آموزش نقاشی به کودکان و اهمیت آن

مشهد فوری /اولین آموزشی که می‌توانید برای کودکتان شروع کنید آموزش نقاشی است. چون آموزش‌های دیگر محدودیت‌های سنی و آموزشی مخصوص خودشان را دارند. از طرفی هزینه آموزش نقاشی به کودکان نسبت به هزینه کلاس‌های دیگر با تجهیزات گران‌، فوق‌العاده کم‌تر است. البته نباید فقط جنبه‌های آموزشی را مورد توجه قرار داد. کودکان با نقاشی کردن احساسات خود را نشان می‌دهند و همین امر به روانشناسی کودک با استفاده از نقاشی بسیار کمک کرده است.

بهترین سن آموزش نقاشی به کودکان
قلم به دست گرفتن کودک، سن مشخصی ندارد. بعضی والدین زودتر از بقیه تجهیزات نقاشی را در اختیار کودک قرار می‌دهند و برخی دیرتر. بهرحال کودک تا قبل از ۲ سالگی تجربه خط خطی کردن دارد. او تا ۱ سالگی با قلم به کاغذ ضربه می‌زند و از پاره کردن آن لذت می‌برد. اما در ۱۸ تا ۲۰ ماهگی بلاخره کشیدن هم برایش جذاب شده و شروع به کشیدن خط می‌کند. وقتی کودک به دو سالگی رسید کشیدن خط‌های زاویه‌دار و دایره‌ای را شروع می‌کند. در ۲.۵ سالگی خطوط را با چشم تعقیب کرده و ممکن است نسبت به اینکه خطوط از کادر خارج نشوند، حساس باشد.

اما ۳ سالگی نقطه عطف نقاشی کردن اوست! نقاشی کردن برای کودک ۳ ساله فقط سرگرمی و لذت بردن از نقاشی نیست بلکه بیان احساسات و تجربیات او از زندگی کوتاهش است. او در این سن بیشتر تمایل به رسم خطوط عمودی دارد تا افقی که نشاندهنده ابراز وجود کودک است. کودک در اواخر ۳ سالگی قادر به کشیدن اشکال ساده خواهد بود و در ۴ سالگی نقاشی‌های معناداری می‌کشد. در ۵-۶ سالگی هم می‌تواند نوشتن کلام و حروف را یاد بگیرد.
به طور کلی بهترین سن آموزش نقاشی به کودکان به طور سیستماتیک در کودک به کودک متفاوت است. چون همه آن‌ها توانایی یک جا نشستن و آموزش دیدن را ندارند. توصیه ما به شما اینست که در پنج سال نخست زندگی کودک، آموزش نقاشی را تنها به فراهم آوردن زمان، مکان، ابزار لازم و تشویق محدود کنید. در سال‌های بعد می‌توانید شروع به آموزش مهارت‌های جدید به کودک کنید؛ مهارت‌هایی نظیر نقاشی کردن مشاهدات، تمرین پرسپکتیو و کشیدن صحیح نسبت‌ها.

رویکرد آموزشی متناسب با سن کودک
یکی از بهترین راهنماهای ما در مورد اینکه که باید در هر سن کودک چه چیز را و چگونه به او آموزش دهیم، استفاده از پرسشنامه سنین و مراحل یا فرم ASQ است. پرسشنامه‌ای که ابتدا هر ماه، سپس هر دوماه و در آخر با فواصل زمانی بیشتر توسط مراکز بهداشت به والدین کودک داده می‌شود. در این پرسشنامه درمورد مراحل رشد و تکامل کودک پرسیده شده و برای شما روشن می‌شود که کودکتان در هر سن، در چه مرحله‌ای از تکامل قرار دارد. بنابراین شما اگر پیشاپیش پرسشنامه‌های ماه‌های آینده کودک را مطالعه کنید، خواهید فهمید که او در آن سن باید به چه مهارت‌هایی مسلط شده باشد، پس شروع به تمرین می‌کنید.

نکاتی که می‌گویم نکاتی‌ست که خودم شخصا از پرسشنامه ASQ در مورد نقاشی کودک استنباط کرده‌ام:

۱- در پرسشنامه سنین و مراحل مخصوص ۱۴ ماهگی پرسش شده: آیا کودک خط خطی می‌کند؟ این پرسش متناوبا در پرسشنامه ۱۶ و ۱۸ ماهگی نیز تکرار شده و بدین معناست که اکثر کودکان در این سنین قادر به خط خطی کردن هستند. پس بهتر است تا قبل از ۱۴ ماهگی کاغذ و قلم در اختیار کودک قرار دهید و در عین حال به آن نظارت کنید.

۲- در پرسشنامه مخصوص ۲۰ ماهگی پرسیده شده: آیا وقتی شما با خودکار خطی از بالای کاغذ به پایین رسم می‌کنید (خط عمودی) و کودک این عمل شما را مشاهده می‌کند، درصدد تقلید برمی‌آید؟ یعنی او هم تلاش کند خطی بکشد... حالا الزاما نه خط عمودی، بلکه در هر جهتی. این پرسش در پرسشنامه ۲۲ و ۲۴ ماهگی نیز تکرار شده است. پس شما باید از قبل از ۲۰ ماهگی این تمرین را با کودک خود شروع کنید، تا کودکتان تا دو سالگی بتواند این کار را انجام دهد.

۳- در پرسشنامه مخصوص ۲۷ ماهگی همان پرسش قبلی پرسیده شده فقط با این تفاوت که دیگر کودک نباید روی خط شما خط بکشد، بلکه باید تلاش کند خودش یک خط عمودی بکشد. آیا کودک خطی نزدیک به خط عمودی می‌کشد؟ این پرسش به این معناست که کودک باید تا ۲۷ ماهگی به کشیدن خطوط عمودی مسلط شده باشد، پس تا قبل از آن تمرین‌هایتان را بر روی کشیدن خطوط عمودی متمرکز کنید. همین پرسش در ۳۰، ۳۳ و ۳۶ ماهگی نیز تکرار شده است، یعنی کودک شما برای یاد گرفتن این کار تا ۳ سالگی وقت دارد.

۴- در پرسشنامه ۴۲ ماهگی همان پرسش در مورد رسم خطوط افقی پرسیده شده است. این که کودک بدون کشیدن خط روی خط شما تلاش می‌کند تقلید کند یا خیر؟ و ۲ پرسش جدید در مورد نقاشی کردن کودک نیز اضافه شده: آیا کودک وقتی می‌بیند شما دایره‌ای کشیدید تلاش می‌کند بدون خط کشیدن روی دایره شما، دایره‌ای بکشد؟ آیا کودک با نگاه کردن به اشکال ساده مثل شکل یک به اضافه بزرگ تلاش می‌کند، شکلی شبیه به آن را بکشد؟ پس شما باید به کودکتان کمک کنید، تمرین کشیدن خطوط افقی، کشیدن دایره و خطوط منحنی و کشیدن اشکال خیلی ساده را از قبل از ۴۲ ماهگی شروع کند.

۵- بعد از پرسشنامه ۴۲ ماهگی، پرسشنامه ۴۸ ماهگی ارائه می‌شود که در آن در مورد توانایی نقاشی کشیدن کودک در کشیدن اشکال ساده پرسش می‌شود. اشکالی مثل نماد به اضافه، دایره، خط عمودی و خط L. شکل. پرسش دیگر در مورد کشیدن آدمک است. اینکه او هنگام کشیدن آدمک حداقل ۳ مورد از اعضای بدن آن را رسم کند. در این سن در مورد رنگ‌آمیزی کودک هم سوال می‌شود. اینکه او هنگام رنگ‌آمیزی یک شکل، از خطوط شکل بیش از نیم سانت بیرون نزند. پس تمامی این موارد باید قبل از ۴۸ ماهگی تمرین شوند.

۶- پرسشنامه بعدی مربوط به ۵۴ ماهگی است. پرسش اول همان پرسش کشیدن اشکال ساده مثل خط عمودی و دایره و به اضافه است. اما پرسش‌های بعدی اشاره به پیچیده‌تر شدن نقاشی کودک دارد. اینکه او بین کشیدن دختر و پسر تمایز قایل شود و هنگام کشیدن آدمک حتما سر، بدن، دست‌ها و پاهایش را رسم کند. درمورد رنگ‌آمیزی هنوز همان پرسش مطرح است. اینکه آیا کودک سعی می‌کند داخل اشکال را رنگ کند بدون اینکه بیرون بزند؟ البته تا نیم سانت را مجاز است. و نکته بعدی اینست که اگر شما یک خط افقی برای کودک بکشید آیا کودک می‌تواند روی خط یا زیر آن یک خط در امتدادش بکشد در حالیکه حداکثر دوبار مجاز باشد از خط بیرون بزند؟ تمامی این‌ها به شما ایده آموزش نقاشی به کودکتان تا قبل از ۵۴ ماهگی را خواهد داد.

105