افزایش نجومی اجاره مغازه در مشهد در سال 1405، تعطیلی کسب و کار ها در اوج بحران
افزایش هزینه های جاری، رشد قیمت مواد اولیه و کاهش قدرت خرید مشتریان، فشار مضاعفی بر صاحبان کسبوکار وارد کرده است. در این میان، رشد اجاره واحد های تجاری نیز به یکی از چالش های جدی فعالان صنفی تبدیل شده؛ شرایطی که در برخی موارد ادامه فعالیت را برای صاحبان کسبوکار دشوار کرده و آنها را به فکر تغییر مدل فعالیت یا ورود به فضای آنلاین انداخته است.
افزایش اجاره؛ هزینهای که دیگر نمیتوان از کنار آن گذشت
اگرچه آمار جامعی درباره میزان افزایش اجاره تمام واحد های تجاری در شهر مشهد منتشر نشده است، اما گزارشهای صنفی از رشد قابل توجه هزینه اجاره در برخی نقاط این شهر حکایت دارد.
رئیس اتحادیه نانوایان مشهد پیشتر با اشاره به وضعیت فعالیت واحد های صنفی در محدوده اطراف حرم مطهر اعلام کرده بود که اجاره مغازه ها در سال های اخیر در مناطقی از جمله خیابانهای شیرازی، نواب صفوی و امام رضا(ع) به چند برابر افزایش یافته است؛ موضوعی که در کنار افزایش سایر هزینههای جاری، فعالیت برخی واحدهای صنفی را با چالش اقتصادی مواجه کرده است.
افزایش اجاره در شرایطی اتفاق میافتد که صاحبان کسبوکار همزمان با هزینه هایی مانند نیروی انسانی، مالیات، بیمه، انرژی، مواد اولیه و تبلیغات نیز مواجه هستند. بنابراین، زمانی که فروش متناسب با افزایش هزینه ها رشد نکند، اجاره بها میتواند حاشیه سود کسبوکار را کاهش داده و ادامه فعالیت را از نظر اقتصادی دشوار کند.
به همین دلیل، برای برخی صاحبان مشاغل دیگر مسئله فقط «گران شدن اجاره» نیست؛ بلکه این پرسش مطرح است که آیا ادامه فعالیت در یک فضای فیزیکی با این میزان هزینه، همچنان از نظر اقتصادی توجیه دارد یا خیر.
راهکار چیست؟
افزایش هزینه های فعالیت در فضای فیزیکی، لزوماً به معنای تعطیلی یک کسبوکار نیست، اما میتواند ضرورت بازنگری در مدل فعالیت را بیشتر کند. در چنین شرایطی، صاحبان مشاغل باید بررسی کنند کدام هزینهها قابل کاهش است، آیا محل فعلی همچنان توجیه اقتصادی دارد و چه راه هایی برای حفظ مشتری و افزایش فروش وجود دارد. استفاده از یک متخصص فروش و کمک گرفتن از یک مجموعه حرفهای مشاوره کسب و کار در مشهد میتواند به صاحبان کسبوکار این شهر کمک کند تا پیش از تصمیمگیری، شرایط بازار، هزینهها و ظرفیت رشد فعالیت خود را بررسی و درباره ادامه فعالیت یا تغییر مدل کسبوکار تصمیم دقیقتری بگیرند. همچنین یکی از راهکار های مقابله با این بحران، استفاده از سایت یا شبکه های اجتماعی مثل تولید محتوا در اینستاگرام برای فروش آنلاین و افزایش فروش است.
آیا هر کسبوکاری باید برای فرار از اجاره آنلاین شود؟
یکی از گزینههایی که برخی صاحبان کسبوکار برای کاهش وابستگی به هزینههای ثابت در نظر میگیرند، ورود به فضای آنلاین است. فعالیت در اینستاگرام، راهاندازی فروشگاه اینترنتی و استفاده از بسترهای دیجیتال میتواند امکان دسترسی به بازار بزرگتر را فراهم کند؛ اما آنلاین شدن نسخهای یکسان برای همه کسبوکارها نیست.
نوع محصول یا خدمت، مشتریان هدف، میزان رقابت و ظرفیت فروش اینترنتی، عواملی هستند که باید پیش از تغییر مدل فعالیت بررسی شوند. در واقع، سؤال اصلی این نیست که مغازه را ببندیم و آنلاین شویم یا نه، بلکه باید دید آیا مدل کسبوکار فعلی ظرفیت توسعه در فضای آنلاین را دارد و در صورت تغییر، چه مدلی میتواند جایگزین مناسبی برای فعالیت فیزیکی باشد.
تعطیلی یا واگذاری | وقتی ادامه فعالیت دیگر صرفه اقتصادی ندارد
افزایش هزینه ها در برخی صنوف به مرحلهای رسیده که صاحبان واحد های صنفی ناچار به توقف یا واگذاری فعالیت خود شدهاند. البته نمیتوان تمام تعطیلی های صنفی را صرفاً به افزایش اجاره نسبت داد و عواملی مانند کاهش تقاضا، تورم و افزایش هزینه مواد اولیه نیز در این موضوع نقش دارند.
با این حال، یک نمونه قابل توجه در مشهد مربوط به صنف کافیشاپ ها و آبمیوهبستنی هاست. رئیس اتحادیه این صنف اعلام کرده است که ماهانه حدود ۳۰ واحد صنفی به دلیل عدم صرفه اقتصادی، فعالیت خود را متوقف یا واگذار میکنند.
البته این آمار مربوط به یک صنف مشخص است و نمیتوان آن را به کل واحدهای صنفی مشهد تعمیم داد، اما نشاندهنده فشار اقتصادی موجود بر بخشی از کسبوکار های شهر است، فشاری که میتواند صاحبان مشاغل را به بازنگری در شیوه فعالیت خود وادار کند.
در چنین شرایطی، برخی صاحبان کسبوکار به جای ادامه فعالیت با هزینه های ثابت بالا، به دنبال مدلهایی هستند که وابستگی کمتری به فضای فیزیکی داشته باشد. فعالیت آنلاین یکی از این گزینههاست؛ اما موفقیت در فضای دیجیتال نیز نیازمند شناخت بازار و انتخاب مدل مناسب فعالیت است.
رشد تجارت الکترونیکی | مقصد جدید کسبوکارهای در حال تغییر
در سال های اخیر، تغییر رفتار مصرفکنندگان و افزایش استفاده از خدمات دیجیتال باعث شده است فضای آنلاین به یکی از بخش های مهم اقتصاد تبدیل شود. بسیاری از مشتریان پیش از خرید یک محصول یا دریافت خدمات، در اینترنت جستوجو میکنند، قیمتها را مقایسه میکنند و درباره گزینه های مختلف تصمیم میگیرند.
آمار های رسمی تجارت الکترونیکی نیز از رشد قابل توجه این بازار حکایت دارد. بر اساس گزارش های منتشرشده از مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، ارزش معاملات تجارت الکترونیکی در سال ۱۴۰۳ به حدود ۵۵۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به سال قبل از آن حدود ۷۳ درصد رشد داشته است.
این اعداد به معنای تعطیلی گسترده مغازه ها و انتقال کامل کسبوکار ها به اینترنت نیست، اما نشان میدهد بازار آنلاین در حال بزرگتر شدن است و حضور دیجیتال برای بسیاری از کسبوکارها میتواند به ابزاری برای جذب مشتریان جدید و توسعه بازار تبدیل شود.
آنلاین شدن | راهی برای کاهش هزینه یا باز کردن یک مسیر جدید؟
یکی از دلایلی که برخی صاحبان کسبوکار را به سمت فضای آنلاین سوق میدهد، کاهش وابستگی به هزینه های ثابت است. یک فروشگاه اینترنتی یا صفحه فعال در شبکه های اجتماعی، در بسیاری از مدل های کسبوکار به فضای فیزیکی بزرگی نیاز ندارد و میتواند بخشی از هزینه های مرتبط با اجاره و نگهداری یک واحد تجاری را کاهش دهد.
البته آنلاین شدن نیز هزینه های خاص خود را دارد و بدون برنامهریزی برای بازاریابی، تبلیغات، ارسال کالا و پشتیبانی مشتریان نمیتواند بهتنهایی تضمینکننده افزایش فروش باشد. به همین دلیل، انتقال یک کسبوکار به فضای آنلاین زمانی میتواند منطقی باشد که مدل درآمدی و بازار هدف آن نیز با این تغییر هماهنگ باشد.
از سوی دیگر، بسیاری از کسبوکارها لزوما مجبور نیستند بین مغازه و فضای آنلاین یکی را انتخاب کنند. برای برخی مشاغل، ترکیب فعالیت فیزیکی و آنلاین میتواند گزینه مناسبتری باشد؛ به این معنا که کسبوکار در کنار فعالیت حضوری، از فضای آنلاین برای معرفی محصولات، جذب مشتری و افزایش فروش استفاده کند.
کدام کسبوکار ها شانس بیشتری برای موفقیت آنلاین دارند؟
موفقیت در فضای آنلاین بیش از آنکه به داشتن یک صفحه در اینستاگرام یا راهاندازی یک سایت وابسته باشد، به مدل کسبوکار و نوع محصول یا خدمات بستگی دارد.
کسبوکار هایی که محصولات قابل ارسال دارند، بازار آنها محدود به یک منطقه جغرافیایی نیست یا خدماتشان قابلیت ارائه دیجیتال دارد، معمولاً ظرفیت بیشتری برای توسعه آنلاین دارند. در مقابل، برخی مشاغل که به حضور فیزیکی مشتری وابسته هستند، ممکن است تنها بتوانند بخشی از فرآیند جذب مشتری و فروش خود را آنلاین کنند و همچنان نیاز زیادی به فضای فیزیکی برای کسب و کار خود داشته باشند.
به همین دلیل، پیش از تصمیمگیری برای تعطیلی یک واحد فیزیکی یا انتقال کامل فعالیت به اینترنت، باید عواملی مانند میزان تقاضای آنلاین، سطح رقابت، هزینه جذب مشتری، حاشیه سود و امکان ارائه محصول یا خدمت در فضای دیجیتال را به طور کامل بررسی کنید.
آیا آنلاین شدن جایگزین کامل مغازه است؟
با وجود رشد تجارت الکترونیکی، هنوز نمیتوان گفت فضای آنلاین جایگزین کامل بازار فیزیکی شده است. بسیاری از مشتریان همچنان ترجیح میدهند برخی کالا ها را از نزدیک ببینند یا خدمات را به صورت حضوری دریافت کنند. به همین دلیل، برای بسیاری از کسبوکار ها مدل ترکیبی میتواند گزینه مناسبتری باشد؛ مدلی که در آن مغازه به فعالیت خود ادامه میدهد و همزمان از سایت و شبکه های اجتماعی برای جذب مشتری و توسعه بازار استفاده میشود.
در مقابل، کسبوکار هایی که ادامه فعالیت در فضای فیزیکی برای آنها صرفه اقتصادی ندارد، میتوانند با بررسی دقیق شرایط بازار، مدل های کم هزینه تر و آنلاین را نیز مورد ارزیابی قرار دهند.
تصمیمی که باید پیش از تعطیلی گرفته شود
افزایش اجاره مغازه ها و رشد هزینه های جاری، واقعیتی است که بسیاری از صاحبان کسبوکار با آن مواجه هستند؛ اما تعطیلی یک واحد صنفی و انتقال فعالیت به فضای آنلاین نیز تصمیمی نیست که بتوان بدون بررسی شرایط بازار درباره آن اقدام کرد.
برای بخشی از کسبوکارها، توسعه فعالیت آنلاین میتواند فرصتی برای کاهش وابستگی به فضای فیزیکی و دسترسی به بازارهای جدید باشد و برای برخی دیگر، حفظ فعالیت حضوری در کنار تقویت حضور دیجیتال ممکن است تصمیم مناسبتری باشد.
در نهایت، مسئله اصلی تنها داشتن مغازه یا آنلاین بودن نیست؛ بلکه پیدا کردن مدلی است که بتواند در شرایط متغیر بازار، هزینهها را کنترل و مسیر رشد کسبوکار را حفظ کند.
ارسال نظر