؛ اما عمرسعد نخواست گرچه مایل بود. او ۱۰ روز در کربلا مذاکره می‌کرد و بالاخره می‌خواست به یک صورتی هم حکومت ری را داشته باشد و هم امام حسین(ع) تسلیم شوند؛ ولی نشد و عمر مانند حر نتوانست از تصمیمش برگردد.

این کارشناس مذهبی ادامه داد: این مسئله بستگی به اراده و تصمیم انسان دارد؛ البته مقدار زیادی هم به سهم انسان بستگی دارد که چطور مسائل را بفهمد.

عجم با تاکید بر این‌که اگر ایمان انسان بر مبنای شناخت باشد، مسائل را می‌شناسد و شرایطی که در آن قرار دارد را می‌فهمد، خاطرنشان کرد: گرچه شرایطی که حر در آن قرار داشت، بیشتر برایش نفع دنیوی داشت چون فرمانده سپاه بود و... اما وقتی ایمان به آخرت و عواقب کار را فهمید، تصمیم گرفت که برگردد و توانست این کار را بکند؛ لذا انسان می‌تواند در هر شرایطی که هست، برگردد که البته اسم این کار در آموزه‌های دینی، توبه است.

وی افزود: توبه به خاطر این است که انسان دارای اراده است، آزاد است و می‌تواند انتخاب کند و این بابی است که خداوند در اختیارش قرار داده که می‌تواند از شرایط نامطلوب به شرایط مطلوب برگردد و انسان این قدرت را دارد که بتواند از راهی که دارد، برگردد و خودش و شرایطش را عوض کند.

این کارشناس مذهبی اضافه کرد: این حریّت به این بستگی دارد که اگر انسان، فهم و شعورش بالا باشد که شخصیت خودش و مایه‌های انسانی خودش را بشناسد، خودش را با هیچ چیز معاوضه نمی‌کند. ما در احادیث دینی از قول امام صادق(ع) و امیرالمومنین(ع) داریم که می‌فرمایند بهای جان انسان، فقط بهشت است؛ یعنی آن کسی که می‌تواند بهای جان انسان باشد، فقط بهشت است و خریدارش هم فقط خداست و جان انسان با هیچ چیز این دنیا و با هیچ قیمتی قابل مقایسه نیست.

عجم عنوان کرد: اگر انسان، شخصیت خودش و قدر جوهر انسانیت خودش را بداند، با هیچ چیز جز بهشت و خدا معاوضه نمی‌کند «اِنّ اللّه اشتری مِن‌المُومِنین انفسهم» یعنی تنها کسی که می‌تواند بهای جان انسان را پرداخت کند، خداست و اصلا تمام دنیا بهای جان انسان نیست؛ لذا حر شخصیت خودش را شناخت و آن را با فرماندهی، پول، مقام و... معاوضه نکرد و همه آن‌ها را کوچک شمارد و به سمت شخصیت انسانی خودش برگشت. انسان اگر خودش را نشناسد، حریّت خودش را هم نمی‌تواند حفظ کند؛ چون حریّت وقتی حفظ می‌شود که انسان قدر شخصیت خودش را بشناسد.

وی با تاکید بر این‌که درسی که حر به ما می‌دهد، حفظ شخصیت انسانی و آزادگی است، گفت: باید زمینه برای شخصیت‌سازی انسانی انسان فراهم شود. اگر انسان در جامعه‌ای تحقیر شود، جلوی استعدادها و آزادی او گرفته شود و نتواند حریّت خودش را حفظ کند، در این صورت انسان موجودی ذلیل، خوار و حقیر می‌شود و نمی‌تواند عزت و آزادگی‌ای که خدا برایش خواسته را داشته باشد و لذا برای این‌که انسان‌ها رشد کنند، باید جلوی رشد شخصیت انسان‌ها باز باشد و بگذاریم استعدادهای انسانی به فعلیت برسد؛ چون روح خدا در انسان است و اگر جلوی استعدادهایش باز باشد، همانطور خدایی می‌شود و می‌تواند آزادگی خودش را حفظ کند و این مقوله بسیار مهمی است؛ چون اگر انسان در این صحنه از زندگی شکست بخورد، در سایر صحنه‌های زندگی هم دچار شکست می‌شود و باعث می‌شود شخصیتش رشد نکند.

منبع: ایسنا

160