شب يلداي استاد شجريان

دكتر ابوالفضل اقوامي نوشت؛ شب يلداي سال ٩٦ پس از مدتها بي خبري مطلق، بالاخره صبا نكهتي از خاك ره يار آورد و چشم همه دوستداران و دل سپردگانش به جمال خداوندگار آواز ايران استاد محمد رضا شجريان روشن شد. تصوير و ويديو براي بنده به عنوان پزشك كاملا گويا بود و شب يلدايم را بسيار پريشان كرد ولي بهرحال به از بيخبري بود و از اينكه هنوز ايشان را سالم و سرپا ميديدم بسيار خرسند شدم.

اگر "چشم انداز ادب" ايران پنج قله رفيع دارد و فردوسي، حافظ، سعدي، خيام و مولانا هريك، يكي از پنج قله اند، استاد محمدرضا شجريان يكي از دست نيافتني ترين قله هاي آواز سنتي ايران محسوب مي شوند. اگرچه هر يك از اساتيد بزرگ آواز سنتي ايران داراي خصوصياتي منحصر بفرد و در جاي خود ارزشمند بوده اند، ولي استاد شجريان به تنهايي همه خصوصيات همگي آنها را يكجا در خود جمع كرده و در واقع به چنان جايگاه رفيعي در اين زمينه دست يافته كه به نظر مي رسد دفتر آواز سنتي ايراني را لااقل براي يك قرن بسته باشد.

صبر بسيار ببايد پدر پير فلك را

تا دگر مادر گيتي چو تو فرزند بزايد

گرچه هر دم از اين باغ بري ميرسد و نو به نو شاگردان استاد و نيز ساير اساتيد يكي پس از ديگري و يكي به از ديگري ظهور ميكنند، اما استاد در جايگاهي است كه دست و حنجره كمتر كسي به نزديكي اين قله هم برسد و همه در دامنه اين كوه بلند و در دامن پر مهرش باقي خواهند ماند.

اين بلند مرتبگي را استاد تنها از تمرين و ممارست و عشق بي حد و اندازه به آواز ايراني و تحمل سختي هاي بسيار و تلمذ نزد بزرگترين اساتيد موسيقي و آواز چون استاد برومند و استاد دوامي كسب نكرده اند بلكه مجموعه اي از همه خصال نيك گذشتگان را در خود يكجا جمع كرده، لذا چون جمع شد معاني، گوي بيان توان زد.

استاد شجريان خوشنويسي قابل، پرورش دهنده درجه يك گل، قاري درجه يك قرآن، سازنده، صاحب نظر و صاحب سبك ساز هاي ايراني، اخلاق مدار، خوش سيرت و خوش صورت، هميشه و در همه حال و با همه كس گشاده روي، و از همه مهمتر همدل و هم داستان و همگام با مردم بوده است.

در اين وانفساي سقوط ارزش ها، تنها كسي ميتواند اين گونه بر قلبها حكومت كند تا پير و جوان، مسلمان، گبر و ترسا سلامتش را آرزو كنند كه خود بي دريغ و از صميم قلب عاشق مردم باشد و او چنين است، اين را بارها و بارها در همراهي با مردم در موارد مختلفي كه زلزله بم و ... آشكار آن بود، نشان داده است وگرچه ميداند تاج سر مردم است، بارها و بارها گفته اند كه من خاك پاي مردم ايرانم.

استاد چند سال قبل در جشن حافظ در شيراز فرمودند: من آن چه را كه بايد بخوانم خوانده ام... و يقينا گوشه اي از رديف هاي موسيقي ايراني باقي نمانده كه استاد نخوانده و بلكه با تكرار با اشعار مختلف ملكه ذهن خوانندگان جوان نكرده باشد.

هنوز بعد از اين همه سال، قطعاتي از استاد بر شبكه هاي اجتماعي گذاشته ميشود كه قبلا شنيده نشده و با اينكه در مجلس ي بسيار خصوصي و در محفلي خانوادگي و يا با حضور معدود علاقمند اجرا شده، استاد علاوه بر اينكه كم نگذاشته اند بلكه چنان به كمال اجرا كرده اند كه به نظر ميرسد چون ربناي ايشان غير قابل تكرار باشد، ولي باز با اجراي ديگري روبرو مي شويد كه باز در حد كمال است و شما باز همان فكر را ميكنيد و باز اجراي كاملي ديگر!

بي ترديد هريك از اساتيد بزرگ موسيقي ما نيز شاهكار ها و بياد ماندني ترين قطعات شان را با استاد شجريان تجربه و اجرا كرده اند.

الغرض گرچه ويديوي شب يلداي ٩٦ جراحتي به قلب همه دوستدارانش وارد كرد و قلبمان را فشرد، ولي بازخواني مطالب ياد شده در بالا اين اميد و جوانه را در دل مي پروراند كه او هرچه داشت، براي وطن و موسيقي سنتي ايران در طبق اخلاص گذاشت و همان طور كه عرض شد اين افتخارش بس كه لااقل تا سال هاي سال "دفتر آواز موسيقي سنتي ايراني را بست"و از اين روي:

هرگز نميرد آن كه دلش زنده شد به عشق

ثبت است بر جريده عالم دوام او...

دوم دي ماه 96

24