علت وقوع حوادث طبیعی از منظر قرآن کریم

به گزارش سایت رصد اخبار مشهد، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد خامه‌گر، استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی شعبه خراسان رضوی، در خصوص علت وقوع بلایای طبیعی از دیدگاه قرآن کریم با اشاره به آیات ۱۰ تا ۱۲ سوره نوح اظهار داشت: اگر در زمان وقوع حوادث طبیعی مانند زلزله، افراد علاوه بر اقامه نماز آیات، به درگاه الهی توبه کرده و به انجام کارهای خیر بپردازند، فضایی معنوی در جامعه ایجاد می‌شود که در نتیجه آن، برکات خداوند بیشتر و حوادث و بلایای طبیعی کاهش خواهد یافت.
وی افزود: از دیدگاه قرآن کریم، وقوع حوادث طبیعی از جمله سیل و زلزله، از دو جنبه قابل بررسی است؛ یکی اینکه این حوادث مقدمه‌ای بر تحقق یک امر خیر است و دیگر اینکه این حوادث تنبیه و مجازات گناهکاران است.
خامه‌گر با اشاره به زلزله مشهد عنوان کرد: علت وقوع این زلزله می‌تواند ارتکاب گناه افراد جامعه و یا مقدمه‌ای خیر در قالب حادثه‌ای طبیعی باشد؛ در کشور ما، کم‌توجهی به تذکرات مقام معظم رهبری و مسائل معنوی و اجتماعی می‌تواند باعث بروز این اتفاقات باشد.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: گاهی افراد یک جامعه گناهی را به صورت گسترده انجام می‌دهند و عده‌ای نیز در برابر آن‌ها سکوت کرده و به نوعی راضی به انجام آن گناه هستند؛ در این صورت یک عذاب عمومی رخ می‌دهد و همه مردم یک سرزمین را دچار مصیبت می‌کند؛ برای نمونه همه مردم قوم ثمود به خاطر انجام گناهان عمومی با نزول عذاب آسمانی یکباره به هلاکت رسیدند.
وی تصریح کرد: حوادث طبیعی گاهی به خاطر بی‌توجهی انسان‌ها به دعوت پیامبران اتفاق می‌افتد و گاهی برای اینکه مردم بیشتر به مباحث توحیدی توجه کنند، این حوادث صورت می‌گیرد، از جمله این حوادث می‌توان به هجوم قورباغه‌ها به شهر مصر در زمان حضرت موسی(ع) و تبدیل رود نیل به دریایی از خون اشاره کرد که برای هشدار دادن به فرعونیان برای پرهیز از شرک و مخالفت با رسول خدا(ص) رخ داد.
خامه‌گر اظهار داشت: در آیه ۳۰ سوره شوری نیز خداوند می‌فرماید: «وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْديكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثيرٍ» هر حادثه بدی که برای شما رخ می‌دهد به دلیل کاری است که خودتان انجام می‌دهید البته خداوند از بسیاری از کارهای بد شما گذشت می‌کند و شما را مجازات نمی‌کند.
استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی شعبه خراسان رضوی با بیان این موضوع که گاهی مصیبت، مقدمه‌ای برای نزول خیری بزرگ‌تر به مردم است، تصریح کرد: به‌عنوان مثال در داستان حضرت یوسف(ع)، حوادثی از جمله افتادن ایشان در چاه و حبس در زندان، مقدمه‌ای برای رسیدن به نبوت و حکومت بود که بعد از آن حوادث محقق شد.
خامه‌گر اضافه داشت: قطعا خداوند مهربان از مشکلاتی که در پی حوادث طبیعی برای انسان رخ خواهد داد مطلع است، اما در پاسخ به این سؤال که چرا این اتفاقات رخ می‌دهد؟ باید گفت گاهی خداوند در برابر گناهان افراد و بخاطر توجه دادن آنان بر اعمالی که انجام می‌دهند و جلوگیری از مجازات گناهان در آخرت، به کیفر در دنیا با حوادث طبیعی بسنده می‌کند.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به آیه ۵۲ سوره هود گفت: خداوند در این آیه می‌فرماید: «وَيَا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَارًا وَيَزِدْكُمْ قُوَّةً إِلَى قُوَّتِكُمْ وَلَا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِينَ؛ و اى قوم من از پروردگارتان آمرزش بخواهيد سپس به درگاه او توبه كنيد [تا] از آسمان بر شما بارش فراوان فرستد و نيرويى بر نيروى شما بيفزايد و تبهكارانه روى بر مگردانيد» که استغفار در این آیه نه فقط به معنای توبه بلکه به معنای انجام اعمال خیر به منظور از بین رفتن اعمال شر است. همچنین در آیات ۱۰ تا ۱۲ سوره نوح نیز به این موضوع اشاره شده است که خداوند متعال می‌فرماید: «فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا، يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَارًا، وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَلْ لَكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهَارًا؛ و گفتم از پروردگارتان آمرزش بخواهيد كه او همواره آمرزنده است، [تا] بر شما از آسمان باران پى در پى فرستد، و شما را به اموال و پسران يارى كند و برايتان باغ‌ها قرار دهد و نهرها براى شما پديد آورد».

22